Hoekom word die Bloedrivier Gelofte verdraai?

Bloukrans

‘n Gelofte is ‘n plegtige onderneming teenoor God om iets te doen. In 1 Samuel 1:11 maak Hanna ‘n gelofte aan YHWH, dat indien Hy aan haar ‘n seun skenk, sal sy hierdie kind afsonder vir YHWH. YHWH het aan haar versoek voldoen. Was Hanna nou verplig om haar seun vir YHWH af te sonder? En as sy dit nie doen nie? Wat sal YHWH geregtig wees om te doen?

Die Voortrekkers het by Bloedrivier ‘n gelofte aan God gemaak. Indien hulle dit nie nagekom het nie, wat sou God daaromtrent kon doen? Sou God geregtig wees om dit wat Hy vir hulle gedoen het, weer weg te vat? Om hulle terug te plaas in die situasie waarin hulle voor Bloedrivier was? As ons, vandag, gebonde is aan die Gelofte, en ons kom dit nie na nie, wat kan ons van God verwag? Kan Hy ons dalk oorgee in die hande van vyande wat ons wil uitwis?

Ongelukkig was daar deur die jare verskeie pogings om die Gelofte van Bloedrivier te verdraai. Meestal vir kerklike of politieke redes. Die eerste verdraaiing was met die bewoording van die Gelofte. Die oorspronklike bewoording is te vinde in die amptelike notule van die Boere-Volksraad: Des Zondags morgens, vóordat de godsdienst begon, liet de Hoofd- Kommandant degenen die de godsdienst zouden verrigten, by malkander komen, en verzocht hen, met de gemeente te spreken, dat zy allen volyverig in geest en in waarheid, tot God mogten bidden, om Zyne hulp en bystand, in het slaan tegen de vyand; dat hy aan de Almagtigen ‘n gelofte doen wilde, (indien allen wel willen), – “om zo de Heere ons de overwinning geven mogt, ‘n Huis tot zyns Grote Naams gedagtenis te stichten alwaar het Hem zal behagen,” – en dat zy ook moesten afsmeken, de hulp en bystand van God, om deze gelofte zeker te kunnen volbrengen, en dat wy de dag der overwinning, in ‘n boek zullen aantekenen, om dezelve bekend te maken, zelfs aan onze laatste nageslachten, opdat het ter Eere van God gevierd mag worden. Let op die “stigting” van ‘n huis en “in ‘n boek aanteken”.

Hierdie oorspronklike en outentieke bewoording verskil van die “aanvaarde” bewoording wat gewoonlik by Geloftefeeste voorgelees word: Hier staan ons voor die heilige GOD van hemel en aarde om ‘n gelofte aan Hom te doen dat as Hy ons sal beskerm en ons vyand in ons hand sal gee, ons die dag en datum elke jaar as ‘n dankdag soos ‘n sabbat sal deurbring, en dat ons ‘n huis tot sy eer sal oprig waar dit Hom behaag, en dat ons ook aan ons kinders sal sê dat hulle met ons daarin moet deel tot nagedagtenis ook vir die opkomende geslagte want die eer van Sy naam sal verheerlik word deur die roem en die eer van oorwinning aan hom te gee. Let op die “oprig” van ‘n huis, “soos ‘n sabbat” en geen melding van ‘n boek nie. Hoe het dit gebeur dat die woorde verander is?

Die verantwoordelikheid en gesag van die aflegging en nakoming van die Gelofte het by die Boere-Volksraad gelê. Andries Pretorius en sy kommando was die Volksraad se “weermag” en Sarel Cilliers was een van die ouderlinge en ook een van Pretorius se “kapelane”. Wanneer mens hieroor oplees, klink dit of mense vereer word en nie of God alleen geëer word nie.

Daar was geen kerkgenootskap betrokke by die Groot Trek of die aflegging van die Gelofte nie. Die Kaapse Kerk (NG Kerk) was gekant teen die Groot Trek en het al die Voortrekkers uit die kerk geskop. Die Voortrekkers se pogings om ‘n predikant te kry het misluk. Eerwaarde Erasmus Smit, ‘n sendeling maar nie ‘n geordende predikant nie, is deur Piet Retief as predikant aangestel. Eerwaarde Smit, hoewel sieklik, was dus tydens Bloedrivier die geestelike leier. Hy is in 1841 opgevolg deur die presbiteriaanse dominee Daniel Lindley, ‘n Amerikaanse sendeling. Die eerste NG predikant in Natal was HE Faure wat in 1853 (15 jaar na Bloedrivier) bevestig is. Sy pa, Abraham Faure het die Voortrekkers aanstoot gegee weens sy lojaliteit aan Brittanje en die destydse koningin. Vandag is die NG Kerk ook een van die groot teenstanders van die Gelofteherdenking. Hulle het blykbaar in 1994 besluit dat: Geloftedag en versoening en vrede in Suid-Afrika met mekaar versoenbaar is. In 1998 het hulle besluit: 16 Desember vanjaar as ‘n dag van vrede en verdraagsaamheid gevier word. Hulle is dus lojaal aan die hedendaagse politieke bestel. Daar was geen kerkgenootskap betrokke by Bloedrivier nie en geen kerkgenootskap behoort betrokke te wees by die nakoming van die Gelofte nie.

Gedurende die 20ste eeu is die Gelofte deur leiers op godsdienstige, maatskaplike en politieke terrein gebruik tot die bevordering van Afrikaner-Nasionalisme. Die Slag van Bloedrivier en die Gelofte het ‘n belangrike rol gespeel in die Eeufeesherdenking in 1939 en ook met die inwyding van die Voortrekkermonument in 1949. Die opwekking van Afrikaner-Nasionalisme het gelei tot die 1948 oorwinning van die Nasionale Party. Hierdie aktiwiteite was agter die skerms georkestreer deur die Afrikaner-Broederbond. Van die 1970’s af, het die linkse faksie in die Broederbond al hoe meer invloed verkry. Hulle het nou Geloftevierings al meer begin aanpas by hul eie ideologie. Na die Nasionale Party se kapitulasie het die ideologie van versoening pos gevat en is dit op die Gelofte afgedwing. Hieruit kan gesien word dat die Gelofte deur magsgroepe misbruik word om hulle ideologie te bevorder – eers nasionalisme, nou globalisme. Sedert 1994 word onderhouding van die Gelofte getipeer as ‘n regse aktiwiteit en word gepoog om dit te verander tot die ideologie van versoening. Politieke partye en ideologieë hoort nie by ‘n gelofte aan God nie.

Is die outentieke en oorspronklike Gelofte nagekom? Ons bedoel nie dat ‘n kerkie in Pietermaritzburg gebou is nie. Is ‘n huis vir God gestig? Ons bedoel ook nie dat die dag soos ‘n sabbat gevier word nie, maar dat die eer van God gevier word. Dit is wel deur die Volksraad in ‘n boek opgeteken:  “Journal der Ekspeditie van de uitgewekene Boeren, onder hunnen Hoofd-Kommandant Andreas Wilhelmus Jacobus Pretorius, (voormaals van Graaff-Reinet), tegen Dingaan, Koning der Zulus, in de maand(en) November en December 1838; – ondernomen met oogmerk om wraak te nemen, wegens den wreedaardigste en onmenselikste moord van het gewezen Hoofd der Uitgewekenen, Pieter Retief, en zyne zestig med-gezellen, en de daarop gevolgde onmenselike slagting, van mannen, vrouwen en kinderen, gepleegd door Dingaan, en zyn volk; – alsmede ter herovering der goederen en bezittingen, by die gelegenheid door hen geroofd”. Die boek gee die redes vir die Gelofte en dit is vandag seker polities inkorrek. Vrede, verdraagsaamheid en versoening word nie vermeld nie.

Die geskiedkundige werklikheid is dat die Gelofte deur die Boerevolk gemaak is tot God en dat God wel die oorwinning gegee het. Vir ‘n christen om aan te voer dat die Gelofte rassisties is, beteken dat hy God veroordeel as ‘n rassis. Deur ‘n mede-christen te probeer weerhou om ‘n belofte aan God na te kom, is om ‘n broer te laat struikel. Om die woorde van die Gelofte te verander, is om God te beroof van die eer wat Hom toekom.

Dit is die Boerevolk se plig om te sorg dat die Gelofte onderhou word. As daar ‘n amptelike instelling moet wees wat die herdenking namens die volk behartig, moet dit ‘n Boere-volksraad, bestaande uit verteenwoordigers van die volk, wees. As iemand ‘n christen is en hy is ook lid van die Boerevolk, behoort hy die Gelofte te onderhou. As iemand ‘n christen is en hy is nie lid van die Boerevolk nie, behoort hy sy broer se nakoming daarvan te respekteer.

Tussen die moord op Piet Retief en sy manne op 6 Februarie 1838 en die Slag van Bloedrivier op 16 Desember 1838, het die Groot Moord by Bloukrans plaasgevind. Daar was Voortrekkers wat nie in die 3 groot laers gewoon het nie, hulle het vir omtrent 38 kilometer verspreid langs die Tugela en sy sytakke gekamp. Op 17 Februarie 1838, om een uur die oggend en terwyl dit donkermaan was, het 10,000 Zoeloes hulle aangeval. 41 Voortrekkermans, 56 vroue, 185 kinders en 200 bediendes is daardie nag vermoor. Die vermoordes se liggame was oopgeskeur, kinders is teen wawiele doodgeslaan, vroue is met skerpgemaakte stokke in hulle geslagsdele deurboor.

Die Plaasmoorde wat tans gepleeg word herinner aan Bloukrans. Dit word gekenmerk deur marteling, verkragting en moord. Wat beteken dit? Is God ontevrede met ons gelofteherdenkings?

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die gratis Afrikaanse Bybel: die PWL

Foto: Pad van Waarheid tot die Lewe

Drie jaar gelede het iets ongewoons met my gebeur. Ek het uit die bloute ‘n tablet as ‘n geskenk ontvang. Ek het nie geweet wat om daarmee te doen nie. In die proses van soek na ‘n nut vir hierdie toestel, het ek gaan kyk of dit vir Bybelstudie gebruik kan word. So het dit gebeur dat ek Die Pad van Waarheid tot die Lewe (PWL) ontdek het. Dit het toe pas verskyn.

Die Pad van Waarheid tot die Lewe is ‘n Afrikaanse vertaling van die Heilige Skrifte wat sedert 2015 beskikbaar is. Die Kopiereg behoort aan die Lewende, Skepper God. Hierdie Bybel is gratis en mag nie verkoop word nie. Soos dit hoort. Verder is dit ‘n letterlike vertaling uit Hebreeus en Aramees in Afrikaans. Dit bevat, nes die meeste ander Afrikaanse vertalings, slegs die 66 kanonieke boeke.

In die afgelope drie jaar het ek hierdie nuwe vertaling van begin tot einde deurgewerk. Ek wou slegs die teks bestudeer. Ek het van verklarings gebruik gemaak om my verstaan van die teks te kontroleer. Ek het die beste verklarings wat ek kon kry gebruik. Hierdie verklarings is in Engels en die verklaarders gebruik die mees gerespekteerde Engelse vertalings van die Bybel. Hierdie manier van werk sou, indirek, ook verskille met die PWL kon uitwys.

Wat met die eerste oogopslag vreemd is, is dat die spelling van name anders is. Die Pad van Waarheid tot die Lewe (PWL) het die Hebreeuse en Aramese name getranslitereer. Derhalwe is Kain en Abel nou Kayin en Hevel, Abraham is Avraham, Moses is Moshe, Johannes is Yoganan, Paulus is Sha‘ul, ensovoorts. Jesus se regte Naam is Y‘shua (uitgespreek as Yeshua). Die standpunt van die PWL is dat sy naam ‘n persoon se karakter verteenwoordig en dus betekenis het. Die herstel van die oorspronklike name was om die betekenisse van name duideliker te maak.

Dit mag wees dat daar mense is wat nie God se eienaam ken nie. In die PWL word dit uit respek in die Hebreeuse skrif geplaas. Dit is die naam YAHUAH, wat dikwels uitgespreek word as Yahweh, met die betekenis EK IS, WAS, SAL WEES WIE EK IS, WAS, SAL WEES. Die Hebreeuse Eloha/Elohim word in die PWL vertaal as “Godˮ.

Dit is van groot belang om te vra watter bronne vertalings gebruik. Die Massoretiese Teks (MT) is die algemene bron vir die meeste moderne vertalings van die Ou Testament. Die nadele van die MT is dat dit eers in die elfde eeu na Christus voltooi is, dat dit foute bevat en dat die Joodse rabbi’s wat dit opgestel het, veranderings aan Messiaanse profesieë gedoen het. Gelukkig is die Oorspronklike Ou Testament nog voor die geboorte van Christus vertaal in Aramees en Grieks. Hierdie vertalings gee ‘n indikasie van wat die teks van die Oorspronklike Ou Testament was. Ek het ‘n aantal Nuwe Testamentiese aanhalings uit die Ou Testament ondersoek en gesien hoe die MT die teks verander het. Die PWL is in hierdie opsig meer akkuraat.

Die grootste verskil tussen die PWL en ander vertalings is die bronne wat vir die Nuwe Testament gebruik word. Die oorgrote meerderheid vertalings is uit Grieks vertaal. Die PWL is vertaal uit Aramees. Daar word gemeen dat die Aramese bronne meer betroubaar is omdat Aramees die skryf- en spreektaal van Jesus en die Apostels was. Daar word verder geglo dat die Aramese bronne ouer en meer betroubaar as die Griekse bronne is. Ek het tot dieselfde gevolgtrekking gekom. Die idee dat die Nuwe Testament oorspronklik in Grieks geskryf was, word hoofsaaklik in die Westerse kerke gehuldig.

Verskille in die vertaling van die Ou Testament begin by Genesis 1:1. In die oorspronklike Hebreeus is daar nie die woord “die” in “in die begin” nie. Die “die” is vir taalkundige redes ingevoeg. “In begin”, soos die PWL dit vertaal, dui aan dat dit nie die begin van alles was nie, maar eerder dat dit vir God self die begin van ‘n nuwe tydperk was. Met die ballingskap is die gebruik van Hebreeus deur Israel vervang met die gebruik van Aramees. Die vermoede is dat die boeke wat na die ballingskap geskryf is, oorspronklik in Aramees (nie Hebreeus nie) geskryf is.

In die Nuwe Testament is die naam Here/Heer vervang met die Hebreeuse YHWH (in Hebreeuse skrif). Idiome is letterlik vertaal. Die woord “geloof”  is vervang met “vertroue”. Die verduideliking is dat geloof is om te weet, maar vertroue is om te doen. “Heilig” word vervang met “afgesonderd”, “geregtigheid” word vervang met “reg volgens die wet” (onskuldig), “dissipel” word vervang met “studentevolgeling”, ensovoorts.

Die vertalingsverskille is dus nie as gevolg van swak vertaling nie, maar is doelbewus en na deeglike oorweging gedoen. Vir my is dit verfrissend. As ons dieselfde woorde by herhaling hoor, raak ons afgestomp en word dit geykte woorde en uitdrukkings. Wat beteken “genade” nou eintlik? Is “onverdiende guns” nie beter nie?

Ek het ook die kritiek van die akademikus Professor Chris de Wet gelees. Ongelukkig is dit nie ‘n evaluasie van die PWL nie maar ‘n aanval op die PWL, die vertaler en die gebruikers van die PWL. Ek is oortuig dat elke werk wat tot eer van Yeshua is, teenstand uitlok. Vir my is die aanval ‘n bevestiging dat die PWL op die regte pad is.

Daar is verskeie ander vertalings van die Bybel in Afrikaans. Die Ou Afrikaanse Vertaling (OAV) is in 1933 gedoen en in 1953 hersien (Bybelgenootskap). Dit is ‘n letterlike vertaling. Die Nuwe Afrikaanse Vertaling (NAV) is in 1983 gedoen en is ‘n dinamies-ekwivalente vertaling (Bybelgenootskap) . Die Boodskap het in 2002 verskyn (Christelike Uitgewersmaatskappy). Dit is ‘n parafrase. Die Nuwe Lewende Vertaling het in 2006 beskikbaar geword (Christelike Uitgewersmaatskappy). Dit is ‘n dinamies-ekwivalente vertaling. Die Bybel vir Almal het in 2008 uitgekom (Bybelgenootskap). Blykbaar in eenvoudige Afrikaans.  Die Bybel: ‘n Direkte Vertaling is in proses van vertaling en sal blykbaar in 2020 verskyn (Bybelgenootskap). Dan het die Jehovah Getuies hulle eie Nuwe Wêreld-Vertaling. Daar is ook die Dogter van Sion se Boek van Herinnering. Die meerderheid lê die klem op die verstaanbaarheid in moderne Afrikaans en nie die getrouheid aan die teks nie.

My behoefte is aan ‘n letterlike vertaling. In Engels is daar ‘n paar vertalings wat ek al gebruik het, maar dan moet ek woordeboeke byderhand hou. Die PWL het aan my behoeftes voorsien en ek is tevrede daarmee. ‘n PWL-AOV parallel Bybel sal vir my interessant wees.

Die PWL is beskikbaar in verskillende formate. Dit is ingesluit op verskeie elektroniese Bybelstudie hulpmiddels. Daar is ook gedrukte Bybels gratis beskikbaar. Volle besonderhede is op die PWL-webwerf.

Daar is organisasies soos die Gideons en Geopende Deure wat gratis Bybels versprei. Daar is ook elektroniese weergawes van sommige vertalings wat gratis is – mits dit slegs vir persoonlike gebruik is.  Die Pad van Waarheid tot die Lewe (PWL) is nie net gratis vir eie gebruik nie, maar is ook gratis vir wyer gebruik. Nog meer: die PWL verbied die verkoop van hierdie vertaling, dit mag slegs gratis versprei word.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Om die Bybel te lees

Prent vanaf: Jesus se Kindertjies Blog

Voor die uitvinding van die drukpers (deur Johannes Gutenberg in 1440) was boeke met die hand geskryf en gekopieer. Daar was nie baie boeke nie, min mense het boeke besit, die belangrikste boeke was geskryf in Latyn, Grieks en Hebreeus. Die Heilige Skrif was nie algemeen beskikbaar nie en kon nie deur gewone mense gelees word nie. Die drukwese het vir die eerste keer die Heilige Skrif beskikbaar gestel in ‘n formaat waarin dit rondgedra kon word en op enige plek gelees kon word. Die volgende stap was om dit te vertaal in die Europese volkstale. Dit alles het daartoe gelei dat gewone mense die Bybel kon lees in hulle eie taal en kon sien hoeveel die kerk van die waarheid afgewyk het. Dit is hoe Protestantisme ontstaan het en hoe daar weggebreek is van die Roomse Kerk.

Die Heilige Skrif, ook bekend as die Bybel, was onlosmaaklik deel van die Boerevolk se geskiedenis. Elke huis het minstens een Bybel gehad, soms was dit die enigste boek in die huis. Dit was daagliks gelees tydens Boekevat en ook gebruik om kinders te leer lees en skryf. Die Bybel was met die Groot Trek in die wakis, op kommando was die Bybel in die saalsak.

Mense wat ‘n verhouding met Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) het, het die behoefte om Hom beter te ken en verstaan. Die Bybel is die boek waarin jy kan lees Wie Hy Is, wat Hy al gedoen het en wat Hy nog gaan doen.

Die Bybel is ‘n dik boek met baie bladsye. Die lees van die Bybel is ‘n formidabele taak. Dit maak dat mense na ‘n makliker uitweg soek, ‘n opsomming, ‘n video of so iets. Ongelukkig is daar nie ‘n maklike uitweg nie, die lees van die Bybel verg dissipline, toewyding en deursettingsvermoë. Elke indiwidu moet self besluit of hy daarvoor kans sien. As jy nie vir Yeshua ernstig opneem nie, waarom moet Hy jou ernstig opneem? As jy die Bybel net oppervlakkig ken, ken jy vir Yeshua ook oppervlakkig, en mag Yeshua ook net oppervlakkig in jou belangstel. Wat jy insit bepaal wat jy uitkry. Daar is nie plek vir ligsinnigheid nie, dit is ‘n ernstige saak. Indien jy wel ernstig is met Yeshua, sal jy bereid wees om opofferings te maak vir Hom. As die lees van die Bybel vir jou moeilik is, sal jy moet plan maak, vasbyt en deurdruk.  Jy sal daarby baat.

Wat bedoel word met die lees van die Bybel is dat jy by bladsy een begin en dat jy alles lees tot by die laaste bladsy. Die hele Bybel moet gelees word, nie net hier ‘n bietjie en daar ‘n bietjie nie. Dit wat jy Sondag in die kerk hoor, is net kort gedeeltes van die Bybel. Dit wat jy by jou Bybelstudie hoor is ook net gedeeltes van die Bybel. Hierdie dele wat jy hoor mag van waarde wees, maar dit vervang nie dat jy die Bybel self moet lees nie.

Wanneer jy deur die Bybel blaai, sal jy sien dat daar hoofstukke en verse is. Dit was nie in die oorspronklike manuskripte nie en is later bygevoeg om soek en verwysings makliker te maak. Somtyds is dit in ooreenstemming met die teks, maar nie altyd nie. Sommige Bybels het opskrifte in die teks as hulpmiddel tot die inhoud. Hierdie dinge kan nuttig wees, maar is nie noodwendig korrek nie. Elke boek in die Bybel het sy eie struktuur. Dit is nodig om op te let dat daar verskillende onderwerpe binne dieselfde boek kan wees.

Die boeke wat in die Bybel is, volg nie noodwendig chronologies op mekaar nie. Die Ou Testament  het eers geskiedenisboeke, dan wysheidsboeke en laastens profetiese boeke. Die Nuwe Testament het eers geskiedenisboeke, dan omsendbriewe en laastens ‘n profetiese boek. Hierdie indeling is mensgemaak en jy hoef dit nie na te volg nie. Waar daar in die Ou Testament twee boeke met dieselfde naam is (bv. 1 Samuel en 2 Samuel), beteken dit dat dit oorspronklik een boek was en moet dan as een boek gelees word. Waar daar in die Nuwe Testament twee verskillende briewe met dieselfde naam is, beteken dit nie dat dit na mekaar geskryf is nie, of dat dit oor dieselfde onderwerp handel nie, dit beteken dat die briewe aan dieselfde mense gerig is.

Die inhoud van die Bybel strek oor ‘n lang tyd. Daar kon honderde jare verloop het tussen een gebeurtenis en die volgende gebeurtenis. In die verloop van hierdie geskiedenis het baie dinge verander. Taal kon verander het, skrif kon verander het. Omstandighede het verander. Kultuur kon verander het, mense en volke het verander.

Die Bybels wat ons gebruik is vertaal uit antieke tale wat nie meer gebruik word nie. Daar is twee tale betrokke by ‘n vertaling: die antieke taal waarin geskryf is en die moderne taal waarin gelees word. Daar is verskillende vertaalmetodes en gevolglik verskil vertalings van mekaar. Een vertaalmetode probeer die oorspronklike taal so akkuraat moontlik vertaal en dit word ‘n letterlike vertaling genoem. Die klem val op die oorspronklike taal. Ek is bekend met twee sulke vertalings: die Ou Afrikaanse Vertaling (OAV) van 1933/53 en die Pad van Waarheid na Lewe (PWL). ‘n Ander vertaalmetode word ‘n ekwivalente vertaling genoem en probeer om die vertaling meer verstaanbaar te maak. Die klem is op die moderne taal. Twee voorbeelde is die Nuwe Afrikaanse Vertaling (NAV) van 1983 en die Nuwe Lewende Vertaling (NLV). Die vertalers gebruik nie noodwendig dieselfde brondokumente nie en dit kan ook tot verskille tussen vertalings lei.

Daar is ‘n verskil tussen die lees van die Bybel en die bestudering van die Bybel. Om net die Bybel te lees vat nie so lank nie. Een berekening sê daar is 929 hoofstukke in die Ou Testament, indien jy net 3 hoofstukke ‘n dag lees kan jy in 10 maande klaar wees. Om die Bybel deeglik en intensief te bestudeer, sal ‘n paar jaar neem. Indien jy vir die eerste keer die hele Bybel aanpak, sal dit beter wees om net te lees.

Wanneer jy die hele Bybel vir die eerste keer deurlees, sal dit goed wees as jy jou vorige kennis van die Bybel kan vergeet. Alles sal vars en nuut wees. Dit sal ‘n avontuur wees om dinge uit te vind wat jy nie voorheen geweet het nie. Jy sal ook uitvind dat dinge wat jy voorheen nie verstaan het nie, nou sin maak. Dit sal ‘n goeie fondament wees waarop jy dan kan voortbou. Wanneer jy die Bybel ‘n tweede keer deurlees, gaan jy vind dat jy baie leer wat jy die eerste keer gemis het. Elke keer wat jy die Bybel deurwerk ontdek jy iets nuuts en opbouend. Met die eerste deurlees, probeer om niemand te raadpleeg oor die betekenis van wat jy lees nie, probeer net om in te neem wat geskrywe is.

Daar is vreeslik baie verskillende interpretasies van die Bybel. Daar is ook baie verdraaiings en baie dwalinge. Dit is hoofsaaklik so omdat die Bybel nie in konteks gebruik word nie. Hoe lees mens binne konteks? Jy interpreteer nie een vers op sy eie nie. Wanneer jy ‘n teks lees, neem jy die vers voor en die vers daarna in ag. Jy moet ook let op die paragrawe voor en na die vers wat jy lees. Jy moet ook die vorige en volgende hoofstukke in gedagte hou. Daar is vier beginsels wat gevolg moet word: wat is die letterlike betekenis van die gedeelte, wat is die agtergrond (die gebeure, wie praat en wie moet luister), taalgebruik en deur dit met ander gedeeltes (wat oor dieselfde saak handel) te vergelyk. Neem ook die kultuur van die tyd in berekening.

Die grootste gedeelte van die Bybel moet letterlik verstaan word. Wanneer dit nie letterlik verstaan moet word nie, sal dit duidelik uit die teks self blyk. Sommige dinge kan nie letterlik beskryf word nie, dan word daar figuurlike taal gebruik. Om beelde en simbole te herken is belangrik, selfs al verstaan jy nie dadelik wat dit beteken nie. Dit is nie God se bedoeling dat ons nie moet verstaan wat Hy aan ons bekend wil maak nie. Wanneer ons ernstig is om Hom te verstaan, sal Hy ons daarmee help.

Daar is ‘n paar benaderings tot die verstaan van die Heilige Skrif wat vermy moet word. Rasionalisme verhef geleerdheid of wetenskap tot die finale gesag by die verstaan van die Bybel. Mistisisme verhef mistiese ervarings (geestelike belewenisse) tot finale gesag en bykomend tot die Bybel. Kerklikheid verhef die kerk tot enigste vertolker van die Skrif en ag kerklike besluite bykomend tot die Skrif. Die moderne neiging is om te sê dat die Bybel deur mense geskryf is en dat dit feilbaar is.

Ons Protestantse voorouers het die Sola Scriptura beginsel nagevolg. Die Bybel is die onfeilbare Woord van God, die oorspronklike geskrifte is deur die Heilige Gees geïnspireer en is die finale gesag in lering en praktyk.

Dit is die Boerevolk se erfenis.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Waar kom witmense vandaan?

Almal weet dat Adam die eerste mens was en dat alle mense van hom afstam. Maar alle mense stam ook van Noag af. Genesis 7:21-23: Alle vlees wat op die aarde beweeg: die voëls, die vee, alle lewende en kruipende diere wat op die aarde wemel en al die mense is dood. Alles wat die asem van die gees van lewe in sy neusgate gehad het, alles wat op die oppervlak van die grond was, is dood. Al die lewende wesens wat op die aarde was, is vernietig; die mens, sowel as die vee, die kruipende diere en selfs die voëls van die hemel; hulle is afgevee van die aarde af en net Noag en die wat saam met hom in die ark was, het oorgebly. (PWL-vertaling).

Noag het drie seuns gehad. Alle mense op aarde stam dus van Noag se drie seuns af. Genesis 10:1: Hierdie is die nageslag van die seuns van Noag: Shem, Gam en Yefet; daar is vir hulle seuns gebore ná die vloed. (PWL). Dan volg die Volkelys waarin die name van die drie seuns se kinders gegee word, waar hulle gewoon het en watter volke uit hulle ontstaan het. Dit was nie breedvoerige inligting nie, maar dit was genoeg om sekere afleidings te kon maak. Dit was die stand van sake tot betreklik onlangs toe. Sedertdien is daar groot vordering met navorsing hieroor gemaak en is daar nou groter sekerheid oor watter volke en tale uit hierdie seuns voortgekom het.

Die Bybel handel in hoofsaak oor die nageslag van Sem. Een van sy nakomelinge was Heber (of Ever) uit wie die Hebreërs stam. Hy was ‘n voorouer van Abraham. Abraham se nageslag sluit die Israeliete en Arabiere in. Gam se nageslag sluit die Egiptenare en Ethiopiërs in. Jafet word beskou as die vader van die Indo-Europeërs.

Jafet het sewe seuns gehad uit wie verskillende volke ontstaan het. Genesis 10:2-5: Die seuns van Yefet was: Gomer, Magog, Madai, Yavan, Tuval, Meshekh en Tiras. Die seuns van Gomer was: Ashkenaz, Rifat en Togarmah. Die seuns van Yavan was: Elíshah, Tarshish, die Kittiërs en Dodaniete. Vanuit hierdie is die streke van die nasies verdeel in hulle lande, elkeen volgens sy taal, volgens hulle families, volgens hulle nasies. (PWL). Uit die verspreiding van Jafet se nageslag ontstaan daar ‘n redelik duidelike prentjie van hoe een gesin oor die jare heen vermeerder het. Jafet se afstammelinge het hulle gevestig aan die noordelike kant van die Middellandse See, die hele Europa, die Britse eilande, Skandinawië en die grootste deel van Rusland. Dieselfde familie het hulle ook in Persië en tot in Indië gevestig. Geïsoleerde groepe van dieselfde mense het blykbaar ook verder Ooswaarts, tot in Japan, beweeg.

Die verdeling van Jafet se nageslag in twee groepe het baie vroeg gebeur. Albei groepe het Jafet se naam in hulle oorlewerings bewaar. Die Grieke, byvoorbeeld, voer hulleself terug na ‘n voorvader Japetos. Japetos is ook deur die Grieke beskou as die vader van die mensdom. Die Indiese tak van hierdie familie het hulleself ook teruggevoer na dieselfde man. In die Indiese weergawe van die vloed staan Noag bekend as Satyaurata, hy het drie seuns gehad en die oudste se naam was Jyapeti. Noag se profesie was dat God Jafet sou uitbrei (Genesis 9:27). Die afstammelinge van Jafet het aanvanklik vermeerder en versprei ten koste van Sem en Gam se nageslagte.

Die verwantskap tussen al hierdie volke uit Jafet word bevestig deur die tale wat hulle praat. Die Nederlander Marcus Zuerius van Boxhorn was die eerste om ‘n verwantskap tussen uiteenlopende tale voor te stel. Hy het Latyn, Russies, Persies en Turks bestudeer. Die Engelsman Sir William Jones het ooreenkomste in die vier oudste tale wat toe bekend was, opgemerk. Dit was Latyn, Grieks, Sanskrit en Persies. Aanvanklik het vakkundiges die groep tale “Indo-Germaans” of “Aries” genoem. Later is die naam verander na Indo-Europees. Die gemeenskaplike voorouerlike taal word Proto-Indo-Europees (PIE) genoem.

Die Indo-Europese taalfamilie sluit die volgende groepe in: Anatoliese tale, Indo-Iranse tale, Grieks, Italiese tale, Keltiese tale, Germaanse tale, Armeens en Balto-Slawiese tale. Daar is ook Indo-Europese tale wat spoorloos verdwyn het. Indo-Europees bestaan uit twee subgroepe: ‘n Satem- of ‘n Kentumgroep. Die groepe is vernoem na die woord vir 100: centum in Latyn (as ‘kentum’ uitgespreek) en satem in Avesties. Oor die algemeen is die “oostelike” tale Satemtale (Indo-Irannees, Balto-Slawies), en die “westelike” tale Kentumtale (Germaans, Italies, Kelties). Voorbeelde van Satemtale is Hindi, Persies en Russies. Voorbeelde van Kentumtale is Grieks, Spaans en Duits.

Die meeste gesproke Europese tale behoort tot die Indo-Europese familie. Daar is ook tale wat nie daaraan behoort nie. Voorbeelde is Hongaars, Estnies en Fins. Die Baskiese taal is ongewoon in die sin dat dit nie aan enige bekende lewendige taal verwant is nie.

Jafet se oudste seun, Gomer, word beskou as die voorvader van die Kelte (Galasiërs, Walliesers ens.). Sy seun Askenas (sy tweede naam was Tuizo die Reus) word gesien as die voorvader van die Germane. Die name Scandia en Skandinawië is afkomstig van Askenas, terwyl die name Duits/Diets afkomstig is van Tuizo. Die naam Sakse kom glo ook van Askenas. Gomer se seun Rifat (of Difat) word verbind met ‘n bergreeks wat moontlik die Oeralgebergte (in Rusland) kan wees. Daar word gemeen dat hy die vader van die Kelte was. In die tyd van Esegiël die Profeet het die nageslag van Togarma in die verre Noorde gewoon. Hulle word beskryf as bondgenote van Tubal, Jawan, en Meseg. Togarma word verbind met die stad Tegarama in Anatolië.

Magog was Jafet se tweede seun. Sy naam word in Esegiël genoem en verbind met Meseg en Tubal. Magog word gesien as die voorvader van die Skittiërs, ‘n nomadiese volk van ruiters wat op die steppe tussen die Swartsee en Kaspiese See gewoon het. Artefakte van hulle is in Oekraïne en Suid-Rusland gevind.

Jafet se derde seun was Madai. Hy was die voorvader van die Mede. Die hedendaagse Koerde sien hulleself as afstammelinge van Madai. Die Mede was bondgenote van Persië (Wet van Mede en Perse) en het Noord van Persië (hedendaagse Iran) gewoon. Die Perse was ook afstammelinge van Jafet.

Jawan was die vader van Elisa, Tarsis, die Kittiërs en die Dodaniete (Rodaniete). Jawan is die voorvader van die Grieke. Die naam Ioniërs is afkomstig van die naam Jawan. Die naam Elisa kan moontlik verband hou met name soos Lusitanië en Lissabon (Portugal). Tarsis word verbind met die stad Tarsus in Silesië. Daar word gemeen dat hulle ‘n tweede stad Tartessos in suidelike Spanje gestig het. Die Kittiërs word verbind met Siprus en ander eilande in die oostelike deel van die Middellandse See.Daar was ‘n stad met die naam Kittion in Siprus. Dodan (Rodan) word verbind met die eiland Rhodes en twaalf ander eilande aan die kus van Anatolië. Mense met ‘n soortgelyke naam was ook deel van die Seevolke.

Tubal word verbind met Tabal, ‘n streek in Anatolië. Hulle bure was die Mushki, wat verbind word met Meseg. Een groep het later noordwaarts en ‘n ander groep het weswaarts verhuis. Hulle gebied was bekend as Iberië en stem ooreen met die hedendaagse land Georgië, wie se hoofstad Tbilisi is. Hierdie groep is vandag moontlik ‘n deel van die Russiese volk. Die westelike groep het hulle gevestig in die Iberiese skiereiland in Spanje.

Meseg se nageslag was bekend as die Mushki of Moshki. Hulle het eers in Anatolië gewoon as bure en bondgenote van Tubal. Later het Meseg en Tubal se afstammelinge saam noordwaarts getrek. Meseg het hulle toe in die hedendaagse Rusland gevestig en was bekend vir hulle wreedaardigheid. Daar word gemeen dat die stad Moskou na hulle vernoem is.

Jafet se jongste seun was Tiras. Daar word vermoed dat hy die voorvader van die Tirasiërs (Thrasiërs) was. Tiras se nageslag kon ook die Minoïese beskawing op die eiland Kreta gevestig het. Die Tirasiërs het rooi velle gehad en hulleself getatoeëer. Hulle het ook ‘n eiesoortige kultuur gehad. Die beskrywing van die Tirasiërs, die Kretensers, die Illiriërs en die Pikte van Skotland is soortgelyk.

Ons sien dus dat die meeste afstammelinge van Noag se seun Jafet wit velle gehad het. Die Europeërs stam van Jafet af. Die Boerevolk stam ook van Jafet af.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Wie nie wil hoor nie, sal voel

Hoeveel keer moet dieselfde boodskap herhaal word voordat dit gehoor word? Hoeveel keer moet iemand skree “brand” voordat die mense daarop reageer? Is eenkeer nie genoeg nie?

As iemand die straat afhardloop en skree “vlug, vlug, die Filistyne is op ons!” is dit mos voldoende waarskuwing. Die wat gehoor het en nie gevlug het nie, het die ramp oor hulleself gebring. Hoekom het hulle nie reageer nie? Die persoon wat geskree het, het sy plig nagekom. Hy het sy bes gedoen om almal te waarsku.

So gaan dit met die Boerevolk vandag. Wie weet nog nie van die plaasmoorde nie? Wie weet nog nie van onteiening sonder vergoeding nie? Wie weet nog nie van die grootskaalse armoede onder blankes nie? Wie weet nog nie van die aftakeling van ons taal en kultuur nie? Wie weet nog nie van die volksmoord op blankes nie? As daar regtig iemand is wat niks hiervan weet nie, wat meer kan gedoen word om dit aan hom te vertel?

Daar is mense wat dit wel gehoor het, maar hulle ontken dat dit so is. Hoe is dit moontlik? Kan dit wees dat hulle nie familie en vriende het wat op plase woon nie? Het hulle nog nooit ‘n toevlugsoord vir blankes besoek nie? Ken hulle niemand op skool of universiteit nie? Niemand wat graag ‘n vakleerlingskap wil doen nie? Besoek hulle nie museums en monumente nie?

Dan is daar die wat nie wil weet nie want hulle wil graag “gematig” wees. Die hoofstroommedia behoort aan die staat of groot korporasies en hulle het ‘n vyandige agenda ten opsigte van ons. Hulle beeld mense wat van hierdie dinge praat uit as ekstremiste. Dit is effektiewe intimidasie. Daar is mense wat bang is om ‘n ekstremis genoem te word. Hulle vrees veroorsaak dat hulle aandadig is aan die leuens wat versprei word. Ondervinding leer dat gematigdes altyd die vyand ondersteun en hulle eie mense verraai.

Die slegte nuus is dat alles wat genoem is die werklikheid is. Om die ore toe te druk, laat dit nie weggaan nie. Om te bang te wees om ‘n standpunt in te neem, verander niks nie. Die nog slegter nuus is dat al hierdie verskrikkinge ook by die ontkenner se adres gaan uitkom. Binnekort. Daar is nou nog tyd om voor te berei, om jou en jou huis so goed as wat binne jou perke is te beskerm. Daar is nog tyd om jou familie en vriende in te lig. Al ontstel dit jou, kan jy nou nog iets doen. As jy bang is, is daar nog tyd om dapper te word.

Dan is daar mense wat dit uit kwaadwilligheid ontken. Hulle vind dit goed dat daar ‘n volksmoord moet wees, hulle wil ons uitroei. Ons praat nie van vreemdelinge nie, ons praat van ons eie mense. Vriende, familie, kollegas. Mense wat wil hê dat ons as ‘n volk moet ophou om te bestaan. Dit is mense wat hulle eie mense haat.

Wanneer die Oomblik van Krisis kom, gaan die wat voorbereid is nie net hulleself help nie, hulle gaan ook probeer om ander te help. Hierdie mense wat bereid is om ander te help, gaan mense help wat hulle ken. Omstandighede sal so wees dat dit nie moontlik sal wees om almal te help nie. Hulle gaan ook dubbel versigtig moet wees om onbekendes te help, want onder hulle mag daar vyande wees. Maak dus nou al seker dat jy die mense om jou ken, wie is vriende en wie is vyande. Die wat nou nie wil weet wat aan die gang is nie, moet daarop let dat hulle heel moontlik as vyande geïdentifiseer kan word. Die luukse van onpartydigheid gaan nie bestaan nie.

Hierdie situasie waarin die Boerevolk verkeer, dien as ‘n voorbeeld vir die situasie waarin die volgelinge van Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) verkeer. Wie het nog nie die boodskap van redding gehoor nie? Is dit moontlik dat daar tussen ons mense is wat dit nog nie gehoor het nie? As daar is, laat ons hulle dadelik besoek en vertel.

Hoe gemaak met die wat nie wil hoor nie? In Matteus 10:14 gee Yeshua die opdrag: Wanneer iemand julle nie ontvang en nie na julle boodskap luister nie, gaan uit daardie huis of daardie stad uit en skud die stof van julle voete af. (PWL-vertaling). Hulle het een kans gehad om te hoor, as hulle nie wou nie het hulle daardie kans verbeur. Niemand loop agter hulle aan en smeek hulle om te luister nie.

Paulus het as Apostel by ‘n vreemde stad aangekom, die evangelie verkondig, die wat geglo het as ‘n gemeente gevestig en vertrek (dikwels uit die stad gedryf). Dit alles het hy reg gekry in ‘n paar weke of maande. Met sy vertrek was alles verkondig wat verkondig moes word en was alles gedoen wat gedoen moes word. (Vandag sal ‘n predikant of sendelinge baie jare op een plek bly en nog nie klaar wees met die verkondiging van die evangelie nie). Dikwels is daar vir mense net een kans om te hoor en daarop te reageer.

Wat maak dat mense volstrek weier om inligting te ontvang? Gratis inligting. Waarskynlik omdat jy, wanneer jy ingelig is, ‘n keuse moet maak. Die maak van ‘n keuse is ontstellend. Mense verkies inligting waarvoor hulle betaal en wat nie van hulle verwag om te kies nie. Dit is vermaaklikheid. Vermaaklikheid sus jou en hou jou in ‘n toestand van gemak. Geen wonder dat sommige kerke eerder vermaaklikheidsentrums is nie.

Dan is daar die wat omgee oor wat mense van hulle sê. Om te hoor en te verander mag maak dat jy vriende verloor, dat daar oor jou geskinder word, dat mense met jou spot. Dis jou keuse. Wat is die belangrikste? Lewe of dood, waarheid of leuen? Jou keuse gaan jou behoud of jou ondergang wees.

Daar is mense wat ‘n gees van teenstand het. Hulle is die vyand. As jy aan Yeshua behoort, soek hulle jou ondergang.  Ek dink nie hulleself weet hoekom nie. Sodra hulle van Yeshua hoor ervaar hulle ‘n gevoel van wrewel en teenstand.  Yeshua sê in Johannes 15:20: Onthou die boodskap wat Ek vir julle gebring het: ‘Daar is nie ‘n slaaf wat groter is as sy meester nie.’ As hulle My vervolg het, sal hulle julle ook vervolg. As hulle My boodskap gehoorsaam het, sal hulle julle s’n ook gehoorsaam.

Sommige volgelinge van Yeshua word ook ekstremiste genoem.  Of fundamentaliste, of dwepers. Dit is nou daardie volgelinge wat nie net godsdiens beoefen nie, maar vir wie Yeshua alles is. Hoe belangrik is dit wat mense sê? Jou keuse, jou lewe.

Wat sê ons vir mense aan wie die boodskap oorgedra is, maar wat dit nie ingeneem het nie? ‘n Boodskap hoef net eenkeer oorgedra word, niemand kan dieselfde boodskap tot in lengte van dae oor en oor bly herhaal nie. Daar is ‘n volgende boodskap wat wag om afgelewer te word. Ons kan nie net op een plek bly stilstaan nie.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

God se Toorn is onafwendbaar

Ons gebruik nie gereeld die woord  “toorn” nie. Ons word gereeld kwaad, ons word woedend, maar ons word nie dikwels toornig nie. Ons gebruik “toorn” so min, dat ons nie presies seker is wat dit beteken nie.  “Toorn” is ‘n sterk verontwaardiging wat veroordeling en wraak tot gevolg het. Die persoon wat toornig is, voel dat hy met reg toornig mag wees en dat die persoon wat hom toornig gemaak het, verdien om gestraf te word.

Die woord  “toorn” kom ook in die Bybel voor. Daar word gepraat van die Toorn van God. Ten opsigte daarvan is daar goeie nuus en slegte nuus. Die slegte nuus is dat mense wat God se vyande is, die volheid van Sy toorn sal ontvang. Die goeie nuus is dat diegene wie deur Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) gered is, nie net die toorn sal vryspring nie, maar die volheid van Sy vryspraak sal ontvang. Dit is soos die twee kante van dieselfde munt. Twee persone sal saam wees, een gaan die Toorn van God vryspring, die ander gaan God se wraak en woede ontvang.

Die persone wat in die regte verhouding met die Gesalfde is, wag op God om op te tree teen Sy vyande – gevalle mense en gevalle engele. Dan sal geregtigheid geskied, dan sal boosheid vernietig word. Soos Psalm 5:8-11 dit stel: HERE, lei my in u geregtigheid om my vyande ontwil; maak u weg voor my reg. Want in hulle mond is niks betroubaars nie; hulle binneste bring onheil; hulle keel is ‘n oop graf; hulle maak hul tong glad. Verklaar hulle skuldig, o God! Laat hulle val deur hul planne; dryf hulle weg oor die menigte van hul oortredinge, want hulle is wederstrewig teen U. Maar laat húlle almal bly wees wat by U skuil; laat hulle vir ewig jubel, en beskut U hulle; en laat in U juig die wat u Naam liefhet.

In Openbaring 5:1-4 lees ons hoe Johannes geween het: En ek het in die regterhand van Hom wat op die troon sit, ‘n boek gesien, van binne en van buite beskrywe en met sewe seëls goed verseël. En ek het ‘n sterk engel gesien wat met ‘n groot stem uitroep: Wie is waardig om die boek oop te maak en sy seëls te breek? En niemand in die hemel of op die aarde of onder die aarde kon die boek oopmaak of daarin kyk nie. En ek het baie geween, omdat daar niemand waardig bevind is om die boek oop te maak en te lees of daarin te kyk nie. Wat was in die boek geskrywe? Dit beskryf die Dag van die HERE, wanneer Sy toorn oor die mensdom gaan kom. Waarom ween Johannes? Die Dag van die HERE kan nie plaasvind nie. Want die boek is geslote. Eers as die boek oopgemaak is, kan die Toorn van God begin. Johannes sien uit daarna dat God Sy toorn moet uitgiet.

Die moderne Westerlinge (christene en nie-christene) vind die Toorn van God ontstellend. Hulle meen God is onverdraagsaam, wreedaardig, onregverdig en altyd kwaad. Veral in die Ou Testament. Baie kerke sien God in die Nuwe Testament as sagmoedig, liefdevol en verdraagsaam teenoor alle mense. Deur wat God van Homself openbaar te ignoreer en hulle eie interpretasie van Sy karakter te maak, tree hulle op asof hulle God se meerderes is en oor Hom kan oordeel. Die mens dink God is aan hom verantwoording verskuldig! Baie kerke verkondig ‘n oppervlakkige sentimentele evangelie waarin alles om die mens draai. Kerke wil die wêreld ter wille wees, hulle wil polities korrek wees, hulle wil graag aanvaarbaar wees vir die heersers van die wêreld en wil tred hou met die tydsgees. Dit is ‘n vals evangelie wat deur valse leraars verkondig word.

God is heilig, dit beteken Hy is afgesonderd, Hy is anders. Hy is nie ‘n mens nie en Hy is nie soos ‘n mens nie. Hy is ver verhewe bo Sy skepping en Sy skepsels. Sy skepsels het in sonde verval en van Hom vervreemd geraak. God distansieer Homself van sonde, boosheid en korrupsie. Dit is nie hoe Hy is nie. Hy is in alle opsigte rein en verwerp alles wat onrein is. Hy is liefde, maar Sy liefde is nie die liefde van die vlees nie. Hy verwerp alles wat Sy heiligheid, Sy reinheid en Sy liefde aftakel en aanval. Sy reaksie daarop is ontevredenheid, verontwaardiging, woede en toorn. Die gevolge van Sy toorn is wraak, straf en dood. Daar is geen ruimte vir onderhandeling nie. Diegene wat nie daarvan hou nie, wat nie daarmee saamstem nie, wat dit wreed en onverdraagsaam vind, het geen invloed by God nie. Dit wat hulle dink en sê is van geen belang nie en gaan nie die werklikheid verander nie.

God het ‘n ewige en absolute afkeur in alles wat strydig is met Sy persoon en karakter. Hy het ‘n afsku in onreg, onwaarheid en onreinheid. Wanneer mense onreg pleeg, is hulle strafbaar. Wanneer mense leuens en valsheid toepas, is hulle strafbaar. Wanneer mense immoreel lewe, is hulle strafbaar. Hulle slagoffers is geregtig daarop dat God toornig moet wees.

Die gevalle wêreld word regeer en beheer deur gevalle mense wat in opstand teen God is. God se Toorn is teen hulle gerig. Matteus 24:4-13 gee vir ons ‘n voorbeeld van die wêreld waarin ons leef: En Jesus antwoord en sê vir hulle: Pas op dat niemand julle mislei nie. Want baie sal onder my Naam kom en sê: Ek is die Christus! en hulle sal baie mense mislei. En julle sal hoor van oorloë en gerugte van oorloë. Pas op, moenie verskrik word nie, want alles moet plaasvind, maar dit is nog nie die einde nie. Want die een nasie sal teen die ander opstaan en die een koninkryk teen die ander; en daar sal hongersnode wees en pessiektes en aardbewings op verskillende plekke. Maar al hierdie dinge is ‘n begin van die smarte. Dan sal hulle jul aan verdrukking oorgee en julle doodmaak; en julle sal deur al die nasies gehaat word ter wille van my Naam. En dan sal baie tot struikel gebring word en mekaar verraai en mekaar haat. En baie valse profete sal opstaan en baie mense mislei. En omdat die ongeregtigheid vermeerder word, sal die liefde van die meeste verkoel. Maar wie volhard tot die einde toe, hy sal gered word.

God is ook nie verdraagsaam teenoor mense wat volgens die vlees lewe nie – al is hulle ook christene. Galasiërs 5:19-21: En die werke van die vlees is openbaar, naamlik owerspel, hoerery, onreinheid, ongebondenheid; afgodery, towery, vyandskap, twis, jaloersheid, toornigheid, naywer, tweedrag, partyskap; afguns, moord, dronkenskap, brassery en dergelike dinge, waarvan ek julle vooraf sê, soos ek al vroeër gesê het, dat die wat sulke dinge doen, die koninkryk van God nie sal beërwe nie.

Vir die mense wat hulle liefde, hoop en vertroue op Yeshua die Gesalfde stel, is die Toorn van God reeds afgehandel. Op Golgota. Die gevalle toestand van die mens, die sondes wat deur alle mense gepleeg is en die boosheid van die mensdom is deur God gestraf. Sy eise is nagekom en Sy reg is gepleeg. Yeshua, die onskuldige, het die straf wat ons moes ontvang namens ons gedra sodat ons, die skuldiges, onskuldig verklaar kon word.

Die straf van Yeshua was fisies en geestelik. Sy fisiese lyding was erg, maar Sy geestelike lyding was erger. Jesaja 53:5: maar Hy is deurboor vir ons oortredinge van die wet, Hy is vergruis vir ons onregverdighede; die tugtiging was op Hom sodat dit goed kan gaan met ons en deur Sy kastyding is ons genees. (PWL-vertaling).

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Engelse in die Laer

Daar was Engelse Voortrekkers ook. Party was selfs by Bloedrivier.

Ons geslagsregisters begin met die Ou Kaapse Families, soos opgeteken deur de Villiers-Pama. Hierdie registers begin in 1652 (toe Van Riebeeck die verversingspos gestig het) en duur tot min-of-meer 1806 (toe die Kaap ‘n Britse Kolonie geword het). Ons kan dit beskou as DEEL I van ons familiegeskiedenis. DEEL II van ons geslagsregisters behoort die tydperk tussen 1806 tot 1854 te dek. Sedert 1806 het die 1820-Setlaars deel van die blanke bevolking geword. In 1836 het die Groot Trek begin en in 1852 en 1854 het die Sandrivier- en Bloemfonteinkonvensies tot stand gekom en is die Boererepublieke van die Vrystaat en Transvaal deur Brittanje erken.

Ons bemoei ons hier met die Boerevolk. Gevolglik stel ons belang in die nuwe bloed wat tydens die Groot Trek tot die Boerevolk toegevoeg is. Sommiges was uit die geledere van die Setlaars, ander het uit ander oorde gekom.

William Cowie se ouers was 1820-Setlaars uit Skotland. Hy is in Grahamstad gebore en hy sterf in 1856. Hy was getroud met ‘n Boeremeisie, Magdalena Josina Laas. Sy was die dogter van Andries Marthinus Laas. Die Cowies het saam met JJ Uys en sy seun Pieter, aan die Groot Trek deelgeneem. Kommandant Karel Landman het Cowie en vyf ander in April 1838 gestuur om met die Britte in Port Natal te onderhandel oor vestiging in die gebied. Cowie word ‘n veldkornet in 1838 en heemraad in 1839. Hy was een van die veldkornette by die Slag van Bloedrivier. ‘n Paar jaar later het hy ‘n uitval met die ander Voortrekkers gehad. Cowies Hill in Natal is na hom vernoem. In 1844 het hy Posmeester van Durban geword.

Samuel Liversage was ‘n boer van beroep en die leier van ‘n groep van 48 Setlaars uit Staffordshire, Engeland. Hy is gebore op 3 Julie 1788 te Bridgemere, Cheshire. Hy was getroud met Anne maar sy sterf op weg na die Kaap. Hy trou weer met Harriet Elizabeth Bond. Hy het by die Voortrekkers aangesluit en het hom gevestig naby Albert Falls, Natal. Sy kinders het met die kinders van Voortrekker families (Maartens, Uys, Van Niekerk, Van Jaarsveld en Muller) ondertrou. Hy sterf in York, Natal en is begrawe naby Hanover, Natal. Op sy grafsteen verskyn die volgende inskripsie: “In loving memory of Samuel Liversage, in whose house the Gospel was first preached in this locality on Aug 7th 1865. He lived to see his family and neighbours greatly blessed, and died in peace on June 4th 1872 aged 89 years”. Hy was nie by die Slag van Bloedrivier betrokke nie.

Thomas Jervis Biddulph is gebore op 29 Januarie 1801 en is oorlede op 2 Desember 1879. Hy was ‘n 1820-Setlaar en was een van die manskappe by Bloedrivier. Dit is nie bekend of hy saam met die Voortrekkers gekom het nie. In 1848 word hy deur Sir Harry Smith as magistraat van Winburg aangestel. Die Voortrekkers was hieroor ontsteld.

Alexander Harvey Biggar was nie ‘n Voortrekker nie, maar hy was wel by Bloedrivier teenwoordig. Hy is gebore op 28 Oktober 1781 en hy sterf by die Slag van Umfalozi op 27 Desember 1838. Hy was gebore te Cork, Ierland. Hy was die leier van sy eie groep Setlaars uit Weymouth. Hy was getroud met Mary Straton, ‘n predikantsdogter. Die Koloniale Regering het hulle gevestig by Brakrivier. Hy en twee van sy seuns was vroeë handelaars in Port Natal. Na die moord op Retief en sy geselskap het Biggar en sy seuns betrokke geraak by die konflikte met Dingaan. Al drie het in die verskillende konflikte van 1838 omgekom. Hy het by die laer by Bloedrivier aangesluit vergesel van ‘n getal swartes wat ook vir Dingaan wou verslaan. Biggar het, nes baie ander Britte in Port Natal, ‘n seun by ‘n Zoeloevrou gehad.

Edward Parker het Alexander Biggar vergesel en aan die Slag van Bloedrivier deelgeneem. Hy was moontlik dieselfde man as wat in 1841 met Sarah Jarman getroud is. Andersins kon ek niks meer omtrent hom vasstel nie.

Robert Joyce het ook vir Biggar en Parker vergesel. Nadat Alexander Biggar se seun George Biggar by Blauwkrans gesterf het, het van die handelaars in Port Natal betrokke geraak by die stryd teen die Zoeloes. In ‘n aanval op 17 April 1838 sterf die meeste van die handelaars. Joyce was een van vier wat die dood ontsnap het. Sy naam verskyn op die lys van deelnemers by Bloedrivier. Verdere inligting oor hom is skraps.

Daar is tans bitter min bekend van Kaptein Gardner wat ook betrokke was by die Slag van Bloedrivier. Hy moet nie met Kaptein Allen Gardiner, die sendeling, verwar word nie. Na die Slag het hy onderhoude met Voortrekkers gevoer en ‘n sketsplan van die terrein gemaak. Hierdie verslag van Kaptein Gardner word in die Killie Campbell-biblioteek in Durban bewaar.

Ook op die lys van persone by Bloedrivier verskyn die naam Leech – sonder voorname. Hy kan moontlik dieselfde persoon wees as James Crampton Leech. Hy is gebore in 1787 in Ierland en sterf in 1872 te Hillsboro, Natal. Verdere inligting oor hom kon nie verkry word nie.

Die nuwe bloed wat by die Boerevolk bygekom het, was nie net van Britte afkomstig nie. Daar was ook persone uit Europa wat aan die Groot Trek deelgeneem het en wat by Bloedrivier was. Friedrich Giezing (a1) is die stamvader van die Giezing-familie. Hy kon van Nederlandse afkoms gewees het en sy nageslag het skynbaar in Wes-Transvaal gewoon. Frederik Marcus (b5) moes die seun gewees het van ‘n Nederlandse familie wat aan die begin van die 18de eeu na Suidelike-Afrika gekom het. Christoffel Cornelis Fronemann (b7) was die seun van Johan Conrad Jonas Fronemann (van Hannover, Nedersakse) en Sara Helena Smit (van Stellenbosch). Hy was getroud met Maria Elizabeth Opperman en was een van die Laerkommandante by Bloedrivier. Thomas Richard Dannhauser (b6), was die seun van Georg Friedrich Dannhauser en Johanna Catharina Dannhauser. Sy eerste huwelik was met Hester Geertruida Janse van Rensburg en sy tweede huwelik was met Aletta Dannhauser. Hy was een van die manskappe by die Slag van Bloedrivier.

Die name van almal wat aan die Groot Trek deelgeneem het, is tans nog onbekend. Die deelnemers aan die Slag van Bloedrivier is bekend en ons kan hulle gebruik as ‘n deursnit van die volle getal Voortrekkers. Sekerlik moes daar nog Engelssprekendes gewees het wat aan die Groot Trek deelgeneem het. In die Oos-Kaap, by die deel van die Boerevolk wat nie aan die Groot Trek deelgeneem het nie, moes daar ook ondertrouery met Setlaars gewees het. Ditto vir ander aankomelinge uit Europa.

Daar is een bron wat dit uitdruklik stel dat al die Engelse by Bloedrivier ook die Gelofte afgelê het.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Volksraad by Bloedrivier

“Ons kort ‘n leier”. Dit is die versugting by baie van ons. Alles sal regkom as ons net die regte persoon kan kry as leier. Ons soek na ‘n bekwame persoon, een man wat uitstaan bo die res. Het ons in ons geskiedenis voorbeelde van hoe so ‘n leier moet wees?

Andries Pretorius is ‘n goeie voorbeeld van ‘n bekwame leier. Hy was die held van Bloedrivier. Maar hy het nie alleen gestaan nie, hy het nie net gemaak soos hy goeddink nie. Die Volksraad was die hoogste gesag by Bloedrivier. Andries Pretorius is deur die Volksraad aangestel as Hoofkommandant. Hy moes aan hulle rapporteer en hulle goedkeuring kry. Dit was die Volksraad wat die verantwoordelikheid ten opsigte van die Gelofte gedra het. Dit was hoe die Boerevolk se republikeinse stelsel gewerk het.

‘n Republiek en ‘n demokrasie is nie dieselfde ding nie. ‘n Republiek bestaan uit burgers en nie onderdane nie. By ‘n republikeinse stelsel stem die burgers vir volksverteenwoordigers wat namens hulle staatsake moet hanteer. Indien die burgers meen dat die volksverteenwoordiger nie in hulle belang optree nie, mag hulle hom terugroep. Die uitvoerende gesag word gegee aan ‘n direk verkose President wat gewoonlik onafhanklik van die Volksraad is. In die Boererepublieke was daar geen politieke partye nie, die burgers het vir ‘n persoon en nie vir ‘n politieke party gestem nie.

‘n Demokrasie bestaan uit onderdane van die staat. Die demokratiese staat kan ook ‘n monargie wees, soos Groot Brittanje en Nederland. Die kiesers stem in verkiesings vir politieke partye. Die politieke partye besluit wie die kandidate en leiers is. Die politieke party wat die meeste stemme kry, stel ‘n regering saam. Die politieke partye het sitting in ‘n parlement.

Die Boerevolk se republikeinse sienings kom van ver af. Die kerkhervormer Johannes Calvyn het ‘n indirekte invloed daarop gehad. Volgens hom het mense die reg om gehoorsaamheid aan ‘n goddelose owerheid op te sê. Hierdie beginsel het gelei tot die Opstand van die Nederlande teen Spanje en die stigting van die Nederlandse Republiek in 1581. Dit is wat met die Groot Trek gebeur het, die Boerevolk het gehoorsaamheid aan die Britse owerheid opgesê.

In 1778 is daar ‘n vlugskrif deur Patriotte aan die Kaap versprei wat die vroeë denke oor ‘n geskikte staatsvorm weerspieël het. Een stelling het gelui: het heil des Volks de opperste wet is, dat de wesentlijkheid van het gesag bestaat in de handhawing der regten van de Onderdanen en van ’t gemeene best, dat de sorg der Regeerders meer over het geheel dan over de deelen moet loopen. ‘n Tweede stelling was dat ‘n volk het regt heeft om sig teegens Regeerders aan te kanten, denselven af, andere in de plaats te setten, wanneer men bespeurt dat de Maatschappij onder hunne Regeering te gronde gaat… (Aangehaal uit ‘n werk  “Die staatkundige erfenis en ontwikkeling van die Republiek van Suid-Afrika”. Ongelukkig het ek geen verdere inligting oor hierdie werk nie.)

Die Voortrekkers se siening oor ‘n nuwe staat blyk ook by monde van hulle leiers. Piet Retief het in sy manifes gemeld dat hulle besluit het dat hulle die grondreëls van vryheid in hulle nuwe staat sou toepas. Piet Uys het gepraat van dieselfde beginsels toepas as wat deur die Verenigde State van Amerika aangeneem is. Dit het hulle dan ook gedoen direk na hulle uit die Kaapkolonie was. ‘n Tydelike regering is gevorm om te duur solank as wat daar getrek word. Die lede van hierdie regering was die leiers van die trekgeselskappe. In 1838, voor Bloedrivier, is ‘n nuwe grondwet opgestel. Dit was vir Port Natal en die omliggende gebied. Die grondwet het ‘n wetgewende liggaam, bekend as die Volksraad, ingestel. Daar is ook verwys na ‘n President van Politie, maar dit was nie toe al ingestel nie.

Na die moorde op Piet Retief en die by Bloukrans en elders, asook die dood van Gerrit Maritz, moes die Volksraad stappe neem om hulle mense te beveilig. Die Volksverteenwoordigers was op daardie stadium JS Maritz (Voorsitter), L Meyer, J du Plessis, C Liebenberg, JH Labuschagne, PJ van Niekerk en CJ Labuschagne. Hulle moes ‘n bekwame militêre aanvoerder kry en het Andries Pretorius versoek om die pos te aanvaar. Op 25 November 1838 stel die Volksraad vir Pretorius aan as Hoofkommandant. By hierdie vergadering was die Kommandante en Veldkornette ook teenwoordig.

Volksverteenwoordiger Johannes Stephanus (Jan) Maritz (b1c8d1) was die ouer broer van die Voortrekkerleier Gerrit Maritz. Hy is gebore in Maart 1794 te Graaff-Reinet en hy sterf op 4 November 1857 te Frischgewaagd, Weenen. Hy was een van 21 verkenners wat in 1834 die Noordelike binneland verken het. In 1836 het hy saam met sy broer se trekgeselskap die Kaapkolonie verlaat. In 1838 word hy deur die volk tot die Volksraad verkies en word deur die Volksraad tot Voorsitter verkies. Met die stigting van die Republiek van Natalia is hy ook verkies as Voorsitter van die Volksraad.

Volksverteenwoordiger Lucas Johannes Meyer (b1c6d2e6) is op 26 Februarie 1792 gebore aan die Oos-Kaap en is oorlede op 18 Mei 1864 te Boschhoek, Newcastle. Hy is in 1838 tot die Volksraad verkies. Hy moet nie verwar word met Lucas Meyer van die Nieuwe Republiek nie.

Volksverteenwoordiger Johannes (Jan) du Plessis (b6c1d10e1) is gebore op 29 Augustus 1801 te Graaff-Reinet. Hy is oorlede op 21 Februarie 1877 te Du Plessisdal, Harrismith, Vrystaat. Benewens Volksverteenwoordiger, was hy ook ‘n veldkornet en later kommandant. Jan du Plessis was ook een van die godsdiensleiers op die lys van deelnemers aan die Slag van Bloedrivier.

Daar was twee persone met presies dieselfde name teenwoordig by Bloedrivier. Ons is nie absoluut seker watter een die Volksverteenwoordiger was nie. Christiaan Jacobus Liebenberg Senior (b2c4d4e2) is gebore op 21 Februarie 1796 en is oorlede op 6 April 1873. Sy pa en twee van sy broers is deur Matabeles vermoor by Liebenbergkoppie. ‘n Neef van hom, Barend Johannes, is saam met Piet Retief vermoor. Christiaan Jacobus Liebenberg Junior (b2c2d2e2) is gebore op 15 Junie 1809 te Graaff-Reinet en is oorlede op 13 November 1884 te Hopetown, Bo-Karoo. Een van hulle het ook ‘n brief aan familie in die Kaapkolonie geskryf waarin van die Trekkerslewe vertel word.

Volksverteenwoordiger Jan Harm Labuschagne (bekend as Jan Groen) (b2c4d1e1) is gebore op 16 Desember 1792 te Cradock. (Die slag van Bloedrivier het op sy verjaardag plaasgevind). Hy is tussen 1844 / 1845 oorlede te Valschrivier, Agter-Drakensberg. (Daar was ook ‘n Jan Hendrik Labuschagne wat bekend was as Jan Groentjie).

Volksverteenwoordiger Pieter Johannes van Niekerk (b2c3d6e2) is op 27 Oktober 1799 gebore in die Graaff-Reinet distrik. Hy is oorlede in Oktober 1851 te Wolvepan, Winburg.

Volksverteenwoordiger Casper Jeremias Labuschagne (b2c4d3e4) is gebore op 15 Julie 1799 te Graaff-Reinet en is op 5 April 1872 oorlede te Vaalpoort, Harrismith. Hy was ook ‘n veldkornet.

Sittings van die Volksraad is dikwels bygewoon deur die kommandante. Die volgende kommandante was teenwoordig by die vergadering van 25 November 1838: Hoofkommandant Andries Wilhelmus Jacobus Pretorius (b3c1d5e11), Kommandant Karel Pieter Landman (b2c10) (hy was tweede in bevel), Kommandant Pieter Daniël Jacobs (b5c3d8e1), Kommandant Jacobus Christoffel (Koos Grootvoet) Potgieter (b7c8d6e4), Kommandant Johan Hendrik (Hans Dons) de Lange (b10c2) en Kommandant Stephanus Petrus Erasmus (b5c12d4). Die veldkornette wat hierdie vergadering bygewoon het was: Johannes C Steyn, C Viljoen, Gert Pretorius, Hercules Albertus (Bart) van Staden, Gert Lombard, Stephanus Scheepers, Jan Fourie, William Cowie en Jan Joubert. Die Sekretaris van die Volksraad was Jan Gerritze Bantjes.

Hierdie mense was die leiers by Bloedrivier. Die Hoofkommandant en sy offisiere het die militêre kant hanteer. Die Volksraad het gesorg dat die Gelofte nagekom word. Soos belowe, is dit in ‘n boek opgeskryf en gepubliseer.

Ons huidige situasie lyk baie na hoe die situasie net voor Bloedrivier was. Ons voorouers het nie net op een man staatgemaak nie. Ons moet begin by ‘n Volksraad. As ons bekwame volksverteenwoordigers het, sal hulle namens ons kan praat en besluite neem. Hulle sal verantwoordelik wees om bekwame mense te soek en aan te stel. Dit is die Boeremanier.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Ons en die Dag van Moeilikheid

Wie weet nog nie dat ons in ernstige moeilikheid is nie? Indien daar sulkes is, sal niks en niemand hulle meer kan help nie. Hulle is op hul eie. Onder die van ons wat weet, is daar die versugting dat daar ‘n manier gevind kan word om eenheid tussen ons te bewerkstellig. Want ons is min en verdeeldheid is duur.

Wie is die “ons” waarvan ons praat? Dit is ‘n vraag oor identiteit. Om dit te weet mag polities nuttig wees, maar ons praat nie oor politiek nie. Ons praat oor volkskunde want daarin is daar ‘n meer nugter benadering. Dit is nodig om te weet wie ons mense is en waaraan ons uitgeken kan word. Dit is ook nodig om te weet wie nie ons mense is nie en waarom nie. Dit is ook van belang in ons betrekkinge met vreemdelinge – hulle wil weet met wie hulle te doen het. Veral vandag in die Dag van Moeilikheid.

Ons is burgers van Suid-Afrika en gevolglik Suid-Afrikaners. Maar nie alle Suid-Afrikaners is deel van ons nie, die oorweldigende meerderheid is vir ons vreemde volke en groepe. Ons is maar ‘n klein en onbenullige minderheidsgroepie in Suid-Afrika. Maar nie almal van ons is Suid-Afrikaners nie, daar is van ons wat burgers van ander lande is – soos Namibië. In elk geval is Suid-Afrika, streng gesproke, ‘n staat en nie ‘n land nie. Daar is ‘n verskil en verskillende lojaliteite. Die staat Suid-Afrika het in 1910 ontstaan as ‘n Britse kolonie en het in 1961 ‘n republiek geword. Vir ons om te sê ons is Suid-Afrikaners is maar ‘n dun draadjie om aan vas te hou. Indien jy hiervan verskil, is jy welkom om vir ons te vertel wat die Suid-Afrikaners se geskiedenis en kultuur is. Want daar is nie so-iets nie.

Ons velle is wit, oftewel ons is blankes. Word die “ons” van wie ons praat Wit Suid-Afrikaners genoem? Het al die blankes in Suid-Afrika dieselfde geskiedenis en kultuur? Nie waarvan ek weet nie. Daar is dus blankes en blankes. Al hierdie blankes verskil boonop op ander maniere ook. Van hierdie blankes is nie in dieselfde moeilikheid as ons nie, tewens hulle is medewerkers aan ons moeilikheid. Die “ons” is dus net sommige van die blankes in Suid-Afrika. Om ‘n wit vel te hê is nie voldoende om ons mee te identifiseer nie. Die Whiteys as ‘n gemeenskaplike groep is ‘n hersenskim. En ‘n hersenskim kan beskryf word as: ‘n bedenksel wat lank gelede versin is, wat nou aanvaar word as waarheid, terwyl dit so ver van die werklikheid verwyderd is dat dit nie waar kan wees nie.

Die “ons” is dus net ‘n gedeelte van die Wit Suid-Afrikaners (en Wit-Namibiërs en andere). Dit help ons net mooi niks as ons onsself wil identifiseer nie. Ons het iets meer spesifiek nodig. Dit bring ons by die benaming Afrikaners.

Die meerderheid Wit Suid-Afrikaners is Afrikaanssprekend – of as eerste taal of as tweede taal. Maar die naam Afrikaners verwys nie net na taal nie, dit word ook as ‘n volksnaam gebruik. Die gebruik van die naam Afrikaners word dikwels gebruik as ‘n sinoniem vir Boere. Die naam Afrikaners het veral prominent geword in die twintigste eeu met die ontwikkeling van die ideologie van Afrikaner-Nasionalisme. Hierdie ideologie het sekere kenmerke aan Afrikaners toegeskryf: wit, Afrikaanssprekend, Calvinisties. Daar is ‘n paar probleme met die gebruik van hierdie naam. Die “ons” wat in die moeilikheid is, is nie slegs Afrikaanssprekendes nie. Die wat nie is nie, voel hulleself uitgesluit as hierdie benaming gebruik word. Nogtans is daar ‘n gedeeltelike gesamentlike geskiedenis en kultuur wat ‘n groot aantal Wit Suid-Afrikaners deel. Verder is die “onsˮ lankal ook nie meer Calvinisties nie en weereens voel mense hulle uitgesluit deur die besluitnemers.

Is daar een groep Afrikaners of is daar twee? Na die Britse besetting van die Kaap, het van die Afrikaanssprekendes Britsgesind geword en die Britse kultuur en gewoontes begin navolg. Die res van die Afrikaanssprekendes, woonagtig in die binneland en grensgebiede, het hul eie kultuur en gewoontes behou. Die verwydering tussen die twee groepe het met die Groot Trek sigbaar geword en in die Anglo-Boereoorlog het dit vyandig geword. Die Britsgesindes het die Britte se kant in die oorlog gesteun. Afrikaner-Nasionalisme wou hierdie verwydering beëindig. Aanvanklik was Afrikaner-Nasionalisme se magsbasis in die Transvaal en Vrystaat, maar sedert die laat 1960’s het die Britsgesindes (vanuit die Weskaap) ‘n aanslag daarteen uitgevoer en mettertyd die mag van binne af oorgeneem. Dit blyk dus dat die verwydering en vyandigheid tussen Britsgesindes en Boeregesindes toe nog lewend was. Die Britsgesindes is dus Afrikaners met ‘n Anglo-Amerikaanse kultuur en lojaliteit. Die Boeregesindes is Afrikaners met ‘n eie inheemse kultuur en lojaliteit. Kan ons dus aanvaar dat daar hedendaagse Britsgesinde Afrikaners is wat nie deel van die “ons” is nie?

Behalwe die benaming Afrikaner word die benaming Boer gebruik vir ‘n sekere deel van die Wit Suid-Afrikaners. Die benaming Boer word ook gekoppel aan meeste eie kultuurgoed soos Boerekos en Boeremusiek. Die mense wat hulleself identifiseer as Boere, assosieer hulleself met geskiedkundige gebeurtenisse soos die Groot Trek, die Bloedrivier-gelofte en die Anglo-Boereoorlog. Daar is nie ‘n kopiereg op die naam Boer nie, gevolglik is daar mense wat hulleself Boere noem maar dit nie is nie. Verder het baie van die Boere sedert die 1960’s gewaarsku dat die Dag van Moeilikheid gaan kom, maar die meerderheid blankes het nie belanggestel om te luister nie. Inteendeel het veral die Britsgesindes moeite gedoen om die Boere te diskrediteer en verguis. Hierdie aanslag vind vandag nog plaas. Sou ons kan sê dat die Boere definitief deel van die “ons” is? Miskien selfs die hele “ons”?

Die Dag van Moeilikheid is op ons en ons verkeer in groot gevaar. Ons is ‘n piepklein minderheid teen ‘n massale meerderheid. Dit sal help as ons kan verenig, maar in werklikheid word die verdeeldheid net meer. Behalwe die ouer en bekender organisasies en groepe, lyk dit of daar daagliks nuwe groepe gestig word. Party slegs op sosiale media as ‘n organisasielose groepering. Eenheid tussen organisasies en groepe sal slegs haalbaar wees as almal ontbind en een nuwe organisasie stig. Wat na alle waarskynlikheid nie sal gebeur nie.

Eenheid en saamstaan is nie dieselfde ding nie. Is dit moontlik dat “ons” wat in die moeilikheid is, kan saamstaan en saamwerk? Elke groep bly op sy eie voortbestaan maar is in ‘n verbond met die ander groepe om ‘n gemeenskaplike doel na te streef. Elke deelnemer moet bereid wees om sy eie aktiwiteite tydelik af te skaal. Elkeen sal gewillig moet wees om die mindere te wees ter bereiking van die gemeenskaplike doel: om uit die moeilikheid uit te kom. Al die groepe kommunikeer met mekaar en ondersteun mekaar se individuele aksies. Ter wille van oorlewing. Dalk gebeur dit, wie weet?

Wie is dit wat moet verenig of saamwerk? Net die wat deel is van die “ons”. Sekerlik nie die wat ons wil vernietig nie. Wat sal ons onsself noem? Met watter kultuur en geskiedenis wil ons assosieer?

Is jy ‘n Wit Suid-Afrikaner? Of ‘n Afrikaner? Dalk ‘n Boer? Miskien ‘n Boere-Afrikaner? Die tyd om te besluit is min. Is jy van “ons”, of nie.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Onveranderbare Getuienis

Behalwe vir Johannes, is al die Apostels dood voor die vernietiging van Jerusalem en die Tempel in 70 n.C. Hulle was ‘n unieke groep mense wat Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) persoonlik geken het, eerstehandse getuies van Sy woorde en dade was, spesifiek deur die Heilige Gees toegerus is om gemeentes (die Vergadering van Uitgeroepenes) tot stand te bring, en is as Yeshua se verteenwoordigers uitgestuur in al die windrigtings in om die getuienis van verlossing te lewer.

Wat het gebeur na hulle dood is? Wie het die Apostels se werk oorgeneem? Hoe is die redding wat Yeshua bewerk het verder bekend gemaak? Daar is kerke wat glo dat daar ‘n opvolging van die Apostels was, maar dit is volgens hulle selfgemaakte tradisie. Die Apostels het wel ouderlinge in die plaaslike gemeentes aangestel, maar hulle is nie Apostels genoem nie en het ook nie die werk van Apostels gedoen nie. Hierdie ouderlinge was reeds volwassenes toe hulle, nog voor die dood van die Apostels, aangestel is. Hulle moes dus in die eerste eeu geleef en gesterf het. In die tweede eeu het daar nuwe leiers gekom. Die Apostoliese Vaders was leidende ouderlinge en skrywers. Hulle word so genoem want hulle het, toe hulle nog kinders was, van die Apostels persoonlik geken. Die Apologete was skrywers wat valse leerstellings en kettery bestry het. Hulle was goed belese en het ‘n belangrike funksie verrig.

Daar was ‘n gaping van etlike jare tussen die Apostels en die Apostoliese Vaders. Die Apostels het dus nie menslike opvolgers gehad nie. Die Heilige Gees het iets anders in gedagte gehad: die Nuwe Testament. Die Apostels en hul medewerkers het hul herinneringe op skrif gestel. In 2 Petrus 1:14-15 gee die Apostel die rede waarom hy die brief skryf: omdat ek weet dat die aflegging van my tentwoning ophande is, soos onse Here Jesus Christus dit ook aan my bekend gemaak het. En ek sal my beywer, dat julle ook gedurig ná my heengaan hierdie dinge in gedagtenis kan hou.

Daar is verskriklik baie godsdienstige geskrifte geskryf in die tyd na Yeshua die Gesalfde se hemelvaart. Net 27 van hulle word in die Nuwe Testament ingesluit. Waarom net hierdie 27, waarom nie die ander ook nie?

Die kerk wil graag die krediet daarvoor neem dat hulle die “kanon” (die 27 boeke) saamgestel het. Hulle het nie. Die aanvaarding en verwerping van godsdienstige geskrifte het lank voor die ontstaan van die kerk (in 325 n.C.) plaasgevind. Die amptelike kerklike “kanon” was eers in 397 n.C. Voor die ontstaan van die kerk was daar net plaaslike gemeentes en elkeen het sy eie besluite geneem. Dit was eintlik as gevolg van ‘n groep ketters dat daar onderskei moes word tussen die baie geskrifte wat in omloop was.

Soos die Apostels gewaarsku het, het dit nie lank geneem voor valse profete en valse leraars hulle verskyning gemaak het nie. Gnostisisme het in die eerste eeue na Christus baie volgelinge gehad en het tot ‘n magtige beweging ontwikkel. Later het die kerk dit tot kettery verklaar en onderdruk. Gnostiese Christene het nie ‘n eie kerkorganisasie gehad nie, hulle het binne die bestaande christelike gemeentes gebly. Hulle godsdiens beskouing was dat mense goddelike siele is wat in ‘n stoflike wêreld vasgevang is. Gnostici het geglo dat die stoflike wêreld deur ‘n bose skeppergod geskep en oorheers word. Daar bestaan ‘n ander, hoër God, wat die goeie beliggaam. Maar hy is moeilik om te ervaar want hy het ‘n onkenbare natuur. Om jou van die stoflike wêreld te bevry benodig ‘n mens gnosis of versteekte kennis wat net vir ‘n geleerde elite beskikbaar is. Hulle het baie boeke geskryf wat skynbaar wyd gelees is. Baie Gnostiese boeke is gevind in die Nag Hammadi Biblioteek wat in 1945 ontdek is. Baie daarvan handel oor Yeshua wat esoteriese vrae van Sy dissipels antwoord. Die oudste Gnostiese boeke is uit die tweede eeu afkomstig, dus lank na Yeshua en die Apostels.

Die oudste lys van Nuwe Testamentiese boeke is opgestel deur die ketter Marcion in omtrent 140 n.C. Marcion het onderskeid gemaak tussen die God van die Ou Testament en die God van die Nuwe Testament. Hy het die hele Ou Testament as Skrif verwerp en alles wat vir hom “Joods” geklink het, uit die Nuwe Testament gehaal. Sy Nuwe Testament het bestaan uit ‘n deel van Lukas se evangelie en 10 briewe van Paulus.

Voor Marcion se lys was daar al ‘n proses aan die gang om te besluit watter geskrifte gelees moet word en watter nie. Sy lys het veroorsaak dat die proses versnel het en dat christene meer bewus geword van die waarde van die Apostels se geskrifte. Vir Apologete was dit nodig om te weet watter boeke die korrekte christelike leer bevat sodat dit gebruik kan word as verdediging teen die groot getal ketters. Dit moes boeke wees wat dieselfde gesag as die Ou Testament het.

Justinus die Martelaar het omstreeks 150 n.C. geskryf dat die “Herinneringe van die Apostelsˮ saam met die Profete in die byeenkomste van christene gelees is. Die Khabouris Kodeks is ‘n afskrif van die oudste Aramese Bybel (dit word Peshitta genoem). Dit bevat ‘n getekende sertifikaat wat bevestig dat dit ‘n afskrif is van ‘n Aramese Nuwe Testament van 164 n.C. Hierdie Nuwe Testament bevat 22 van die boeke wat in ons Nuwe Testament is. Die oudste lys van Nuwe Testamentiese boeke wat deur christene gebruik is, is die Fragment van Muratori. Dit word gedateer in die omgewing van 170 n.C. Die begin en einde is beskadig, maar die lys bevat 22 van ons 27 Nuwe Testamentiese boeke. Daar is ook boeke op die lys wat nie in die Nuwe Testament is nie. Dit blyk dus dat christene teen 170 n.C. reeds ‘n kerngroep boeke gehad het wat hulle as die Nuwe Testament beskou het.

Vandag word die 27 boeke die “kanon” genoem, dit wil sê die finale lys wat nie weer verander nie. Maar daar is nog boeke wat hoog aangeskryf word – Protestante noem dit Apokriewe Boeke en Katolieke noem dit Deuterokanonieke boeke. Hierdie boeke word gesien as nuttig om te lees, maar dit word nie as geïnspireerd erken nie. Die Deuterokanonieke boeke is ingesluit in Katolieke en Ortodokse Bybels, maar nie in Protestantse Bybels nie.

Apokriewe boeke is dikwels pseudepigrafiese boeke, dit wil sê dit word valslik aangebied as die werk van ‘n apostel of ‘n ander bekende persoon. Die werklike skrywer was iemand anders en gebruik die apostel se naam om die boek geloofwaardig te laat lyk. In die Nuwe Testament word min vertel van Yeshua se kinderdae. Baie mense het hierin belang gestel. Ondernemende persone het dan boeke daaroor geskryf wat graag gelees en geglo is, terwyl daar nie werklike bevestiging daarvoor was nie. Daar was ook mense wat ‘n gnostiese boodskap wou verkondig en het dit dan verbloem as ‘n werk van ‘n Apostel.

Die christelike standpunt is dat die Nuwe Testament deur die Heilige Gees geïnspireer is, dat dit die Woord van God is en dat dit onfeilbaar en onveranderbaar is. Dit is belangrik om te kan onderskei tussen ‘n geïnspireerde boek en ‘n ander boek. Is daar riglyne wat gebruik kan word om te weet wat is geïnspireerd en wat nie? Die eerste riglyn is dat die boek deur ‘n Apostel, of in samewerking met ‘n Apostel, geskryf is. Al die Apostels (behalwe Johannes) het voor 70 n.C. gesterf, gevolglik sal so ‘n geskrif ook voor 70 n.C. geskryf moes gewees het. Die vernietiging van Jerusalem en die Tempel was so ‘n traumatiese gebeurtenis dat dit moeilik sal wees om dit nie te noem nie. Nie een van die Nuwe Testamentiese boeke maak melding daarvan nie, dus is hulle voor 70 n.C geskryf. Die Nuwe Testament haal die Ou Testament aan en gee verdere verduideliking – dit weerspreek nie die Ou Testament nie. Die Apostels was self bewus daarvan dat hulle besig was om Heilige Skrif te skryf. ‘n Laaste riglyn is dat gewone christene hierdie boeke aanvaar as die Woord van God.

Die Apostels het nie menslike opvolgers gehad nie. Hulle was die eerstes en die laastes. Die Heilige Gees het gesorg dat ons vandag deur die Nuwe Testament alles het wat ons nodig het. Die Nuwe Testament het die Apostels opgevolg en het hulle getuienis verseël. Die lees en bestudering van die Nuwe Testament behoort een van ons hoogste prioriteite te wees.

Wees op jou hoede vir valse leraars en profete. Hulle is tussen ons.

 

 

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin