Die invloed van Protestantisme op ons volk

Illustrasie: https://stad.gent/bibliotheek/dossiers/vroeger-en-nu/500-jaar-protestantisme

Daar is hoofsaaklik drie groot vertakkinge in die Christelike geloof: die Ortodokse siening, die Rooms-Katolieke siening en die Protestantse siening.

Ons stamouers was die nageslag van die oorspronklike wegbrekers uit die Rooms-Katolieke Kerk. Ons stamouers het groot geword as Protestante en hulle nageslag ook so opgevoed. Die een geslag het die volgende geslag, tot betreklik onlangs toe, ook so opgevoed. Die Protestantisme is so geheel en al deel van ons volksaard dat ons nie onsself kan verstaan of beskryf daarsonder nie. Protestantisme het nie net ons geloof bepaal nie, dit het ook ʼn invloed op ons kultuur uitgeoefen.

Daar was nog nooit net een Protestantse kerk nie, daar was nog altyd verskillende strominge binne die Protestantisme. Van die strominge wat by ons voorkom is die Gereformeerde, Baptistiese, en Pinkster strominge. Ten opsigte van kerkregering kan ons onderskei tussen die Presbiteriaanse, die Kongregasionalistiese en die Episkopaalse vorms. Die Anabaptisme (Wederdopers) het glad nie by ons voorgekom of invloed uitgeoefen nie.

...

As daar dan soveel verskille tussen Protestante bestaan, wat het hulle dan in gemeen? Die Protestantse leiers het oorspronklik nie bedoel om ʼn nuwe kerk te stig nie, hulle wou die Rooms-Katolieke Kerk van binne af hervorm. Dit het gelei tot konflik tussen hulle en die Rooms-Katolieke Kerk, dit weer het gelei tot vervolging en godsdiensoorloë. Protestante se een gemeenskaplike ooreenkoms is hulle teenstand teen die Roomse kerk. Ondermeer het hulle nie die oppergesag van die Pous erken nie, hulle het nie die verering van Moeder Maria en kerklike heiliges erken nie, hulle het slegs twee sakramente (die doop en nagmaal) as Bybels korrek erken en hulle het nie met die Roomse kerkregering saamgestem nie.

Dit wat alle Protestante onderskryf word saamgevat in vyf Latynse uitsprake, naamlik Sola Christus, Sola Scriptura, Sola Fide, Sola Gratia en Soli Deo Gloria. Hierdie vyf uitsprake is die kernbeginsels van die Protestantisme.

Met Sola Christus word bevestig dat Jesus Christus die enigste middelaar tussen God en mens is. Daarmee verwerp hulle die Roomse sienings ten opsigte van die Pous as Christus se verteenwoordiger, die belangrikheid van kerklike tradisies en kerklike heiliges.

Sola Scriptura is die standpunt dat slegs die Heilige Skrif as gesaghebbend erken word. Sola Scriptura bevat vier belangrike leerstellings: dat die onderrig van die Heilige Skrif noodsaaklik is, dat die Heilige Skrif voldoende is, dat alles in die Heilige Skrif korrek is en dat gelowiges self die Heilige Skrif kan lees en met die hulp van die Heilige Gees kan verstaan. Die Rooms-Katolieke Kerk se siening was dat slegs sekere persone, die ingewydes, ʼn spesiale status het om die Heilige Skrif te kan interpreteer. Leke kon nie. Hulle het ook geglo dat idees wat baie oud is die Heilige Skrif verklaar. Verder het die Roomse kerk boeke in hulle Bybel ingesluit wat Protestante nie as Goddelik geïnspireerd erken het nie.

Sola fide beteken dat die mens slegs deur geloof in Jesus Christus gered kan word. Daar is geen ander manier nie. Hulle het die Roomse stelsel van goeie werke, boetedoening, kwytskelding deur priesters en die vagevuur verwerp.

Met Sola gratia word gesê dat verlossing slegs deur genade geskied. Verlossing kan nie verdien word nie en goeie werke het geen invloed op verlossing nie.

Die uitspraak Soli Deo Gloria beteken dat aan God al die eer toekom vir die redding van mense. Verlossing word slegs deur Sy wil en handelinge bewerk. Dit sluit in die gawe van geloof. Mense, soos die Pous en die kerklike heiliges is nie eer waardig nie.

Die Protestantse lewensuitkyk het die huwelik en gesin, opvoeding, geesteswetenskap en natuurwetenskap, die sosiale en politieke orde, die ekonomie en die kunste ten goede beïnvloed. Protestante se kultuur het grootliks bygedra tot die ontwikkeling van die Westerse Beskawing.

Omdat hulle mense aangemoedig het om self die Heilige Skrif te lees, het Protestante onderwys op alle vlakke bevorder deur skole en universiteite te stig. Die Protestantse konsep van God en mens het gelowiges toegelaat om al hul Godgegewe fakulteite en talente te gebruik, hulle kon God se skepping verken en verantwoordelik gebruik. Gelowiges is aangemoedig om hardwerkend te wees. Daar word gepraat van die spesifieke werksetiek wat by Protestante voorkom. Die Protestantse morele kode het die luukse afgekeur en spaarsamigheid en verstandigheid aangemoedig. Gevolglik het vakmanne, nyweraars en ander sakelui die grootste deel van hulle winste herbelê in beter gereedskap, beter masjinerie, beter produksiemetodes en beter lone vir hulle werkers. Wetenskaplike navorsing is gestimuleer en verskeie baanbreker uitvindings was deur Protestante gedoen. Dit was Protestante wat die republikeinse ideaal ontwikkel en ondersteun het. Hulle het die konsep van ʼn staatskerk verwerp en geglo daar moet skeiding tussen kerk en staat wees. Protestante was vervolg weens hulle geloof en was voorstanders van godsdiensvryheid. Protestante het ook hospitale, tehuise en ander instellings gestig. Prominente komponiste, skilders en skrywers kon uitstaande werk lewer danksy hulle Protestantse agtergrond.

Dit is ons erfenis en het ons volk gevorm. Dit verhoed nie iemand wat nie ʼn Protestant is om deel van ons volk te wees nie, solank hy aanvaar dat die res van sy volksgenote wel Protestante is. Hy is dus ʼn uitsondering en moet homself sonder kritiek daarby neerlê. Dit beteken ook dat hy die volk se erfenis sal respekteer en nie sal probeer aftakel nie.

Ons moet ons erfenis in stand hou en dit oorlewer aan ons nageslag. Dit moet onthou word dat die Gelofte deur Protestante afgelê is.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Laat 'n boodskap

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui