Wat van die 10 verlore stamme van Israel?

Die Israeliete van die Bybel laat my stom geslaan. Hoe verklaar jy dit? Hulle was die mees bevoorregte volk op aarde en het dit geminag en weggegooi. Hulle was die uitverkore volk, die een volk wat ‘n verbond met die ware God gehad het, Hy het met hulle gepraat, hulle het met hulle eie oë Sy wonderdade en heerlikheid gesien. Aan hulle het God die beloftes van die Gesalfde gegee. Dit het hulle met stank vir dank beantwoord.

Die Bybelse Israel het ‘n groot swakheid vir afgode gehad. Moses was nog besig om die Tien Gebooie te ontvang, toe breek hulle die heel eerste gebod en maak vir hulle ‘n afgod. So het dit regdeur hulle geskiedenis gegaan, hulle kon maar net nie wegbly van afgode af nie. Een van hulle profete het opgemerk dat daar nêrens op aarde ‘n heidense volk was, wat so ontrou aan hulle valse gode was, as wat Israel aan die ware God was nie. YHWH, die enigste ware God, het alles probeer om hulle terug te bring na Hom toe. Droogtes, peste, vyande. Hy het profete gestuur. Vir ‘n kort rukkie sal hulle terugkeer na die ware God toe, maar dan weer agter afgode aanloop. Uiteindelik het YHWH genoeg gehad en hulle uit hulle land laat wegsleep as bannelinge.

Dit het so gebeur. Aanvanklik was hulle regeringsvorm ‘n teokrasie, YHWH het self oor hulle regeer. Na ‘n paar eeue was hulle ongelukkig daarmee en wou hulle ‘n monargie hê, nes die heidense volke. Na ‘n paar honderd jaar van regering deur ‘n koning, was hulle weer ongelukkig en skeur die een koninkryk in twee. Suidelike Israel word Juda genoem en hulle hoofstad was Jerusalem, noordelike Israel word Efraim genoem en hulle hoofstad was Samaria. Dit was hierdie noordelike Israel wat van hulle ontstaan af “verdraagsaam” teenoor afgode was. Hulle was die eerste deel van Israel wat in ballingskap weggevoer is.

Die volk Israel het uit twaalf stamme bestaan en die populêre opvatting is dat die suidelike koninkryk uit twee stamme bestaan het, en dat die noordelike koninkryk uit 10 stamme bestaan het. Daaruit volg dan die opvatting dat toe noordelike Israel in ballingskap weggevoer is, al tien stamme weggevoer is en nooit weer teruggekeer het nie. Dus word daar gepraat van die “Tien verlore stamme van Israel”. Die 2 en 10 stamme idee is afkomstig uit 1 Konings 11:31: en hy sê vir Jeróbeam: Neem vir jou tien stukke, want so spreek die HERE, die God van Israel: Kyk, Ek gaan die koninkryk uit die hand van Salomo afskeur en aan jou die tien stamme gee; Die 10 stamme word weer genoem in 1 Konings 11:35, maar nêrens anders nie.

Elders word Suidelike Israel (Juda) beskryf as bestaande uit die stamme Juda, Benjamin, Simeon en ‘n deel van Levi. Vier stamme (of as jy wil drie-en-‘n-half), nie twee nie. Daar moet onthou word dat daar ‘n verskil is tussen die mense van ‘n stam en die grondgebied wat aan ‘n stam toegeken is. Toe Noordelike Israel (Efraim) hulle eie alternatiewe godsdiens instel, was daar mense in hulle gebied wat nie tevrede daarmee was nie en uit hulle stamgebiede getrek het na Suidelike Israel (Juda).

In omtrent 732 v.C. het Tiglath-Pileser III, koning van Assirië, Noordelike Israel ingeval. Hy het die stamgebiede van Reuben, Gad en Manasse geannekseer en van die inwoners weggevoer na Assirië toe. Die gebied van Naftali het ‘n Assiriese goewerneur gekry. Noordelike Israel het bly voortbestaan met ‘n kleiner grondgebied tot omtrent 720 v.C. Toe is dit weer ingeval deur Assirië se Sargon II. Daar word gereken dat ‘n vyfde van Noordelike Israel se bevolking weggevoer is en in ander gebiede van die Assiriese Ryk hervestig is. Dit wil sê vier-vyfdes het oorgebly. Die Assiriërs het ook persone uit ander verowerde gebiede in Noordelike Israel hervestig, wat met die plaaslike Israeliete verbaster het. Hulle nageslag was die Samaritane, vernoem na die hoofstad Samaria. Al sou ons aanvaar dat die meerderheid Israeliete verbaster het, beteken dit nie dat almal verbaster het nie. Daar is geen rekords dat die bevolkings van Dan, Aser, Issaskar, Sebulon en westelike Manasse weggevoer is nie. Dus was daar minstens ses stamme (Naftali ingesluit) wat nie weggevoer is nie. Die mense wat weggevoer was, het ten tyde van die skrywe van Konings en Kronieke nog bestaan en was bekend aan hulle volksgenote. Dit is slegs die stamme van Reuben, Gad en Oos-Manasse wie se name nie verder in die Ou Testament voorkom nie. Dit was hulle wat aan die oostekant van die Jordaan gewoon het (Perea in die Nuwe Testament).

Met die Assiriese inval het so baie mense uit Noordelike Israel na Suidelike Israel gevlug dat Koning Hiskia van Juda ‘n nuwe muur om Jerusalem moes bou en ‘n nuwe waterbron moes voorsien. Die bevolking van Jerusalem het blykbaar vyfvoudig toegeneem. In 2 Kronieke 30:1-11 word beskryf hoe Hiskia die mense wat oorgebly het in Noordelike Israel uitgenooi het om die pasga in Jerusalem by te woon. Dit was mense van Efraim, Manasse, Aser, Issaskar en Sebulon wat deur die Assiriërs gespaar is. Ons tel Efraim en Manasse as een stam, die stam van Josef.

Josia van Juda was die laaste goeie koning. Hy het skynbaar oor die oorspronklike grondgebied van Israel se twaalf stamme regeer. Hy het deur die hele gebied gegaan en die altare van afgode vernietig. 2 Kronieke 34:6-7: En in die stede van Manasse en Efraim en Símeon en tot by Náftali, in hulle puinhope rondom, het hy die altare omgegooi, en die heilige boomstamme en gesnede beelde het hy tot stof vergruis en al die sonpilare in die hele land van Israel het hy omgekap. Daarna het hy na Jerusalem teruggekom. 2 Kronieke 34:9: Toe hulle by die hoëpriester Hilkía kom, het hulle die geld afgegee wat in die huis van God gebring was, wat die Leviete, die drumpelwagters, versamel het uit Manasse en Efraim en uit die hele oorblyfsel van Israel en uit die hele Juda en Benjamin en die inwoners van Jerusalem. Net voor die koninkryk van Juda geval het voor Babilonië, het die bevolking van die koninkryk van Juda bestaan uit mense van al twaalf die stamme.

Na die Babiloniese ballingskap, keer die ballinge terug onder leiding van Esra en Nehemia. Esra noem die teruggekeerdes agt keer “Jode” en veertig keer “Israel”. Nehemia noem hulle elf keer “Jode” en twee-en-twintig keer “Israel”. Blykbaar het die benaming “Jode” (Judeërs) en “Israel” dieselfde beteken.

Die ou manier om die land in stamgebiede te verdeel, het verander. In die Nuwe Testament is die land Israel verdeel in vier gebiede, naamlik Judea in die suide, Samaria in die middel, Galilea in die noorde en Perea oos van die Jordaan. Mense van die volk Israel het in al vier gebiede gewoon. In die Nuwe Testament is die profetes Anna van die stam van Aser. Die apostel Paulus sê in Handelinge 26:7: waartoe ons twaalf stamme wat God aanhoudend dag en nag dien, hoop om te kom; oor hierdie hoop, koning Agríppa, word ek deur die Jode beskuldig.

Waar kom die storie van die “Tien verlore stamme van Israel” vandaan? In die 17de eeu was daar ‘n paar uiteenlopende sake gewees wat saamgewerk het om aan hierdie teorie geboorte te gee. Die ontdekking van ‘n klein groepie Sjinese-Jode in Kaifeng, ‘n Joods-Portugese reisiger wat gemeen het dat hy “verlore Israelietiese stamme” in die Andes-berge in Suid-Amerika ontdek het,  en ‘n Joodse Rabbi wat ‘n boek geskryf het oor die Messiaanse eeu wat volgens hom voor die deur was. Deur die jare was daar baie pogings om hierdie “verlore stamme” te identifiseer. Van die aanspraakmakers is die Amerikaanse Rooihuide, Ethiopiese Jode, die Pasjtoene van Pakistan en Afghanistan, Japannese, die Lemba van Suid-Afrika, Britse Israel en vele ander.

Toe Yeshua, die Gesalfde, gekom het, het die mense van Israel twee keuses gehad: hulle kon Hom aanvaar het of hulle kon Hom verwerp het. Indien hulle Hom aanvaar het, en hulle het uit net twee stamme bestaan, sou die Messiaanse Ryk maar klein gewees het.

My vraag is: waarom sou mense graag die “verlore stamme” wou wees? Hulle was afgodedienaars wat deur YHWH verwerp is.

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Laat 'n boodskap

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui