Die Boerevolk en sy handewerk

Jy weet hoe dit is met toeriste. Mens wil graag ‘n aandenking koop van die plek waar jy was of van die mense wat jy daar ontmoet het. Is daar toeriste wat aandenkings van die Boerevolk wil hê? Is daar iewers plekke waar sulke aandenkings te koop is? Ons praat nie van Suid-Afrikaanse aandenkings nie, ons praat van Boerevolk aandenkings.

Hier en daar is daar lede van die Boerevolk wat tradisionele handwerk doen, handgemaakte items uit ons eie kultuur. Nogtans kom dit my voor asof ons nie ‘n eie volwaardige handwerkkultuur ontwikkel het nie. Niks waaraan ons uitgeken kan word nie. Daar is vandag winkels wat handwerk benodigdhede verkoop en kunsmarkte waar handwerk produkte verkoop word, maar dit is nie noodwendig tradisionele produkte van die Boerevolk nie. Niks vergelykbaar met die kantbereiding van die Faroërs nie. Ook niks soos die Afrikavolke se handwerk wat by toeristeplekke verkoop word nie.

Ons kultuur is op die voorposte van die Kaap van Goeie Hoop gevorm. Op die voorposte moes ons voorgeslagte selfonderhoudend wees. Hulle moes velle brei, rieme maak, velskoene maak en swepe vleg. Dit was alles alledaagse gebruiksitems en daar was nie versiering en kunstigheid by betrokke nie. Hulle het self tabakpype gemaak en die vrouens het soms mooi tabaksakkies vir die mans gemaak, maar dit het verlore gegaan. Die meubels en huisraad was meestal eenvoudig en funksioneel. Tuisgemaakte klere was alledaagse werksklere, kisklere was aangekoop.

‘n Pionier moes noodgedwonge vele ambagte beoefen. Hy moes boer en het van sy gereedskap self gemaak, hy moes ook self alle herstelwerk doen. Tot om en by 1920 was landbouwerktuie van hout. ‘n Ploeg sal van hout wees, maar die skare van yster. Hooivurke is self gesny. Die regte hout kan heelwat slyt voordat dit onbruikbaar word. Hy was ook ‘n bouer, klipwerker, smit en leerlooier. Hy moes ook koeëls giet en brandewyn (mampoer) stook. Die pionier se vrou moes broodbak, konfytkook, bottermaak, kerse maak en koskook. Mure afwit, patrone maak met blousel, misvloere smeer, naaldwerk en velwerk is ook gedoen. Vrugte is ingelê en gedroog.

Die pionier moes meestal sy eie meubels maak, van melkstoeltjie tot katel. Sulke tuisgemaakte meubels was eenvoudig en funksioneel. Dikwels was dit opvoubaar sodat dit saam geneem kan word as getrek word. Sitplekke was met riempies gevleg. Indien meubels versier word, was inlegwerk gewild. Daar was ‘n voorliefde, saamgebring uit die stamlande, om ligkleurige en donkerkleurige hout saam te gebruik. Verskeie soorte kiste is as huisraad gebruik: meelkiste op hoë pote wat ook as tafel diens gedoen het, wakiste vir pakplek (in die huis en op die wa) en voetstofies van hout. Kuipe en balies is vir verskillende gebruike gemaak. Botterbakke is met ‘n knipmes uitgekerf.

Om al hierdie dinge te kon doen moes die pionier vindingryk wees. Dit is waar ons idioom ‘n Boer maak ‘n plan vandaan kom.

Die ontwikkeling van die kakebeenwa was ‘n besonderse prestasie. Die Nederlandse boerewa was nie opgewasse vir die plaaslike omstandighede nie. Die kakebeenwa was so ontwerp dat dit uitmekaar gehaal kon word en weer aanmekaargesit kon word. Dit het ‘n kaptent gehad en die uitleg was met die oog op praktiese behoeftes. Dit was groter en sterker as die boerewa. Dit was moontlik die sterkste en duursaamste wa wat in daardie tyd gebou is. ‘n Wa het maklik 50 jaar gehou. Die kakebeenwa was vir 200 jaar sonder verandering gemaak en het eers met die opkoms van transportry in onbruik geraak. Niemand weet wie se idee die kakebeenwa oorspronklik was nie, maar dit was sekerlik een van ons belangrikste kultuurprodukte.

In Europa, en in Amerika, was waens getrek deur perde. Aan die Kaap was daar te min perde en moes osse noodgedwonge as trekdiere gebruik word. ‘n Bulkalf is in die eerste winter na sy geboorte geknip. Op 3 jaar is daar begin met die leerproses. Osse moes geleer word om hulle name te ken, elkeen het ‘n spesifieke plek in die span gehad en elkeen was met ‘n ander os gepaar. ‘n Span osse se uithouvermoë was 4 ure sonder vrag, hulle het 5 kilometer per uur beweeg en met 2 spanne kon 32 kilometer per dag getrek word. Ook die os het deel van ons kultuur geword.

Sonder water kan niemand nie. Die selfonderhoudende pionier kon ‘n put grawe, studamme en keerwalle bou en waterkanale en besproeingsvore grawe. In later jare het die windpomp gehelp met watervoorsiening.

Daar is vandag nog mense wat belangstel om meer selfonderhoudend te wees. Voordat daar elektrisiteit was, het mense ‘n houtskool koelkas gebou om voedsel langer te bewaar. Inderwaarheid moes daar minstens 2 wees: een vir suiwel en ‘n ander vir vleis. Die vleishuisie was met stene gebou met openinge tussenin vir ventilasie. Die openinge is met houtskool gevul en met sifdraad bedek. Die huisie word dan natgehou deur water van bo af te laat drup. Nadat staaldromme beskikbaar geword het, is ‘n donkie gebou vir verwarming van water. ‘n Struktuur is gebou waarop ‘n staaldrom gemonteer is en ‘n vuur is daaronder gemaak. Pype is aangelê om die warm water binnenshuis te gebruik.

Die selfonderhoudende pionier het oor die vaardighede beskik om ‘n groot verskeidenheid dinge te kon doen. Voordat daar by die Boerevolk ‘n eie vakmanskap kon ontwikkel, het die Britte gekom met hulle stelsel van vakleerlinge, gildes en vakunies. Mens kan net wonder hoe ‘n eie ontwikkelde vakmanskap sou gelyk het.

Hierdie selfonderhoudendheid het by baie lede van die Boerevolk oorgegaan in ‘n doen-dit-self kultuur. Een rede waarom mens die doen-dit-self opsie kies kan as gevolg van die produk self wees: dit is te duur, dit is nie beskikbaar nie, of dit voldoen nie aan die vereistes waarvoor dit benodig word nie. ‘n Ander rede is vir persoonlike bevrediging: iemand het ‘n skeppende drang, dit is ‘n uitdaging om iets self te kan doen, of dit is inherent aan iemand se eie aard. Baie verskillende aktiwiteite kan as doen-dit-self beskryf word: Verbeterings en instandhouding in en om die huis en ook verskillende soorte handwerk. Die “gereedskap” van die doen-dit-self praktisyn bestaan uit inligtingsbronne (boeke, video’s, kursusse) en gespesialiseerde gebruiksitems (handgereedskap, kraggereedskap, kombuisgereedskap, kunsgereedskap, ensovoorts).

By doen-dit-self gaan dit om eie gebruik, om eie behoeftes. By handwerk gaan dit om produkte te maak om te verkoop of om as geskenke te gee.

Kultuurprodukte word gemaak vir kommersiële winsbejag of om tradisie en kultuur te bewaar. So kan een persoon mampoer stook om aan drankwinkels te verkoop terwyl ‘n ander persoon mampoer stook om op volksfeeste te verkoop. Dieselfde produk maar met verskillende motiewe. Daar is fabrieke wat produkte, wat kultuurprodukte was, op groot skaal vervaardig en verkoop. Kommersiële produkte voldoen ook aan ander vereistes (byvoorbeeld wetgewing) en dit veroorsaak dat dit nie meer ‘n kultuurproduk is nie.

So gebeur dit dat jy ‘n plek soos Krugerhuis besoek en daar allerlei Suid-Afrikaanse goedjies kan koop. Jy kan net nie enige iets van jou eie kultuur daar kry nie – want jy het jou eie museums weggegee. Andersins kan jy by die supermark van jou eie kultuurprodukte koop – onder ‘n Engelse naam en volgens ‘n aangepaste resep. Maar alles is nie verlore nie – miskien is daar iewers ‘n tannie wat waatlemoenkonfyt kook of ‘n oom wat ‘n karwats vleg. Maar miskien ook nie, dalk is hulle al oorlede.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Jannes en Jambres in die laaste dae

Daar is mense wat glo dat alles in die wêreld net beter word en gaan aanhou beter word. Die Bybel sê die teenoorgestelde. As mens die Bybel lees, verneem jy dat daar ‘n tyd sal kom wanneer alles ‘n toppunt van slegtheid gaan bereik. Dit word genoem  die laaste dae.

Daar word in die Bybel verwys na tekens wat sal aandui dat dit die laaste dae is. Een van hierdie tekens is hoe die mense in daardie tyd gaan wees. Dit vind ons in 2 Timoteus 3:1-9: Maar weet dit, dat daar in die laaste dae swaar tye sal kom. Want die mense sal liefhebbers van hulleself wees, geldgieriges, grootpraters, trotsaards, lasteraars, ongehoorsaam aan hulle ouers, ondankbaar, onheilig, sonder natuurlike liefde, onversoenlik, kwaadsprekers, bandeloos, wreed, sonder liefde vir die goeie, verraaiers, roekeloos, verwaand, meer liefhebbers van genot as liefhebbers van God; mense wat ‘n gedaante van godsaligheid het, maar die krag daarvan verloën het. Keer jou ook van hierdie mense af. Want uit hulle is die wat in die huise insluip en arme vroue gevange neem wat met sondes belaai is en deur allerhande begeerlikhede gedryf word, wat altyd leer en nooit tot die kennis van die waarheid kan kom nie. En net soos Jannes en Jambres Moses teëgestaan het, so staan ook hierdie mense die waarheid teë, mense verdorwe in die verstand, onbetroubaar ten opsigte van die geloof. Maar hulle sal nie verder voortgaan nie, want hulle dwaasheid sal vir almal duidelik wees, soos ook dié van daardie manne geword het. (OAV)

Die PWL-Vertaling praat van  “harde tye”, die King James van  “perilous times”. Buitengewoon moeilike tye wat sal kom. Moeilik om ‘n egte christen te wees.

Die Apostel sê die laaste dae sal uitgeken word aan hoe sleg mense gaan word en dan noem hy die eienskappe wat die slegte mense sal hê. Dit begin met: mense sal liefhebbers van hulleself wees. Die res van die slegte eienskappe vloei hieruit voort. Wanneer mense se eie belange, hulle eie begeertes, hulle eie menings meer sal saak maak as enige iets anders. Hulle sal geen gevoel vir ander hê nie, geen empatie hê nie. Mense sal meen dat hulle altyd reg is, nooit verkeerd is nie, nie nodig het om skuld te erken nie, nie nodig het om vergifnis te vra nie. Hulle sal selfs dink hulle is belangriker as God.

Eintlik was hierdie kenmerke nog altyd teenwoordig by die ganse mensdom. Die van ons wat langer in die tand is, meen ons kan sien hoe die mensdom agteruitgaan. Mense is nie meer soos vroeër nie. Die wêreld is slegter as voorheen. Wat veroorsaak dit? Daar word alhoemeer aan mense gesê: dit is nie jou skuld as jy sleg is nie. Dit is iemand anders of iets anders se skuld. Dit is jou ouers se skuld, dit is iets wat in jou kleintyd gebeur het se skuld, dis ‘n aangebore toestand wat jy het, dit is iemand wat iets aan jou gedoen het, dit is die omgewing, dit is die onreg van die gemeenskap, ensovoorts. Die slegte mens het ‘n verskoning vir hoekom hy sleg is: dit is nie sy skuld nie. Hy het nie nodig om ‘n beter mens te word nie. Derhalwe het hy ook nie nodig om te verander nie, hy het nie genade en vergifnis nodig nie, hy het nie nodig om ‘n goeie verhouding met God te hê nie.

Maar die Apostel skryf nie aan die mensdom nie, hy skryf ook nie van die ganse mensdom nie. Hy skryf aan sy vriend en helper oor hoe dit binne die christendom sal word. Sommige christene sal in die laaste dae ‘n vorm van godsdiens hê, maar hulle sal ver van God se krag af wees. Dit is vanselfsprekend dat as iemand meen hy is altyd reg, dan sal selfs God verkeerd wees. Die krag van God werk om slegte mense te red, los te koop, te bevry uit die mag van die bose. Iemand kan slegs vergewe word vir iets as hy erken dat hy verkeerd is. As hy nie skuld erken nie, waarvoor moet hy dan vergewe word? Dit sal mense wees wat hulleself christene noem en wat dink hulle kan voor God staande bly, dat hulle mag besluit wat reg en verkeerd is en dat God daarby moet inval. Christene wat ontken dat God die gesag het om aan hulle voor te skryf.

Paulus sê aan Timoteus om waaksaam te wees. Hy moet bedag wees op die werkswyse van hierdie slegte mense in die christendom. Hulle wil graag die ander gelowiges oorhaal om soos hulle te wees. Hulle teiken die vroue van die gemeente. Sommige vroue is goedgelowig en word maklik vasgevang in die leuens wat verkondig word. Timoteus moet daarop let dat daar christene is wat leer en leer en niks vorder nie. Dit wat hulle leer sink nie in nie en hulle lewenswyse verander nie. Hulle beoefen nie dit wat hulle leer nie, hulle dink geestelike groei het met vermeerdering van kennis te doen, of hulle dink dit is ‘n emosionele belewenis. Dit is alles tekenend van hoe die laaste dae sal wees.

Om Timoteus te help om beter te verstaan, noem Paulus die voorbeeld van Jannes en Jambres. Net hier hak ons vas. Wie was Jannes en Jambres? Hulle word nêrens elders in die Bybel genoem nie. Timoteus het sekerlik geweet van wie Paulus praat, maar ons weet nie. As hulle as voorbeeld gegee word, moet ons ten minste weet wie hulle was en wat hulle gedoen het. Is daar dalk buite die Bybel enige inligting oor hulle?

Daar is inderdaad brokkies inligting oor hulle in Judaïstiese legendes. Sommige daarvan is redelik vergesog. Plinius die Ouere, die Romeinse geskiedkundige, maak melding van Moses, Jannes en Lotapea as Joodse towenaars uit die ou tyd. Die christelike teoloog Origenes het verwys na ‘n boek oor Jannes en Jambres wat Paulus se bron kon gewees het. Meer onlangs is daar fragmente van ‘n ou manuskrip gevind wat bekend staan as: The Apocryphon of Jannes and Jambres the magicians, vertaal deur Albert Pietersma.

Blykbaar was hierdie Jannes en Jambres twee van die towenaars of wyse manne wat vir die Farao van Egipte gehelp het om Moses teen te staan. Volgens Plinius was hulle, nes Moses, Israeliete. Hulle het nie net vir Moses teengestaan nie, hulle het ook hul eie volk teengestaan en het uiteindelik vir YHWH teengestaan. Paulus sê dat in die laaste dae daar mense soos Jannes en Jambres onder die christene sal wees: so staan ook hierdie mense die waarheid teë, mense verdorwe in die verstand, onbetroubaar ten opsigte van die geloof.

Paulus se raad aan Timoteus is: Keer jou ook van hierdie mense af. Wie is hierdie mense? Hulle is nie politici, bankiers of die mafia nie. Hulle is christelike predikers en leiers wat verskillende titels gebruik. Hulle verkondig nie ‘n ander godsdiens nie, hulle verkondig ‘n verdraaide vorm van die christelike geloof. Hulle is soos geheime agente, insypelaars wat voorgee om eg te wees. Hulle is lief vir die kalklig, vir geld en vir invloed. Hulle maak aanspraak daarop dat hulle wonderwerke kan doen. Hulle verkondig die dinge van die gevalle wêreld. Hulle verkondig sukses in die wêreld, en sukses word gemeet aan geld en roem. Dit is ‘n vals en verdraaide evangelie. Hulle is die Jannes en Jambres van die laaste dae.

 

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Is Boerekos superieur?

Deesdae is alles net teorie en niks praktyk nie. Ek het ook ‘n teorie. My teorie is dat die Boerevolk se kultuur superieur is want dit word deur die sogenaamde “Blanke Suid-Afrikaners” nagevolg. Almal braai, almal eet biltong, almal gebruik blatjang. Maar dit is alles die Boerevolk se kultuurgoed – Boerekos – wat deur hulle “Tradisionele Suid-Afrikaanse Kos” genoem word.

Nou weet ons dat niemand die Boerevolk sy eie goed gun nie. Een van die aanslae teen ons kultuur is om ons eiegoed toe te skryf aan iemand anders. Byvoorbeeld dat van ons Boerekos geregte van Oosterse slawe afkom. Hierdie fiksie is gepopulariseer in sekere tydskrifte en kookboeke. En moenie die politici vergeet nie.

Die Europeërs wat van 1652 af hulle aan die Kaap kom vestig het, was reeds bekend met die gebruik van speserye in kos. Hulle koskultuur, hoofsaaklik van Hollandse oorsprong, is verder versterk deur die Hugenote en die Mogol politieke gevangenes. Teen 1725 het die eiesoortige Kaapse koskultuur sy beslag gekry. Hierdie vroeë Kaapse koskultuur is dieselfde as wat vandag as Boerekos bekendstaan.

Die eerste Europeërs het aanvanklik gesukkel om te oorleef. Hulle was noodgedwonge verplig om te leer jag en veldkosse te gebruik. Luukses was daar nie en hulle moes leer om met minder verskeidenheid klaar te kom. Vleis was skaars en hulle moes staatmaak op die eet van groente. Dit het tot gevolg gehad dat dit ‘n kenmerk van Boerekos geword het dat daar verskeie groentes op tafel was.

Slawe het uit verskeie kontinente en lande gekom. In hulle lande van herkoms was hulle van die armste van die armstes en het slegs oorlewingskos geken. Hulle het moontlik ‘n bydrae tot Boerekos gemaak deur die gee van name aan geregte. Indien die name wel van hulle af gekom het, het die oorspronklike betekenis in hulle lande van herkoms iets heel anders gewees as wat die Kaapse gereg was. Die Kaapse geregte self het al bestaan voordat daar slawe aan die Kaap was. Die enigste nuwe invloed van buite was hoe om korrelrige rys te kook.

Die Britse anneksasie van die Kaap in 1806 het ‘n groot invloed gehad op ons koskuluur. Sommige Kapenaars het ‘n voorliefde vir alles wat Engels was, gehad. Hulle het dus die Engelse kookkuns slaafs nagevolg en hulle eie kultuur prysgegee. (Dit ten spyte daarvan dat die Engelse nog nooit bekend was vir lekker kos nie.) Nie almal was ingenome met die Engelse nie en sommige “Dutchmen” het die Groot Trek onderneem om van hulle af weg te kom. Die Voortrekkers kon eers nadat hulle gevestig was, begin om groente, kruie en speserye te kweek. Na die Anglo-Boere Oorlog was baie van die Boerevolk erg verarm en het gesukkel om te oorleef. Gevolglik het hul eie Boerekos van hulle tafels af verdwyn. Dit was eers later in die twintigste eeu dat die Boerevolk weer op die been kon kom en weer hulle eie koskultuur kon beoefen.

As ek ‘n koskenner was, sou ek Boerekos in twee afdelings gegroepeer het: kos wat dadelik geëet word en kos wat vir latere gebruik bewaar moes word. Kosse wat dadelik geëet word sou mens dan verder kan verdeel in kos wat in die kombuis berei word, en potjiekos en braaivleis wat buite berei word.

Dit was van oudsher af noodsaaklik om kossoorte te kan bewaar. Dit is gedoen op verskeie maniere soos pekel, droging, beroking, inlê en verwerking in iets anders soos souse, asyn en konfyt. Die Boerevolk is veral bekend vir biltong, Boerebeskuit, blatjang ensovoorts.

Veeboere in die Swellendam en Graaff-Reinet distrikte het, ten spyte van groot veekuddes, ‘n harde bestaan gevoer. Die opset by so ‘n plaas was om baie groente en vrugtebome te plant. Die lae reënval het veroorsaak dat min graan geplant is.  Deur vee van die hand te sit kon koffie, suiker, en speserye gekoop word. Ander produkte wat verkoop of verruil kon word was botter en velle. Ander produkte wat aangekoop moes word was kledingstowwe, kruit en gereedskap. Onder hulle het ‘n eiesoortige koskultuur ontstaan waarin vleis die stapelvoedsel was. Vars vleis is verkry deur vee te slag of deur wild te jag. Wanneer vars vleis nie beskikbaar was nie, het die veeboere soms maande lank van biltong gelewe. Hierdie voorliefde vir vleis bestaan vandag nog by die Boerevolk.

Op lang reise moes kos by die huis voorberei en saamgeneem word. Dit is padkos genoem. Tot onlangs toe was daar nie eetplekke langs snelweë nie en is padkos saamgeneem wanneer met vakansie gegaan is.

Bobotie is van Europese oorsprong en het saam met Van Riebeeck na die Kaap gekom. Die naam bobotie is al vroeg in die Kaap gebruik. Die Verenigde Volke se internasionale resepboek verkeer onder die verkeerde indruk dat bobotie van die slawe af kom en dat dit ‘n “tipies Suid-Afrikaanseˮ gereg is. Sosaties word ook verkeerdelik as afkomstig van slawe beskou. Frikkadelle het ‘n baie ou geskiedenis en het van Europa af gekom. In ‘n tipiese bredie word skaapvleis stadig geprut tot dit sag is en daarna word groente en speserye bygevoeg. Potbraai is ‘n metode om taai vleis sag te maak. Dit kom oorspronklik uit Brabant.

Daar is geen ander Boerekos produk wat so gewild soos Boerewors is nie. Die maak van wors bestaan al duisende jare. Elke worsmaker van Van Riebeeck tot vandag het gehelp om Boerewors te ontwikkel. Daar is ook ‘n wetlike vereiste dat Boerewors uit minstens 90% vleis en 10% speserye en ander middels moet bestaan en dat nie meer as 30% vet mag bevat nie. Gewoonlik word koljander en naeltjies in die speserye gebruik. Goeie Boerewors word van die beste vleissnitte gemaak en die speserye word so vermeng dat daar nie een smaakmiddel is wat oorheers nie. Boerewors is baie gewild by die Boerevolk en ook by baie ander Suid-Afrikaners en uitgewekenes.

Potjiekos is ‘n eg Boerekos gereg en word saam met boerewors, biltong, melktert, koeksisters en bobotie as tipiese Boerevolk geregte beskou. Die pot is oorspronklik afkomstig van die Nederlandse hutspot (ook genoem “dutch-oven”) en is van gietyster. ‘n Tipiese potjiekosresep het een of ander vleis as basis saam met groente en sous. Gewoonlik word die bestanddele in lae geplaas en glad nie geroer nie. Dit is baie gewild by die Boerevolk.

Om vleis te braai is baie oud en het uit Europa hierheen gekom. Braai hier by ons het by die Boerevolk begin, maar het ook gewild geword by ander Suid-Afrikaners. Dit is ‘n sosiale tradisie waartydens (meestal) vleis op ‘n rooster of ander braaier gaar gemaak word. Bykosse sluit in broodjies, slaai, aartappels of patats. Mieliepap is dikwels ook ‘n bykos. Daar is verskillende metodes van braai: oor oop kole, met ‘n ketelbraaier, met ‘n spitbraai, met ‘n gasbraaier of met ‘n skottelbraai. ‘n Braai is ‘n sosiale geleentheid wat spesifieke tradisies en norme het.

Daar is drie gebiede waar ander kultuurgroepe met Boerekos verbind word. Een is die vergissing by sommige persone dat Europese geregte wat deur Van Riebeeck saamgebring is, eintlik by die Maleier slawe ontstaan het. Tweedens is die populariteit van Boerekos by blanke nie-etniese Suid-Afrikaners. (Het blanke nie-etniese Suid-Afrikaners ‘n kultuur?) My gevolgtrekking is dat ten spyte van propaganda, die Boerevolk se kultuur sterker is as hulle “kultuur”. In die derde plek sien ons dat baie produkte wat vroeër tuisgemaak was, nou kommersieel vervaardig en bemark word – met Engelse handelsname. Dit wil klink of hierdie vervaardigers wil voorgee dat hierdie egte Boerekos-produkte geskep of vervolmaak is deur Engelse.

Gewoonlik neem die verowerdes die kultuur van die veroweraars aan – byvoorbeeld die Kapenaars na die Britse besetting. Ten opsigte van Boerekos werk dit anders. Die Boerevolk is die verowerdes en hulle koskultuur word oorgeneem deur die veroweraars. Kan dit wees dat die Boerevolk ‘n beter en sterker kultuur het as wat die veroweraars het?

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin