Die stamboom van Afrikaans

Illustrasie: http://www.oocities.org/hugenoteblad/geskSA.htm?201921

Ons taal word weereens aangeval en verneder, dikwels ook deur Afrikaanssprekende taalkundiges. Dit het mode geword om Afrikaans die skuld te gee vir politiek van die verlede deur dit politiek van die hede te maak. Daarom is dit nodig dat ons weer onsself moet herinner oor waar ons taal vandaan kom.

Dit is nie net mense wat stambome het nie, tale het dit ook. Afrikaans is ʼn Germaanse taal wat familie is van al die ander Germaanse tale. Germaanse tale is weer familie van ander tale en die stamboom gaan ver terug in die geskiedenis.

...

Hier aanvaar ons die Bybel as gesaghebbend en ons beginpunt is Genesis 10:2-5: Die seuns van Yefet was: Gomer, Magog, Madai, Yavan, Tuval, Meshekh en Tiras. Die seuns van Gomer was: Ashkenaz, Rifat en Togarmah. Die seuns van Yavan was: Elíshah, Tarshish, die Kittiërs en Dodaniete. Vanuit hierdie is die streke van die nasies verdeel in hulle lande, elkeen volgens sy taal, volgens hulle families, volgens hulle nasies. (PWL).

Noag het drie seuns (Sem, Gam en Jafet) gehad waaruit alle mense op aarde afstam. Jafet se afstammelinge het hulle gevestig aan die noordelike kant van die Middellandse See, die hele Europa, die Britse eilande, Skandinawië en die grootste deel van Rusland. Dieselfde familie het hulle ook in Persië en tot in Indië gevestig. Die verwantskap tussen al hierdie volke uit Jafet word bevestig deur die tale wat hulle praat. Aanvanklik het vakkundiges die groep tale Indo-Germaans of Aries genoem. Later is die naam verander na Indo-Europees. Die gemeenskaplike voorouerlike taal word Proto-Indo-Europees (PIE) genoem.

Indo-Europees bestaan uit omtrent 443 tale en dialekte. Dit sluit die meeste van die groot taalfamilies in Europa en westelike Asië in. Indo-Europees bestaan uit twee subgroepe: ʼn Satem- of ‘n Kentumgroep. Die groepe is vernoem na die woord vir 100: centum in Latyn (as ‘kentum’ uitgespreek) en satem in Avesties. Oor die algemeen is die “oostelike” tale Satemtale (Indo-Irans, Balto-Slawies), en die “westelike” tale Kentumtaal (Germaans, Italies, Kelties). Voorbeelde van moderne Satemtale is Hindi, Persies en Russies. Voorbeelde van moderne Kentumtale is Grieks, Spaans en Duits.

Die gemene voorouer van Germaans is Proto-Germaans. Een unieke eienskap van Proto-Germaans is die Tweede Germaanse klankverskuiwing wat tot die totstandkoming van Hoog-Duits gelei het. Die grootste Germaanse tale is Engels en Duits, met onderskeidelik ongeveer 400 en 100 miljoen moedertaalsprekers. Nederlands en Afrikaans is ook Germaanse tale.

Daar is twee groepe Germaanse tale: Wes-Germaans en Noord-Germaans. Wes-Germaans sluit Engels, Duits en Nederlands in. Noord-Germaans is die Skandinawiese tale Deens, Noors en Sweeds. Daar is omtrent 53 verskillende Germaanse tale en dialekte.

Die naam Nederduits of Platduits verwys na dialekte wat in Noord-Duitsland en Nederland deur omtrent 5 miljoen mense gepraat word. Mennoniete-gemeenskappe in Noord- en Suid-Amerika praat nog steeds Nederduitse dialekte wat as Plautdietsch bekend staan. Vroeër is die term Nederduits dikwels ook in Nederland gebruik as sinoniem vir Nederlands.

Nederfrankies is die tale en dialekte wat in Nederland, België, Suriname en Suidelike-Afrika gepraat word. Dit word ook in ʼn deel van Duitsland gepraat. Die moderne Nederfrankiese tale is Standaard-Nederlands en Standaard-Afrikaans. Nederfrankiese dialekte is Brabants, Hollands, Seeus, Suid-Gelders, Limburgs, Wes-Vlaams en Oos-Vlaams.

Taalkundiges sê vir ons daar is drie soorte Afrikaans: Kaapse-Afrikaans, Oranjerivier-Afrikaans en Boere-Afrikaans. Al drie het apart uit Nederlands ontstaan.

Kaapse-Afrikaans het by slawe, wat deur die VOC ingevoer is, ontstaan. Hierdie slawe het van verskillende plekke gekom en verskillende moedertale gehad. Maleis-Portugees was die lingua franca van die slawe. Die VOC het dit belangrik geag dat die slawe Nederlands moes leer en het in 1658 ʼn skool gestig vir slawekinders. Verder was dit ʼn vereiste dat slawe Nederlands moes praat indien hulle hul vryheid wou terugkoop. Uit hierdie mengelmoes het ʼn kreoliseringsproses plaasgevind wat tot ʼn nuwe taal, Kaaps-Nederlands of Kaaps-Afrikaans gelei het.

Oranjerivier-Afrikaans het ontstaan uit die kontak van die Khoi-Khoi en Nederlandssprekende veeboere in die noordelike binneland. Hierdie kontak was deur handeldryf en seisoenwerk. Die blankes het dit moeilik gevind om die Khoi-Khoi se taal aan te leer, met die gevolg dat die Khoi-Khoi hulle taal moes leer.

Boere-Afrikaans (wat Standaard-Afrikaans geword het), was ʼn voortsetting van die Nederlands wat die Vryburgers gepraat het. Dit was in wese Suid-Hollands wat vereenvoudig is. Dit is die taal wat aan die Oosgrens gepraat is en wat na die Groot Trek in die Boererepublieke gepraat is. Tot omtrent 1925 was sprekers van Boere-Afrikaans oortuig dat hulle Hollands praat.

Terloops: die name Diets, Duits, Duuts, en Dutch kom van die woord Germaanse woord “diet” wat volk beteken.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Van Bittereinders en Onversetlikes

Dit is nie presies seker hoeveel Boere aan die Anglo-Boereoorlog deelgeneem het nie. Daar word bereken dat met die uitbreek van die oorlog die Republieke 55 000 man onder wapen gehad het. Daar het omtrent 13 000 rebelle uit die Britse kolonies en 2 000 Europeërs by hulle aangesluit. In totaal was daar dan 70 000 man aan Boerekant.

Omtrent 4 000 het gesneuwel en omtrent 1 000 het weens siekte gesterf. Tussen 20 000 en 30 000 Boere is gevange geneem en na kampe vir Krygsgevangenes gestuur. Ongeveer 5 500 Boere het as Joiners oorgeloop na die Britte toe en ʼn verdere 15 000 het as Hensoppers oorgegee. Die oorblywendes wat aanhou veg het, is Bittereinders genoem. Daar was 20 000 Bittereinders oor met die Vrede van Vereeniging.

In die Krygsgevangenekampe het daar later twee faksies ontstaan, die Onversetlikes (of Onversoenbares) en die Inskiklikes. Die Britte het groot druk op die Krygsgevangenes uitgeoefen om ʼn eed van getrouheid aan die Britse Koning af te lê. Die wat nie wou nie was die Onversetlikes, die wat wou was die Inskiklikes. Die wortel wat die Britte voor die Boere se neuse gehou het, was dat diegene wat die eed neem, sou kon huis toe gaan. Dit het tot groot onmin tussen die Krygsgevangenes gelei. Dit was ʼn gewetensvraag oor lojaliteit en elkeen moes in homself die antwoord kry.

...

Die Joiners het verraad gepleeg deur na die vyand oor te loop. Was dit omdat hulle hulself as Britte beskou het of was dit vir eie gewin? Die Hensoppers het die wapen neergelê en nie verder aan die oorlog deelgeneem nie. Die meerderheid het dit gedoen vir eie voordeel. Hulle was nie lojaal aan die land waarvan hulle burgers was nie. Hulle was ook nie lojaal aan hulle volk nie. Hulle eie belange en gerief het die swaarste geweeg.

Die Kaapse en Natalse Rebelle was nie lojaal aan Brittanje nie, maar was wel lojaal aan hulle volk. Hulle het geen voordeel daaruit getrek nie, net nadeel. By hulle was daar geen eie gewin nie.

Bykans een derde van die republikeinse Boere, die Joiners en Hensoppers, was ontrou aan hulle eie mense. Dink daaraan: een derde van die mense in die kerk, een derde van die ouers by die skool, een derde van die bure, een derde van die vriende en familie. Een derde van die bekendes voor die oorlog was dislojaal en kon nie vertrou word nie. Voor die oorlog was dit nie bekend wie hulle was nie.

Wat van iemand wat bang geword en weggehardloop het? Al was hy lafhartig, was hy nie dislojaal nie. En ʼn pasifis? Hy hoef nie dislojaal te wees nie.

Lojaliteit, in alledaagse gebruik, beteken toewyding en getrouheid aan ʼn volk, land, groep of persoon. Dit is nie getrouheid aan ʼn ideaal of ideologie nie. Ook nie aan ʼn politieke party of staat nie. ʼn Kind moet van kleins af leer om lojaal aan sy gesin, familie en vriende te wees. Later in sy lewe moet hy dit ontwikkel tot waardes en deugde. Lojaliteit – of die gebrek daaraan – is ʼn karaktereienskap. Dit is ʼn goeie karaktertrek om lojaal te wees, dit is ʼn waarde waarvolgens iemand leef, dit is ʼn deug waaroor hy beskik.

Die groot Boerehelde van die Anglo-Boereoorlog was die Bittereinders op kommando, die Onversetlikes in die Krygsgevangenekampe en die Rebelle. Hulle het volksbelang bo eiebelang gestel. Daarvoor het hulle persoonlik ʼn prys betaal en geen voordeel ontvang nie. Was hulle nie dalk dwaas nie? As lojaliteit ʼn karaktereienskap geword het, kan daardie persoon nie anders nie. As hy dislojaal optree, verraai hy nie net ander mense nie, maar ook homself.

Tydens die Anglo-Boereoorlog was daar geen middeweg nie. Jy was of ʼn Bittereinder of jy was ʼn Hensopper. Jy was of ʼn Onversetlike of ʼn Inskiklike. Daar was nie ʼn grys gebied nie. Jy kon nie op die draad sit nie. Jy is of lojaal of jy is dislojaal. Jy kan nie jou keuse geheim hou nie, almal gaan weet. Jyself gaan ook weet.

Vandag is ons weer daar waar ons voorouers was. Weer word ons getoets oor lojaliteit. Wie gaan die inbors hê om by sy volk te staan? Wie gaan die innerlike krag hê om staande te bly? Wie gaan vir homself voordeel soek ten koste van sy volk? Wie is die koring en wie is die kaf?

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Word die Boerevolk deur God gestraf?

Illustrasie: https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/soveel-sterf-al-vanjaar-in-plaasaanvalle/

Ek het die afgelope week vir die eerste keer gehoor van ʼn prediker met die naam Roger Teale. Daar word gesê dat hy ʼn profeet is. Hy het Suid-Afrika in 1993 of 1994 besoek en voorspel dat daar groot moeilikheid kom. Sy besoek was dus tussen die 1992 ja-stem referendum en die 1994 “eerste demokratiese verkiesing”. Die ja-stemmers sou beslis nie met hom saamgestem het nie, hulle het toe vertel van die groot voorspoed wat kom, die regverdigheid wat kom, en sulke dinge.

Roger Teale het twee punte gemaak in sy voorspelling. Eerstens het hy gesê dat die moeilikheid wat kom God se oordeel oor ons is. Tweedens het hy twee tekens gegee wat sal gebeur: alles sal brand en niemand sal kan vlug nie want binnelandse vliegtuie sal nie vlieg nie. Deesdae sien ons heelwat brande orals.

Wat my pla is die stelling dat dit God se oordeel is. Veral ten opsigte van die Boerevolk. Kan dit wees dat God die Boerevolk straf? Indien wel, waarvoor?

...

Blykbaar is daar baie mense wat nie daarvan hou as mens sulke vrae vra nie. Hulle voel ongemaklik daarmee. Daar is ook baie mense wat meen dat dit vanselfsprekend is dat God aan ons kant is. Dit is ondenkbaar dat God teen ons is. Nog ʼn standpunt is dat God die wat Hy liefhet, tugtig. Dit is waar, God dissiplineer die wat aan Hom behoort, maar tugtiging en straf is twee heeltemal verskillende sake. Tugtiging is om op te voed, om reg te stel, dit is dissipline. Straf is oordeel en wraak.

Die wat bekend is met die Ou Testament, sal weet dat God die “uitverkore volk” Israel eers getugtig het en uiteindelik gestraf het. Vir tugtiging het God droogtes en ander rampe gebruik om hulle na Hom toe terug te bring. Hy het ook profete gestuur, maar hulle is doodgemaak. Om hulle te straf het Hy hulle land en eie regering weggevat, Hy het hulle in ballingskap laat wegvoer, net die heel armstes het in die land oorgebly. God het hulle oorgegee in die hande van hulle vyande. Hy het toegelaat dat hulle vyande, heidene wat afgode dien, sterker en ryker kan word sodat hulle Israel kan verpletter. Israel het hulle taal, Hebreeus, verloor en Arameessprekend geword.

As ek hieraan dink, kry ek ʼn hol kol op my maag en ʼn koue rilling gaan langs my ruggraat af. Word ons, die Boerevolk, deur God gestraf? Is dit wat aan die gang is?

Ek kan niks sê oor Roger Teale nie want ek weet niks van hom af nie. Maar indien God ons straf, moet ons weet waaroor ons gestraf word. Dan was daar sekerlik ook waarskuwings aan ons gerig waarna ons nie geluister het nie.

Daar mag dalk nog ʼn verdwaalde linkse wees wat sal sê dat Apartheid ons groot sonde was. Maar ek dog dan ons het amper 30 jaar gelede dit self afgeskaf. Dit kan nie die groot sonde wees nie. Dalk was die afskaffing van Apartheid die groot sonde? Dit kan wees dat God ons wou straf en toe iemand gestuur het om ons te mislei sodat ons aan ons vyande oorgelewer kan word. In hierdie geval sou ons sonde verder terug in die geskiedenis moet wees.

Ons kan met veiligheid sê dat God by Bloedrivier met ons was en ons gehelp het. Ons sonde of sondes moes dan iewers tussen 1838 en 1990 plaasgevind het. Ons weet dat die kerk niks met die Voortrekkers te doen wou hê nie en gevolglik niks met Bloedrivier of die Gelofte te doen het nie. Dit is eers nadat die Voortrekkers ʼn eie land kon bekom dat die kerk in hulle begin belangstel het. Dalk was dit ons sonde dat ons kerke toegelaat het om hulle neuse in volksake te steek.

Ek het ook al gewonder oor die Anglo-Boereoorlog. Het ons die oorlog verloor weens sonde by ons? Tot dusver kon ek geen inligting kry wat aantoon dat daar so ʼn groot sonde by ons aanwesig was nie. Sover ek kan sien moes dinge tussen 1902 en 1990 verkeerd gegaan het.

Die Afrikaner-Broederbond het in 1918 ontstaan in Johannesburg. Dit is nie vir my duidelik of hulle ʼn afdeling van die Vrymesselaars is en of hulle ʼn losstaande organisasie is nie. Ek het ook al gewonder oor die stigters se herkoms. Meeste van ons mense was erg verarmd en ook nie geleerd nie. Die meer welvarendes was dikwels die Hensoppers en Joiners. In ieder geval, die Broederbond het ongelooflike groot invloed binne ons volk verkry en hulle tentakels was orals.

Daar word vermoed dat die Broederbond ʼn leidende rol gespeel het in die verandering van die bewoording van die Gelofte, die ontwerp van die Voortrekkermonument as ʼn tempel, die moord van Dr. Verwoerd. Wat waar is en wat nie, weet ek nie. Hulle het sedert 1968 beheer oor die regering gekry en selfs beleid begin bepaal. Die eerste daarvan was die nuwe sportbeleid. (Dit moet in gedagte gehou word dat die Apartheidswandade wat tussen 1968 en 1990 plaasgevind het, die Broederbond se eie beleid en wandade was.) Hulle het ook die Nasionale Persgroep help opbou. Verder het hulle agter die skerms gewerk vir die afskaffing van Apartheid en om van PW Botha ontslae te raak. Dit was hulle, dit was nie ek nie en miskien ook nie jy nie. Word ons gestraf vir al die sondes van die Broederbond?

Wat ek wel van kan praat is dat ons volk sedert 1968 sportbeheb geword het. Ek weet nie presies hoe dit gebeur het nie. Voorheen was sport ontspanning, toe word dit vermaak en nou gaan dit oor geld. Na my mening het sport ʼn afgod geword, sportliefhebbers is bereid om enige iets op te offer vir die behoud daarvan. As dit nie ʼn afgod is nie, moes sportliefhebbers lankal ʼn streep getrek het en gesê het: tot hiertoe en nie verder nie.

Ek en my tydgenote kan nog ons ouers en grootouers se doen en late onthou. Hulle was eerlik, jy kon hulle woord neem, moraliteit was hulle riglyn in hulle daaglikse omgang met ander. Egskeidings en buite-egtelike kinders was skaars. Ons geslag was nie meer so nie. Die geslag na ons het nog verder verval. Daar is ʼn reg en verkeerd en dit word nie meer toegepas nie.

Dan is daar die liefde vir geld. Ons voorouers was arm in wêreldsgoed en het geld en besittings nie te hoog geag nie. Die Voortrekkers het dit wat hulle nie op ʼn wa kon laai nie, so te sê verniet weggegee. Met die Anglo-Boereoorlog was die makliker en meer voordeliger weg om nie oorlog te verklaar teen die magtige Britse Ryk nie. Maar vryheid en onafhanklikheid was vir hulle meer werd. Sedert ons verstedelik het, is ons nie meer so nie. Geld gee aan ons goeters en gerief, maar dit gee ook aan ons aanvaarding en status. Maar dit is nie die besit van geld wat ons probleem is nie, die probleem is dat ons nie bereid is om daarvan afstand te doen nie. Nie vir vryheid nie, nie vir selfbeskikking nie, nie vir moraliteit nie, nie vir dit wat reg is nie.

Die ergste is die afvalligheid van God af. Ja, daar is kerke en daar is mense op die kerkbanke, maar kerke is nie God nie. In plaas van “wat moet ek vir God doen?” vra ons “wat kan God vir my doen?”. God vra jou alles, jy kan nie met Hom onderhandel nie, jy kan nie met Hom redeneer nie. Jy kan Hom vra, maar Hy kan jou weier. Solank ons saak met Hom nie reg is nie, gaan Hy ons nie help nie. Hy sal ook nie Sy straf opskort nie.

Is die Boerevolk voor 1992 gewaarsku? Ek meen so. Die meerderheid het nie geluister nie Maar daar was tog ander wat gehoor het en magteloos moes toekyk hoe ons die afgrond ingelei word. Die wat ons gewaarsku het, was dikwels Engelssprekendes wat Afrikaans met ʼn Engelse aksent gepraat het. Onder ons eie mense is die wat gewaarsku het, verguis. Wie was toe uiteindelik reg: Terre’Blanche of de Klerk?

In die lig hiervan, wat is jou gevolgtrekking? Is dit God wat die Boerevolk straf? Of is dit iemand anders se skuld?

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Inleiding tot 1 en 2 Samuel en 1 en 2 Konings

Illustrasie: https://en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Israel_(united_monarchy)

Oorspronklik was 1 en 2 Samuel een boek en 1 en 2 Konings een boek, dus die vier boeke in ons Bybels was twee boeke in Hebreeus. Dit het verander met die Septuagint, die vertaling uit Hebreeus in Grieks wat ʼn paar eeue voor Christus gedoen is. In die Septuagint het Samuel 2 boeke geword en het Konings ook 2 boeke geword. Dit is nagevolg in die Latynse Vulgaat en ook in meeste moderne Protestantse Bybels. Die verhouding tussen hierdie vier boeke is in die Septuagint beklemtoon deur die benamings Eerste, Tweede, Derde en Vierde Boek van Koninkryke. Die Vulgaat het dit ook nagevolg. Die vier boeke saam behels die hele geskiedenis van die koningshuise van Israel, vandat dit deur die Rigter Samuel ingestel is tot en met die val van die laaste koning.

ʼn Goeie benaming vir die vier boeke gesamentlik sal “Die geskiedenis van die koninkryke van Israel” wees. Die boeke volg opmekaar en vorm ʼn volledige geskiedkundige verslag. Die verdeling tussen 1 en 2 Konings is arbitrêr gedoen en veroorsaak dat sekere persone in albei boeke voorkom. Die leser moet daarop let dat die val van die koninkryke ʼn einde gebring het aan eie regerings oor die volk en land Israel, wat tot in 1948 geduur het. Hoewel selfregering in 1948 ingestel is, het dit nie die koninkryke herstel nie.

Wie die skrywers van hierdie boeke was, is nie bekend nie. Tradisies daaroor is nie noodwendig betroubaar nie. Dit is oor ʼn tydperk van omtrent 500 jaar deur verskillende persone geskryf. Hierdie persone het toegang gehad tot ander geskrewe dokumente wat hulle as bronne kon gebruik. Van hierdie bronne word in die Bybel genoem. (Die Kronieke wat genoem word, is nie 1 en 2 Kronieke in die Bybel nie. Die verwoesting van Jerusalem in 2 Konings 25 word ook in Jeremia 39 beskryf.). Die bronne wat in hierdie vier boeke genoem word, is:

2Sa 1:18  en hy het beveel om die kinders van Juda die Booglied te leer; kyk, dit is geskrywe in die Boek van die Opregte.

1Kn 11:41  En die verdere geskiedenis van Salomo en alles wat hy gedoen het, en sy wysheid, is dit nie beskrywe in die Geskiedenisboek van Salomo nie?

1Kn 14:19  En die verdere geskiedenis van Jerobeam, hoe hy oorlog gevoer en hoe hy geregeer het, kyk, dit is beskrywe in die Kroniekboek van die konings van Israel.

1Kn 14:29  En die verdere geskiedenis van Rehabeam en alles wat hy gedoen het, is dit nie beskrywe in die Kroniekboek van die konings van Juda nie?

In die Bybelboeke 1 en 2 Kronieke word nog ʼn aantal bronne vermeld wat destyds bestaan het en gebruik kon word:

1Kr 27:24  Joab, die seun van Seruja, het begin tel, maar nie voleindig nie, omdat hieroor ʼn toorn oor Israel gekom het; daarom is die getal nie opgeneem in die optelling in die Kronieke van koning Dawid nie. 

1Kr 29:29  En die geskiedenis van koning Dawid, die vroeëre en die latere, kyk, dit is beskrywe in die Geskiedenis van die siener Samuel en in die Geskiedenis van die profeet Natan en in die Geskiedenis van die siener Gad

2Kr 9:29  En die verdere geskiedenis van Salomo, die vroeëre sowel as die latere, is dit nie beskrywe nie in die Geskiedenis van die profeet Natan en in die Profesie van Ahia, die Siloniet, en in die Gesigte van die siener Jedi oor Jerobeam, die seun van Nebat? 

2Kr 12:15  En die geskiedenis van Rehabeam, die vroeëre en die latere, is dit nie beskrywe in die Geskiedenis van die profeet Semaja en van die siener Iddo, volgens geslagsregister nie? En daar was gedurigdeur oorloë tussen Rehabeam en Jerobeam. 

2Kr 20:34  En die verdere geskiedenis van Josafat, die vroeëre en die latere, kyk, dit is beskrywe in die Geskiedenis van Jehu, die seun van Hanani, wat opgeneem is in die Boek van die konings van Israel.

2Kr 24:27  En sy seuns en die baie godsprake teen hom en die grondvesting van die huis van God – kyk, dit is beskrywe in die Uitleg van die boek van die konings. En sy seun Amasia het in sy plek koning geword. 

2Kr 26:22  En die verdere geskiedenis van Ussia, die vroeëre en die latere, het die profeet Jesaja, die seun van Amos, beskrywe. 

2Kr 32:32  En die verdere geskiedenis van Jehiskia en sy vrome dade, kyk, dit is beskrywe in die Gesig van die profeet Jesaja, die seun van Amos, in die Boek van die konings van Juda en Israel

Die Bybelboek 1 Samuel volg, ten opsigte van geskiedenisvertelling, op die boek Rigters. In ons Bybels word Rut na Rigters geplaas want die gebeure daarin vind plaas tydens die tydperk van die Rigters. 1 Samuel begin met die geboorte en afsondering van Samuel, wat die heel laaste Rigter was. Die boek verhaal verder die instelling van ʼn monargie in Israel. Tydens die tydperk van die Rigters was Israel ʼn teokrasie en die oorgang tot monargie was ‘n groot verandering. Die boek 2 Samuel handel oor die koningskap van Dawid en die instelling van YHWH se verbond met Dawid. Die boeke 1 en 2 Konings begin met die koningskap van Salomo en eindig met die ballingskap in Babilonië. Dit beskryf hoe daar twee koninkryke ontstaan het en die geskiedenis van al die konings van die twee koninkryke. Elke koning se goedheid of boosheid word bekend gemaak.

Die leser sal merk dat Dawid die mees prominente persoon in die vier boeke is. Dawid was ʼn man na die hart van YHWH en dien as maatstaf vir al die konings wat na hom gekom het. YHWH het met Dawid ʼn verbond gesluit wat verband hou met die koms van die Messias. Dawid se psalms is van profetiese belang. Dawid het ook gruwelike sondes gepleeg, maar hy het nie afgode gedien nie. Daar moet gelet word op hoe Dawid gereageer het in oorwinning en nederlaag, hoe hy Saul gerespekteer het, hoe hy sy sondes en mislukkings hanteer het.

Dit is ook opmerklik dat die twee profete, Elia en Elisa, meer aandag in die vier boeke kry as meeste van die konings. Hulle doen en late was buitengewoon en het die mag van YHWH en die onmag van die afgode gedemonstreer. Hulle was hoofsaaklik gestuur na die konings van Noordelike Israel (ook bekend as Samaria) wat van die begin af afgodery beoefen het.

Die struktuur van die vier boeke (gesien as ʼn eenheid) is soos volg:

DEEL 1: SAMUEL, DIE LAASTE RIGTER (1 SAMUEL 1 – 7)

  1. Samuel se geboorte en afsondering vir YHWH (1 Sam 1:1-2:11)
  2. Die verval van die priesters ( 1 Sam 2:12-36)
  3. Die roeping van Samuel (1 Sam 3:1-21)
  4. Israel minag die Verbondsark ( 1 Sam 4:1-22)
  5. Die Filistyne vrees die Verbondsark (1 Sam 5:1-6:12)
  6. Israel keer terug na YHWH (6:13-7:17)

DEEL 2: SAUL, DIE EERSTE KONING VAN ISRAEL (1 SAMUEL 8 – 15)

  1. Israel se behoefte aan ʼn koning (1 Sam 8:1-22)
  2. YHWH kies Saul as koning (1 Sam 9:1-17)
  3. YHWH bevestig aan Saul dat hy gekies is (1 Sam 9:18-10:16)
  4. YHWH bevestig aan Israel dat Saul gekies is (1 Sam 10:17-11:15)
  5. Samuel oorhandig die leisels aan Saul (1 Sam 12:1-25)
  6. Saul verbeur die reg tot opvolging (1 Sam 13:1-23)
  7. Saul verloor sy volk se respek (1 Sam 14:1-52)
  8. Saul se koningskap word weggeneem (1 Sam 15:1-35)

DEEL 3: DAWID AS ONDERDAAN VAN SAUL (1 SAMUEL 16 – 31)

  1. Dawid word gesalf om koning te word (1 Sam 16:1-13)
  2. Dawid ontmoet Koning Saul (1 Sam 16:14-23)
  3. Dawid word ʼn held (1 Sam 17:1-58)
  4. Saul word agterdogtig oor Dawid (1 Sam 18:1-9)
  5. Saul probeer om Dawid dood te maak (1 Sam 18:10-13)
  6. Saul stel ʼn strik om van Dawid ontslae te raak (1 Sam 18:14-30)
  7. Saul gee opdrag dat Dawid doodgemaak moet word (1 Sam 19:1-24)
  8. Jonatan se verbond met Dawid (1 Sam 20:1-42)
  9. Dawid op vlug (1 Sam 21:1-22:5)
  10. Saul neem wraak op die priesters wat Dawid gehelp het (1 Sam 22:6-23)
  11. Dawid verlos die dorp Kehila (1 Sam 23:1-13)
  12. ʼn Nuwe verbond tussen Dawid en Jonatan (1 Sam 23:14-18)
  13. Dawid het oral vyande (1 Sam 23:19-29)
  14. Dawid stel sy saak aan Saul (1 Sam 24:1-25:1)
  15. Abigail verhoed dat Dawid dwaas optree (1 Sam 25:2-44)
  16. Dawid bewys sy onskuld (1 Sam 26:1-25)
  17. Die Filistyne teen Israel: Dawid in die land van die Filistyne (1 Sam 27:1-28:2)
  18. Die Filistyne teen Israel: Saul raadpleeg ʼn medium (1 Sam 28:3-25)
  19. Die Filistyne teen Israel: Dawid word verhinder om deel te neem (1 Sam 29:1-30:31)
  20. Die Filistyne teen Israel: Die einde van Saul (31:1-13)

DEEL 4: DAWID AS KONING (2 SAMUEL 1 – 10)

  1. Dawid verneem van Saul se dood (2 Sam 1:1-27)
  2. Dawid se koningskap word teengestaan deur Saul se familie (2 Sam 2:1-32)
  3. Dawid en die moord op Abner (2 Sam 3:1-39)
  4. Dawid en die moord op Isboset (2 Sam 4:1-12)
  5. Dawid word koning oor die hele Israel (2 Sam 5:1-16)
  6. Dawid verslaan die Filistyne (2 Sam 5:17-25)
  7. Dawid bring die Verbondsark na Jerusalem (2 Sam 6:1-23)
  8. YHWH se verbond met Dawid (2 Sam 7:1-29)
  9. Die resultaat van Dawid se koningskap (2 Sam 8:1-18)
  10. Dawid kom sy verbond met Jonatan na (2 Sam 9:1-13)
  11. Dawid word beledig (2 Sam 10:1-19)

DEEL 5: DAWID SE PERSOONLIKE MISLUKKINGS (2 SAMUEL 11 – 20)

  1. Dawid se mislukking met Batseba (2 Samuel 11:1 – 12:31)
    1.1 Dawid pleeg owerspel en moord (2 Sam 11:1-27)
    1.2 YHWH straf Dawid (12:1-31)
  1. Dawid se mislukking met Absalom (2 Samuel 13:1 – 20:26)
    2.1 Dawid se seun Amnon verkrag Dawid se dogter Tamar (2 Sam 13:1-22)
    2.2 Absalom vermoor Amnon (2 Sam 13:23-39)
    2.3 Dawid laat Absalom terugkeer (2 Sam 14:1-24)
    2.4 Dawid en Absalom word versoen (2 Sam 14:25-33)
    2.5 Absalom se opstand teen Dawid (2 Sam 15:1-12)
    2.6 Dawid vlug voor Absalom (2 Sam 15:13-37)
    2.7 Dawid word gevloek (2 Sam 16:1-14)
    2.8 Absalom in Jerusalem (2 Sam 16:15-23)
    2.9 Absalom se aanval op Dawid (2 Sam 17:1-29)
    2.10 Absalom word verslaan (2 Sam 18:1-33)
    2.11 Hoe Dawid optree in oorwinning (2 Sam 19:1-43)
    2.12 Die laaste teenstand teen Dawid (2 Sam 20:1-26)

DEEL 6: BYKOMENDE INLIGTING OOR DAWID (2 SAMUEL 21 – 24)

  1. Dawid herstel Saul se onreg (2 Sam 21:1-14)
  2. Dawid se liggaamskrag neem af (2 Sam 21:15-22)
  3. Dawid se koningskap in sy eie woorde (2 Sam 22:1-51)
  4. Dawid se laaste woorde (2 Sam 23:1-7)
  5. Dawid se magtige manne (2 Sam 23:8-39)
  6. Dawid se sensus (2 Sam 24:1-25)
  7. Dawid word oud (1 Kon 1:1-4)
  8. Adonia se ambisie (1 Kon 1:5-27)
  9. Salomo gesalf as koning (1 Kon 1:28-53)
  10. Dawid se laaste opdragte aan Salomo (1 Kon 2:1-11)

DEEL 7: SALOMO AS KONING (1 KONINGS 2:11 – 11:43)

  1. Salomo se teenstanders (1 Kon 2:12-46)
  2. Salomo vra YHWH vir verstandigheid (1 Kon 3:1-28)
  3. Oorsig van Salomo se regering (1 Kon 4:1-34)
  4. Salomo verkry boumateriaal vir die bou van die tempel (1 Kon 5:1-18)
  5. Salomo bou die tempel (1 Kon 6:1-38)
  6. Salomo bou die koninklike paleis (1 Kon 7:1-12)
  7. Versiering van die tempel (1 Kon 7:13-51)
  8. Die inwyding van die tempel (1 Kon 8:1-66)
  9. YHWH verskyn vir die tweede keer aan Salomo (1 Kon 9:1-9)
  10. Salomo se koningskap nadat die tempel voltooi is (1 Kon 9:10-28)
  11. Salomo word ondervra deur die koningin van Skeba (1 Kon 10:1-13)
  12. Salomo se rykdom (1 Kon 10:14-29)
  13. Salomo se sonde (1 Kon 11:1-8)
  14. Salomo se straf (1 Kon 11:9-43)

DEEL 8: DIE EEN KONINKRYK VAN ISRAEL WORD TWEE (1 KONINGS 12 – 16)

  1. Die Koninkryk van Dawid skeur in twee (1 Konings 12 – 14)
    1.1 Salomo se seun verloor die koningskap oor die noordelike deel van Israel (1 Kon 12:1-24)
  2. 1.2 Jerobeam die eerste koning van Noordelike Israel (1 Kon 12:25-33)
    1.3 ʼn Profeet waarsku Jerobeam (1 Kon 13:1-34)
    1.4 Jerobeam soek hulp by YHWH (1 Kon 14:1-20)
    1.5 Die koningskap van Rehabeam van Juda (1 Kon 14:21-31)
  1. Juda se konings van tot Asa en Israel se konings tot Agab (1 Konings 15 – 16)                                                                                                                                                  2.1 Die koningskap van Abia van Juda (1 Kon 15:1-8)
    2.2 Die koningskap van Asa van Juda (1 Kon 15:9-24)
    2.3 Die koningskap van Nadab van Israel (1 Kon 15:25-31)
    2.4 Die koningskap van Baesa van Israel (1 Kon 15:32-16:7)
    2.5 Die koningskap van Ela van Israel (1 Kon 16:8-14)
    2.6 Die koningskap van Simri van Israel (1 Kon 16:15-22)
    2.7 Die koningskap van Omri van Israel (1 Kon 16:23-28)
    2.8 Die koningskap van Agab van Israel (1 Kon 16:29-34)

DEEL 9: DIE PROFEET ELIA (1 KONINGS 17 – 2 KONINGS 2)

  1. Die verskyning en verdwyning van Elia (1 Kon 17:1-24)
  2. Die herverskyning van Elia (1 Kon 18:1-15)
  3. Elia verneder die Baal aanbidders (1 Kon 18:16-46)
  4. Elia gaan na Horeb (1 Kon 19:1-18)
  5. Elia salf Elisa tot profeet (1 Kon 19:19-21)
  6. Agab weier om Benhadad dood te maak (1 Kon 20)
  7. Agab roof Nabot se wingerd (1 Kon 21)
  8. Miga en die dood van Agab (1 Kon 22:1-40)
  9. Koning Josafat van Juda (1 Kon 22:41-51)
  10. Koning Ahasia van Israel (1 Kon 22:52-53)
  11. Elia en Ahasia van Israel (2 Kon 1)
  12. Elia word weggeneem (2 Kon 2)

DEEL 10: DIE PROFEET ELISA (2 KONINGS 3 – 10)

  1. Elisa en Joram van Israel (2 Kon 3:1-27)
  2. Elisa en die vermeerdering van olie (2 Kon 4:1-7)
  3. Elisa en die Sunamitiese vrou (2 Kon 4:8-37)
  4. Elisa en die pot bredie (2 Kon 4:38-44)
  5. Elisa en Naaman die Arameër (2 Kon 5:1-27)
  6. Elisa en die geleende byl (2 Kon 6:1-7)
  7. Die Arameërs probeer Elisa en gevange neem (2 Kon 6:8-23)
  8. Elisa en die blokkade van Samaria (2 Kon 6:24-7:20)
  9. Joram koning van Noordelike Israel neem kennis van Elisa (2 Kon 8:1-6)
  10. Elisa en die koning van Aram (2 Kon 8:7-15)
  11. Jehoram die slegte koning van Juda (2 Kon 8:16-24)
  12. Ahasia koning van Juda (2 Kon 8:25-29)
  13. Jehu gesalf as koning van Israel (2 Kon 9:1-29)
  14. Koningin Isebel word deur honde gevreet (2 Kon 9:30-37)
  15. Jehu wis Agab se nageslag uit (2 Kon 10:1-17)
  16. Jehu wis Baal aanbidding uit (2 Kon 10:18-28)
  17. Oorsig van Jehu se regering (2 Kon 10:29-36)
  18. Die suiwering van die koningshuis van Juda (2 Kon 11:1-21)
  19. Joas koning van Juda (12:1-21)
  20. Joahas koning van Israel (13:1-9)
  21. Joas koning van Israel (13:10-13)
  22. Elisa se laaste dae en dood (13:14-25)

DEEL 11: VAN DIE PROFETE TOT DIE VAL VAN ISRAEL (2 KONINGS 14 – 17)

  1. Amasia koning van Juda (2 Kon 14:1-22)
  2. Jerobeam II koning van Israel (2 Kon 14:23-29)
  3. Ussia (Asarja) koning van Juda (2 Kon 15:1-7)
  4. Sagaria koning van Israel (2 Kon 15:8-12)
  5. Verskeie konings van Israel (2 Kon 15:13-31)
  6. Jotam koning van Juda (2 Kon 15:32-38)
  7. Agas koning van Juda (2 Kon 16:1-20)
  8. Hosea die laaste koning van Noordelike Israel (2 Kon 17:1-4)
  9. Die einde van die koninkryk van Noordelike Israel (2 Kon 17:5-41)

DEEL 12: VAN DIE VAL VAN ISRAEL TOT DIE VAL VAN JUDA (2 KONINGS 18 – 25)

  1. Hiskia word koning van Juda (2 Kon 18:1-8)
  2. Hiskia en die aanslag van Assirië (2 Kon 18:9-19:37)
  3. Hiskia se siekte (2 Kon 20:1-11)
  4. Hiskia word deur amptenare van Babel besoek (2 Kon 20:12-21)
  5. Manasse koning van Juda (2 Kon 21:1-18)
  6. Amon koning van Juda (2 Kon 21:19-26)
  7. Koning Josia van Juda herstel die aanbidding van YHWH (2 Kon 22:1-23:30)
  8. Joahas koning van Juda (2 Kon 23:31-33)
  9. Eljakim / Jojakim koning van Juda (2 Kon 23:34-24:6)
  10. Jojagin word koning van Juda (2 Kon 24:7-10)
  11. Jerusalem word verower deur Nebukadnesar van Babel (2 Kon 24:11-17)
  12. Sedekia die laaste koning van Juda (2 Kon 24:18-20)
  13. Die verwoesting van Jerusalem (2 Kon 25:1-30)
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Wees dapper vir die waarheid

Illustrasie: https://www.facebook.com/mannawoord/photos/

In die sewe briewe in Openbaring verskyn daar in elkeen die woorde “Aan die wat die oorwinning behaal…” en dan volg daar die belofte van ʼn beloning. Daar is ʼn stryd aan die gang en sommiges gaan oorwin en ander nie.

ʼn Belangrike deel van die stryd wat ons vandag voer, is die stryd tussen waarheid en leuen. Die leuen is orals en vermom homself as die waarheid. Dit maak dit moeilik om die leuen uit te ken. Tog moet ons nie net die leuen herken nie, ons moet dit ook oorwin.

ʼn Algemene probleem van ons tyd is vals nuus. Dit is waar media nuus versprei wat onwaar is, asof dit waar is. Dit het so erg geword dat selfs die groot mediagroepe dit doen. Niemand kan meer glo wat die hoofstroommedia verkondig nie. Dit is nie noodwendig blatante leuens nie, dit is ook die verdraaiing van waarheid ter wille van propaganda. Ek en jy moet bedag wees daarop dat ons nie kan glo wat ons op televisie sien of in die koerant lees nie. Ons moet skepties wees oor wat ons vertel word, ons moet wakker wees en die tegnieke wat gebruik word, leer ken.

Dit het algemeen geword dat politici blatante leuens vertel om hulle eie agendas te bevorder. ʼn Paar jaar gelede is ʼn politikus gekonfronteer omdat sy op ʼn openbare vergadering gelieg het. Sy was verbaas dat daar ʼn probleem daarmee was, want dit was dan net politieke retoriek. Dit het blykbaar aanvaarbaar geword dat politici voor verkiesings enige iets mag sê om stemme te werf. Nou die dag het die Suid-Afrikaanse president op ʼn internasionale perskonferensie gelieg en daarmee weggekom. Is dit nou in orde as die leiers en staatsmanne ook leuens vertel? Wie kan nog geglo word?

Selfs die wetenskaplikes se uitsprake moet bevraagteken word. Die probleem is nie die wetenskaplike metodiek nie, maar die mense wat wetenskaplikes is. Dikwels is die sienings van wetenskaplikes bloot ʼn mening. Verder word wetenskaplikes se loopbane, die befondsing van hulle werk, publikasie van artikels en hulle status binne hulle professionele kringe beïnvloed deur hulle uitsprake en standpunte. Let op hoe stellings deur wetenskaplikes bewoord word. Daar word gesê: Wat ‘n vreemde toeval is dit dat ‘wetenskap’ altyd sonder uitsondering die liberale wêreldbeskouing ondersteun.

Die wêreld is vrot van onwaarhede. Dit is nie reg nie en dit is nie goed nie. Dit is hoe dit is en ek en jy kan dit nie stop nie. Ons kan dit nie ignoreer nie maar ons moet weet hoe dinge werk. Ons kan toesien dat ons nie self daaraan meedoen nie en ons kan ons bes doen om die leuen teen te werk deur die waarheid te verkondig.

Om leuens te vertel is die maklike uitweg. So kan jy probleme vermy of jouself bevoordeel. Dit het ook nadelige gevolge vir die persoon wat dit doen. Jy verloor jou geloofwaardigheid. Indien iemand oor een ding gelieg het, hoekom sou hy nie oor iets anders ook lieg nie. Eenmaal ʼn leuenaar, altyd ʼn leuenaar?

Vertrouensverhoudings kan bestaan met kliënte, werkgewers, vriende, huweliksmaats, kinders, ensomeer. Beide partye moet mekaar kan vertrou. As daar ʼn vertrouensverhouding tussen mense bestaan, vernietig leuens die vertroue en verwoes dit die verhouding. Dit verwoes ook respek en liefde. Om vertroue terug te wen, is besonder moeilik en kan baie lank duur.

‘n Leuen is nie net valsheid nie, dit is ook bedrog. Iemand wat lieg is soos ʼn akteur wat ʼn rol speel en dit is huigelary. Leuens is oneerlikheid en dit is nou verwant aan ander vorms van oneerlikheid. Wanneer iemand vir homself lieg pleeg hy selfbedrog. Dan is daar ook die wat vir YHWH lieg deur beloftes te maak wat hulle dan nie nakom nie. Daar is mense wat lieg en weet dat hulle lieg, daar is ook mense wat lieg en nie weet dat hulle lieg nie want hulle glo hulleself.

Christene behoort te glo dat die Bybel gesaghebbend is. Yeshua die Gesalfde sê in Johannes 8:44 aan sy teenstanders: Julle het die duiwel as vader, en die begeertes van julle vader wil julle doen. Hy was ʼn mensemoordenaar van die begin af en staan nie in die waarheid nie, omdat daar in hom geen waarheid is nie. Wanneer hy leuentaal praat, praat hy uit sy eie, omdat hy ʼn leuenaar is en die vader daarvan. Leuens is die navolging van Satan en hoort nie by Christene nie.

Leuens is kenmerkend van die ou, gevalle, mens. Die apostel Paulus het die volgende daarvan gesê in Kolossense 3:8-10: Maar nou moet julle ook dit alles aflê, naamlik toorn, woede, boosheid, laster, skandelike taal uit julle mond. Lieg nie vir mekaar nie, omdat julle die oue mens met sy werke afgelê het en julle jul met die nuwe mens beklee het wat vernuwe word tot kennis na die beeld van sy Skepper, …

Die Christen is ʼn sondaar wat sy ou lewe laat vaar het om nou as nuwe mens te lewe. Dit is nie maklik nie. Dit is waar die stryd begin warm word. Jy kan dit nie alleen en in eie krag doen nie. Jy kan dit nie regkry sonder die hulp van die Heilige Gees nie. Dit gaan ʼn tydjie neem, maar dit kan gedoen word. Jy moet oorwin om die beloning te ontvang.

Die vreemde ding is dat baie mense nie daarvan gaan hou as jy nie meer leuens vertel nie. Eers was hulle nie gelukkig daaroor dat jy lieg nie, nou is hulle ongelukkig daaroor dat jy opgehou lieg het. Die voordeel wat leuens ingebring het, is nou nie meer daar nie. Miskien wil jou werkgewer hê dat jy nou en dan ʼn bietjie moet lieg, miskien is dit jou gesin wat dit wil hê.

Om die stryd te  stry, om te volhard en om te oorwin, vereis dat jy dapper moet wees. Dit is ʼn geestelike oorlog, die magte van die bose gaan jou teiken. Oorwin een aanslag, dan kom daar ʼn nuwer en groter aanslag. Jy mag nie vlug nie, jy moet veg. As jy volhard tot die einde toe, is jy een van Yeshua die Gesalfde se dapper helde. Is dit nie iets om na te streef nie?

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Monument of tempel?

Illustrasie: https://www.wereldwyd.co.za/en/fact-flash-voortrekker-monument/

Wat maak die Voortrekkermonument naby Pretoria anders as ander monumente?

Die Voortrekkermonument is ʼn goeie plek om te besoek as jy jou wil verfris in jou volk se geskiedenis. Die monument is nie die enigste besienswaardigheid nie, daar is op dieselfde terrein ook Fort Schanskop, die Muur van Herinnering (Bosoorlog) en uitstallings en voorwerpe wat met ons geskiedenis en kultuur verband hou.

Dit is ʼn indrukwekkende gebou wat uittroon oor die omgewing en van ver af gesien kan word. Die gebou is omring met ʼn laer van 64 kakebeenwaens van graniet. By die ingang is daar ʼn groot standbeeld van ʼn Voortrekkermoeder met 2 kinders. Die “grondvloer”, waar die ingang is, staan bekend as die Heldesaal. Die mure daarvan is bedek met ʼn fries van 27 marmerpanele wat die geskiedenis van die Groot Trek uitbeeld. Die Senotaafsaal in die “kelder” bevat die Senotaaf van graniet en ʼn museum van items uit die Groot Trek. Heel bo op die gebou is daar uitkykplekke vanwaar die omgewing besigtig kan word. Buitekant, op elke hoek van die gebou, is daar 4 standbeelde van Voortrekkerleiers. Dit alles is die uiterlike van die monument en dit is wat die meeste besoekers raaksien.

Behalwe die uiterlike voorkoms, is daar ook simbole wat in die monument ingebou is. Verskeie navorsers het die teenwoordigheid van hierdie simbole bevestig. Dit is Vrymesselaarsimbole. My vraag is: wat maak dit daar, hoe het dit daar gekom, wat beteken dit en wat is die werklike doel van die Voortrekkermonument.

Die bou van ʼn monument vir die Voortrekkers is grootliks te danke aan minister E.G. Jansen. In 1931 is die Sentrale Volksmonumentekomitee (SVK) gestig. Dit was die SVK wat uiteindelik oor die ontwerp van die monument besluit het. Die SVK het in sy manifes verklaar: Daar is by die volk ‘n algemene begeerte na ‘n georganiseerde uiting van kollektiewe hulde en bewondering ter ere van die Voortrekkers en niemand twyfel aan die vaste volkswil om elke moeilikheid te oorwin ter bereiking van die uniforme wens, nl. om vir die huidige en latere geslagte ‘n indrukwekkende monument op te rig wat in lengte van dae sal getuig van die stoere en sielsverheffende deugde van die Voortrekkers. Of daar werklik so ʼn algemene begeerte was, weet ek nie. Die regering van die dag het wel belang gestel en wou die monument nog groter en nog meer indrukwekkend hê en het besluit om met die koste daarvan te help. Die SVK het die argitek Gerhard Moerdyk aangestel as boumeester.

Gerhard Moerdyk het verduidelik dat die Voortrekkers nie ʼn argitektoniese erfenis nagelaat het nie, maar as hulle het, sou dit Bybels gewees het. Hy was van mening dat, net soos Abraham in die Bybel, ʼn altaar gebou moet word om die Voortrekkers se opofferings te huldig. Hy het dit as ʼn heiligdom gesien. Die SVK se opdrag aan Moerdyk was dat dit soortgelyk aan die Völkerschlactdenkmal in Leipzig, Duitsland moet wees. Die Völkerschlactdenkmal is deur Vrymesselaars opgerig en het selfs ʼn Vrymesselaarstempel in die kelder.

Die uitstaande kenmerk van die Voortrekkermonument is die son wat op die Senotaaf skyn. In 1936, voor hy sy ontwerp voltooi het, besoek Gerhard Moerdyk Egipte. Daar het hy die Karnak-tempelkompleks en die Benben-klip besigtig. Dit was sy inspirasie vir die Senotaaf. Die Senotaaf is ʼn heldegraf ter ere van Piet Retief wat deur Dingaan vermoor is. In die koepeldak van die monument is ʼn ronde opening waardeur die son skyn. Op die “grondvloer” (die Heldesaal) is ʼn opening waardeur afgekyk kan word op die Senotaaf. Op die Senotaaf is die woorde “Ons vir jou Suid-Afrika”. Op 16 Desember elke jaar (Geloftedag) skyn die son op die woorde op die Senotaaf.

Die Senotaaf het godsdienstige simboliek. In Egipte was die son die Songod wat met die mens kommunikeer deur op die senotaaf te skyn. By die Voortrekkermonument verteenwoordig die koepeldak die hemel met die lig van God wat daardeur skyn. Die woorde “Ons vir jou Suid-Afrika” is die sentrale fokuspunt. Die sonstraal simboliseer ʼn kommunikasie tussen God en mens. (Dit moet onthou word dat Israel se Goue Kalf simbolies vir YHWH moes voorstel).

Bouwerk het op 13 Julie 1937 begin. Die hoeksteen is op 16 Desember 1938 gelê deur kleindogters van drie van die Voortrekkerleiers. Die monument is op 16 Desember 1949 ingewy deur Dr. D.F. Malan, wat toe Eerste Minister was. Die totale boukoste was omtrent £ 360,000. Daar was ook ʼn amfiteater gebou wat omtrent 20,000 sitplekke het. Drie dokumente is onder die hoeksteen begrawe: ʼn afskrif van die Gelofte, ʼn afskrif van Piet Retief se ooreenkoms met Dingaan en ʼn afskrif van “Die Stem” (wat vir die eerste keer in 1928 gesing is).

Daar is ʼn paar goed aan die monument wat my persoonlik hinder. Die standbeeld van die Voortrekkermoeder: is daar ʼn rede waarom ʼn Engelse dogter en ʼn Joodse seun die modelle vir die kinders was? Die standbeelde van Voortrekkerleiers is van Piet Retief (ʼn Vrymesselaar), Andries Pretorius, Hendrik Potgieter en ʼn “onbekende” wat die ander leiers verteenwoordig. Hoekom is Gerrit Maritz nie daar nie? Die Gelofte wat in die monument uitgebeeld word, verskil van die Voortrekker-Volksraad se amptelike weergawe. Wie het die woorde van die Gelofte verander en wanneer is dit gedoen?

Hoekom is “Ons vir jou Suid-Afrika” gekies as die woorde op die Senotaaf? Dit is lynreg in stryd met die doel van die Groot Trek. Suid-Afrika het nog nie bestaan nie en die lied “Die Stem” was nog nie geskryf nie. Die Voortrekkers was separatiste wat uit “Suid-Afrika” pad gegee het om hulle eie volkstaat te stig.

Die woord “senotaaf” beteken “leë graf”. Die Senotaaf in die monument simboliseer Piet Retief se graf. Vir Christene is daar net een leë graf en dit is die een waaruit Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) uit die dood opgestaan het.

Moerdyk se oorspronklike idee was om volgens Abraham se voorbeeld ʼn altaar die sentrale fokus van die monument te maak. Dit moes ʼn heiligdom wees. Die Senotaaf is dus in werklikheid ʼn altaar waarop geoffer word. Wie of wat is die offerande? Was dit Piet Retief wat geoffer is vir “Suid-Afrika”? Is die son wat op 16 Desember daarop skyn dan simbolies van aanvaarding van die offerande deur ʼn Opperwese?

Klaarblyklik was daar met die bou van die Voortrekkermonument ʼn godsdienstige motief gewees. Dit maak daarvan ʼn tempel.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Kakiebos Kersfees

Illustrasie: http://www.agrieco.net/article.aspx?id=974

Wanneer is Kersfees vir die eerste keer in Suid-Afrika gevier? Tussen 1652 (toe Van Riebeeck geland het) en 1806 (toe die Britse Besetting plaasgevind het), was almal in die Kaap van Goeie Hoop salig onbewus van iets soos Kersfees. Hulle het nog nooit daarvan gehoor nie, Kersfees het glad nie bestaan nie.

Met die Slag van Bloedrivier het die Volksraad ʼn Joernaal  laat hou van daaglikse gebeure. Hierdie Joernaal (gehou deur die Volksraad se Sekretaris) strek van 3 tot 27 Desember 1838. Die inskrywing vir 25 Desember 1838 lui soos volg: Des anderen daags, zynde de 25e, werd er ʼn kapitein van Dingaan, deur de kafferspioenen gevangen opgebracht. Deze verhaalde veel; doch men kon maar weinig geloven. Hy verhaalde echter van de marteling, evenals de vorige. Daar is geen melding van Kersfees, rusdag, godsdiens of iets anders nie.

Hierdie onkunde oor Kersfees was algemeen by Protestante in die Kaap, Skotland en die VSA. Die Protestantse leiers (soos Calvyn en Knox) was heftig teen hierdie fees gekant. Op plekke is dit selfs verbied. Na die Amerikaanse Rewolusie is Kersfees as ʼn Engelse tradisie gesien en ontmoedig.

Wat het gebeur dat ons vandag wel Kersfees vier? Ons voorgeslagte het nie Kersfees gevier nie, hulle was daarteen gekant. Die aanvaarding en instelling van Kersfees was ʼn ernstige afwyking van die Protestantse leer. Dit het reguit ingedruis teen Johannes Calvyn se standpunt daaroor.

Dit is duidelik dat Kersfees saam met die Britse Besetters na die Kaap gekom het. Die bevordering van Kersfees het blykbaar sedert die 1820’s plaasgevind. Die Kaapse Kerk (NG Kerk) was groot bewonderaars van alles wat Brits was en het reeds in 1824 gepraat van Kersfees as ʼn godsdienstige dag. Aangesien hulle die Voortrekkers onder tug geplaas het, was hulle invloed in die Vrystaat en Transvaal beperk. Sedert die 1850’s is daar in die Kaapkolonie begin met Kersfeesviering en is Kersdag tot vakansiedag verklaar. Sedert die 1890’s het Koningin Victoria se oproep om Kersfees te vier, steun in die Kaapkolonie gekry.

Die viering van Kersfees het mettertyd ook die Boererepublieke ingedring. Die Suid-Afrikaanse Republiek (ZAR) het in 1865 dit goedgekeur dat burgers op 25 Desember tuis mag bly en dit as ʼn godsdienstige rusdag mag gebruik. Die Vrystaatse Republiek het dit in 1891 nagevolg. Kerke het die dag vir nagmaal aangewend, die burgers het dit gebruik vir piekniek en vermaak.

Die kommersialisasie van Kersfees het eers later in die 20ste eeu stoom begin optel. Winkelsentrums het met uitstallings, plakkate, die speel van kersliedere en spesiale aanbiedings die publiek se belangstelling geprikkel. Dit is ook nie net die gee van geskenke waarop geld spandeer word nie. By ons val Kersfees binne die somervakansie en selfs die wat nie verlof neem nie maak ʼn mini-vakansie daarvan. Gevolglik word geld ook spandeer op kampering, ekstra kos en drank. Daar is glo ondernemings wie se verkope oor Kersfees meer as 50% van hulle jaarlikse verkope is.

Kersfees word algemeen as ʼn christelike fees beskou. Moslems in Westerse lande beywer hulle vir die afskaffing daarvan. (Hoewel die meerderheid Westerlinge nie meer Christene is nie, vier hulle nog steeds Kersfees!). Die naam is afkomstig van die Middelnederlandse woord Kerst wat Christus beteken.

Wanneer is Kersfees vir die eerste keer gevier? In die eerste eeue van die Christendom was daar nie so ʼn fees nie en was Christene gekant teen alle praktyke, ook geboortedag herdenkings, wat in paganisme voorgekom het. Nadat die Rooms-Katolieke Kerk ontstaan het, is Kersfees binne die Kerk toegelaat. Christene buite die Kerk het nie Kersfees gevier nie.

Oor die paganistiese herkoms van Kersfeesgebruike is heelwat geskryf. Die datum 25 Desember is dieselfde as die Romeine se Dies solis invicti nati (dag van die geboorte van die onoorwinlike son). Baie nuwe lidmate van die Katolieke Kerk het volgehou met hulle paganistiese feeste. Die Kerk kon nie daarin slaag om hierdie fees uitgeroei te kry nie en het dit toe oorinterpreteer as die geboorte van Christus. Dit is gedoen deur die geboorte van die son gelyk te stel met die geboorte van Christus.

Die tradisies van die kersboom, Kersvader, liggies, kleure, geskenke ensomeer is alles vanuit die paganisme. Niks daarvan is christelik of Bybels nie. Kerkgenootskappe probeer al vir eeue om Kersfees christelik te maak deur dit as die geboortedag van Christus voor te stel. Hulle het tradisies geskep met ʼn baba, skaapwagters en wyse manne. Die gee van geskenke word dan gekoppel aan die Wyse Manne uit die Ooste wat aan Christus geskenke gebring het (die wyse manne het eers ʼn geruime tyd na die geboorte opgedaag). Ook hiervan is niks christelik of Bybels nie. Die kerklike Kersfees is ʼn mensgemaakte tradisie.

Waarom vier Christene nog steeds Kersfees? Dit is tog duidelik dat daar niks Bybels daaraan is nie, inteendeel alles daaraan is onbybels. Elke keer wanneer daar in die geskiedenis ʼn terugkeer na die  ware Christelike leer was, is Kersfees ook verwerp.

Is daar ʼn soort “groepsgees” wat mense laat voel hulle moet meedoen met die wêreld? Is dit die kommersiële opwinding wat almal saamsleur? Of is dit die skyn van christelikheid wat mense oortuig?

Uiteindelik maak dit nie saak wat ek of jy daarvan sê nie, of wat ek of jy wil glo of nie wil glo nie. Elkeen sal self besluit of hy Kersfees wil vier, of nie. Die reg of verkeerd word deur Christus self besluit. Ons moet voor Hom staan en aan Hom rekenskap gee.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Raaisel van die 1992 ja-stem

Illustrasie: https://artoffarstar88.wordpress.com/tag/1992-referendum/

Ons witmense is in die moeilikheid, baie diep moeilikheid. Hoe het dit gebeur? Het ons vyande ons oorwin of het ons dit oor onsself gebring?

Dit is moontlik dat daar van ons eie mense is wat dink dat ons nie in die moeilikheid is nie. Ek ken nie self so iemand nie, maar dit is teoreties moontlik dat iemand so kan dink. Ek weet nie wat om vir so ʼn persoon te sê nie, miskien net “rus in vrede”.

Daar is verskillende menings oor hoe dit gebeur het dat ons in hierdie situasie is. Een groep sal sê dat dit maar een van daardie dinge is, daar is geen spesifieke oorsaak daarvoor nie. ʼn Tweede groep sal meen dat dit iemand anders se skuld is, byvoorbeeld dat dit FW de Klerk se skuld is. Die derde groep, waarskynlik die minderheid, sal dink dat dit ons eie skuld is.

Die wat dink dat niks besonders ons moeilikheid veroorsaak het nie, maak ʼn fout. Daar is in elke situasie ʼn oorsaak en ʼn gevolg. Die gemors waarin ons verkeer is die gevolg van iets wat in die verlede gebeur het. Daardie iets is die oorsaak van ons probleem. Terselfdertyd is daardie iets wat in die verlede gebeur het, ook die gevolg van iets wat verder terug in die geskiedenis gebeur het. Elke gevolg is terselfdertyd die oorsaak van iets anders.

Dit is duidelik dat ons huidige probleem ontstaan het met die referendum van 1992. Die probleem was dat twee-derdes van die blankes aan FW de Klerk en sy trawante toestemming gegee het om te doen wat hulle goedvind. Hierdie toestemming was ʼn “blanko tjek”, dit was nie weer vir de Klerk nodig om kiesers te raadpleeg nie. De Klerk en kie het dit goed gevind om alle politieke mag te gee aan die ANC. Nie net dit nie, hulle het alles wat die blankes oor eeue opgebou het, ook weggegee. Hulle het selfs die seggenskap oor ons eie kultuurgoedere weggegee. Die skade wat hulle aangerig het, is onberekenbaar. Nou kan ons die skuld vir ons moeilikheid op FW de Klerk en trawante pak. Hulle was swak onderhandelaars, hulle was kop in een mus met Globaliste, hulle het ons bedrieg en verraai. Dit neem egter nie die feit weg dat die meerderheid blankes aan hom toestemming gegee het nie.

Die eintlike vraag is: wat het veroorsaak dat twee-derdes van die blankes in 1992 “ja” gestem het? Dit wil voorkom of ons volk blind en doof geword het. Ons eie geskiedenis het ons geleer dat ons dit nie mag doen nie. Die geskiedenis van ander Afrikalande sedert 1960 moes ons gewaarsku het. Ons het gesien wat in Rhodesië en elders gebeur het. Hoekom sou Suid-Afrika anders wees?

Die sterkste groep wat gewaarsku het teen ʼn “ja-stem” was die destydse Konserwatiewe Party. Net voor die referendum het hulle soveel steun gehad dat FW de Klerk se Nasionale Party die volgende verkiesing kon verloor. Baie ondersteuners van die Konserwatiewe Party het ook “ja” gestem. Hoe kan mens dit verklaar?

Die Nasionale Party het die propaganda beheer. Al die media, ook die Afrikaanstalige media, het die publiek aangemoedig om “ja” te stem. Bekende persone, soos sportsterre, het die publiek aangemoedig om “ja” te stem. Die kerke, in sommige gevalle van die preekstoel af, het hulle lidmate aangemoedig om “ja” te stem. Daar was ʼn totale propaganda aanslag op die kiesers. Dit is een van die oorsake waarom die “ja-stem” gewen het.

Waarom was die Nasionale Party, die media, die kerke en meningsvormers so desperaat dat die “ja-stem” moet wen? Het hulle bloot geglo dat dit die regte ding is om te doen of was daar iets meer sinister daaragter? Wat ook al die antwoord, dit verklaar nie hoekom die volk “ja” gestem het nie.

Is ons volk van nature naïef? Dink ons nie dinge deur nie, is ons so goedgelowig dat ons net glo wat ons vertel word, vra ons nie vrae nie? Blykbaar wel. Ons sien dit vandag nog steeds. Selfs die behoudendes is geneig om blindelings na te volg sonder dat hulle diep gedink het, die saak deeglik ondersoek het en dit getoets het. Dit maak dit maklik vir wolwe om hulleself as skape te vermom.

Ons het ook ʼn neiging om sentimenteel te wees – in die sin dat ons die waarheid ondergeskik stel aan sentiment. Ons het agteroor gebuig om ander mense ter wille te wees. Ons het ons misgis met ander mense se motiewe. Talle Nasionale Party ondersteuners het nie gedink dat die ANC die 1994 verkiesing sou wen nie. Hulle werksmense het vertel dat hulle of vir die NP of Inkatha sou stem. Hulle het bloot gesê wat die witmense wou hoor en nie wat hulle ware denke was nie.

Tot die moord op Dr. Verwoerd, het die Nasionale Party besluite geneem wat op beginsel gegrond was. Indien hulle ʼn nuwe probleem teengekom het, was daar ʼn oplossing gesoek wat met hulle beginsels ooreengestem het. Na Dr. Verwoerd se dood het daar ʼn verandering gekom, die NP het van toe af pragmaties geword. Elke nuwe beleid sou voortaan op sy eie meriete beoordeel word. Die ander groot verandering na 1966 was dat die Afrikaner-Broederbond baie meer mag gekry het en effektief regeringsbeleid bepaal het. Die eerste verandering in beleid wat die Broederbond bewerk het, was die sportbeleid.

Blankes het iewers sportbeheb geword. Tot onlangs toe was blankes bereid om groot opofferings te maak vir deelname aan internasionale sport. ʼn Tweede saak wat vir blankes belangrik geword het, was om internasionaal te kan reis en sake te doen. Blootstelling aan internasionale sake deur TV het ʼn invloed gehad. Daar is begin om vreemde gebruike soos Valentynsdag, Halloween en ander na te volg. Terselfdertyd het Afrikaanstalige media en meningsvormers die volkskultuur voorgestel as oudmodies en bekrompe.

Sedert die Nasionale Party aan bewind gekom het in 1948, het blankes se ekonomiese situasie verbeter. Die 1960’s word beskryf as die “goue jare” van die Suid-Afrikaanse ekonomie. Blanke werkloosheid het bykans verdwyn. Soos dit beter met veral Afrikaanssprekende blankes gegaan het, so het hulle meer materialisties geword. Veral het lede van die Boerevolk meer welvarend geword as wat enige van hulle voorgeslagte ooit was.

Die tydperk van 1966 tot 1992 het gelei tot ʼn vervlakking by die blanke bevolking. Dit is hierdie vervlakking wat uiteindelik gelei het tot die 1992 ja-stem. Dit dan is die oorsaak waarom die blankes sonder slag of stoot toegestem het tot hul eie ondergang.

Sal die Boerevolk, as deel van die blanke bevolking, daarin slaag om te bly voortbestaan? Wil hulle bly voortbestaan as ʼn eie unieke volk? Hulle sal met alles weer voor moet begin. Hulle sal hulle denke moet verander. Veral sal hulle moet onthou dat hulle die Gelofte moet nakom – iets wat nog nie gedoen is nie.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Christene buite die kerk: die Paulisiane

Illustrasie: http://www.onegodonelord.com/theos-7/

Wat is die waarheid oor die Paulisiane: was hulle volgelinge van Yeshua, die Gesalfde, of was hulle ketters? Is dit wat die Kerk van hulle sê waar, of is dit ʼn verdigsel?

Die Paulisiane was ’n Christelike beweging wat in Kappadosië (Armenië)  ontstaan het en wat uitgebrei het na ander lande, ondermeer Bulgarye. Tot die twintigste eeu was die enigste inligting oor hulle dit wat deur die Kerk van hulle gesê is. Sedert die ontdekking van die boek “Die Sleutel tot die Waarheid” in 1893, en die vertaling daarvan in Engels, het hulle eie weergawe van hulle leringe en gebruike bekend geword.

Die Bisantynse Kerk het die Paulisiane beskuldig dat hulle ʼn gnostiese beweging was (wat glo mense is goddelike siele wat in ʼn stoflike wêreld gevange is). Hulle is beskuldig dat hulle dualisme aanhang (twee gode – een goed en een kwaad). Hulle is ook manicheërs genoem (ʼn heidense godsdiens wat ʼn bietjie Christelikheid insluit). Verder was hulle beskuldig dat hulle die leer van docetisme volg (Christus het net skynbaar ʼn vleeslike liggaam gehad). Daar is ook gesê dat hulle die Ou Testament verwerp en net ʼn deel van die Nuwe Testament aanvaar. Hulle is tot ketters verklaar en vervolg.

Die bestaan van ʼn boek van die Paulisiane, “Die Sleutel tot die Waarheid”, was tot in die elfde eeu bekend, maar dit het verlore geraak. In 1893 is  “Die Sleutel tot die Waarheid” in ʼn biblioteek in Armenië ontdek deur Frederick Cornwallis Conybeare. Die manuskrip is ʼn kopie van ʼn teks uit omstreeks 800 n.C. Hierdie teks gee ʼn heel ander weergawe van die Paulisiane se leringe en praktyke. Daar is geen sprake van enige iets wat op gnostiese of manichese opvattings dui nie. Die Ou Testament, die vier kanonieke Evangelies en die Briewe van Paulus word gebruik.

Daar word gemeen dat die Paulisiane uit die vroegste Apostoliese gemeentes gekom het. In 1 Petrus 1:1-2 word verwys na Kappadosië (die ou naam van Armenië): Petrus, ʼn apostel van Jesus Christus, aan die vreemdelinge van die verstrooiing in Pontus, Galásië, Kappadocië, Asië en Bithínië, uitverkore volgens die voorkennis van God die Vader, in die heiligmaking van die Gees, tot gehoorsaamheid en besprenkeling met die bloed van Jesus Christus: Mag genade en vrede vir julle vermenigvuldig word! Hulle was veral bekend tussen die middel van die sewende eeu en die einde van die negende eeu. Die naam Paulisiane is aan hulle gegee omdat hulle die briewe van die Apostel Paulus hoog geag het.

Die Paulisiane het bekend geword na die bekering in 660 n.C. van ʼn jong Armeniër met die naam Konstantyn. Hierdie Konstantyn was aanvanklik ʼn aanhanger van die heidense godsdiens manicheïsme. Op ʼn dag het ʼn Christen wat vir Moslems gevlug het, by hom skuiling teen sy agtervolgers gesoek. Uit dankbaarheid het die Christen ʼn afskrif van die vier evangelies en die briewe van die Apostel Paulus aan Konstantyn geskenk. Konstantyn (hy het sy naam verander na Silvanus) het hierdie boeke bestudeer en hom geroepe gevoel om die Christene te laat terugkeer na die oorspronklike leringe en praktyke van die Nuwe Testament. Hy was suksesvol en het ʼn probleem vir die Bisantynse Kerk geword omdat hy hulle leerstellings en praktyke verwerp het en as afgodery bestempel het. Hy is deur die kerk tot ketter verklaar en in 685 n.C. gevonnis tot steniging. Slegs een persoon kon gevind word wat bereid was om hom te stenig. Hierdie gebeure het daartoe gelei dat die keiserlike offisier, Simeon, tot bekering gekom het en later ʼn Paulisiaanse leier geword het.

Weens vervolging moes die Paulisiane vlug en het in Armenië verstrooid geraak. Ten spyte van vervolging, het hulle getalle steeds toegeneem omdat talle lidmate van die Kerk by hulle aangesluit het. In die negende eeu het vervolging so toegeneem dat die Paulisiane oorgegaan het tot gewapende verset. Die gevolg was dat die regentes Theodora II ʼn grootskaalse vervolging beveel het. 100,000 Paulisiane het omgekom en hulle grond en eiendom is deur die Bisantynse Ryk gekonfiskeer. Weer moes die Paulisiane na nuwe plekke toe vlug. Tussen die 7de en 12de eeue het die Paulisiane versprei in Armenië. In die 10de eeu het hulle ook versprei na Bulgarye en daarvandaan weswaarts. Aan die einde van die 17de eeu was daar nog Paulisiane wat in Bulgarye gewoon het.

In die teks van “Die Sleutel tot die Waarheid” word die Paulisiane se sedes en gebruike beskryf as soortgelyk aan dit wat in die eerste eeue by die meeste Christene voorgekom het. Uit die teks is dit ook duidelik dat hulle die doop van kinders verwerp. Slegs volwassenes wat  tot geloof gekom het en gevra het om gedoop te word, is gedoop. Persone wat uit ʼn ander geloofsgroep (byvoorbeeld die Ortodokse Kerk) gekom het, is herdoop.

Hulle was hewig gekant teen die verering van ikone, relieke en heiliges. Die verering van hierdie voorwerpe en persone dateer uit die vierde eeu en kom voor by die Katolieke en Ortodokse Kerke. Die Paulisiane het dit as afgodery beskou.

Daar was nie verskillende klasse gelowiges nie. Hulle leiers was van dieselfde klas as die gewone lidmate en het nie titels of onderskeidende kleredrag gehad nie. Gemeentes was onafhanklik en het oor hulleself regeer. Omdat hulle as ʼn beweging nie eiendom kon besit nie, het hulle nie geboue opgerig nie. Hulle het nie instellings soos sinodes of konsilies gehad wat hoër as die gemeentes was nie.

Uit die beskrywings in die “Die Sleutel tot die Waarheid” kry mens die indruk dat die Paulisiane baie naby aan die Nuwe Testamentiese gemeentes was. Dit is heel moontlik dat toe Konstantyn op die toneel verskyn het, daar nog steeds ou gemeentes was wat nooit deel van die Kerke geword het nie. Indien dit waar is, het die oorspronklike Nuwe Testamentiese gemeentes nog steeds onafhanklik van die Kerke bestaan en ʼn suiwer getuienis vir Yeshua gelewer.

Die meerderheid kerkhistorici verbind die Paulisiane met die Bogomils, Kathare en Albigense. Al drie hierdie groepe word beskou as gnosties en is ook tot ketters verklaar. Die verbinding tussen hierdie groepe lyk onwaarskynlik want dit berus op aannames en veronderstellings.

Wat is die waarheid? Kerk en staat het saamgewerk om die Paulisiane te vernietig. Om dit te regverdig is allerlei vals aantygings teen hulle gemaak. Vandag kan ons sien dat hulle getuienis ʼn lamp was wat helder in die duisternis gebrand het.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Inleiding tot Rut

Illustrasie: http://www.freebibleimages.org/illustrations/ruth-3/

Die geskiedenisboeke van die Ou Testament kan verdeel word in Die Geskiedenis van die Twaalf Stamme van Israel (Joshua tot 2 Konings) en Die Geskiedenis van Juda (1 Kronieke tot Ester). Die boek Rut is deel van die Die Geskiedenis van die Twaalf Stamme van Israel en word geplaas na Rigters en voor 1 Samuel. Dit is onbekend wie die boek geskryf het en wanneer dit geskryf is. Die geslagsregister aan die einde van die boek strek tot by Dawid. Gevolglik moes die boek gefinaliseer gewees het nadat Dawid gebore is.

Die gebeure in Rut het plaasgevind in die tydperk van die Rigters. Rut was koning Dawid se oumagrootjie en die boek dien as ʼn oorbrugging vanaf Rig 21:25 (In dié dae was daar geen koning in Israel nie: elkeen het gedoen wat reg was in sy oë) tot by 1 Sam 13:14 (Die HERE het vir Hom ʼn man na sy hart gesoek; en die HERE het hom as vors oor sy volk aangestel, omdat jy nie gehou het wat die HERE jou beveel het nie).

Die doel van die boek is om ʼn gedeelte van Dawid se geslagsregister aan te vul en sy aanspraak op die koningskap te versterk. Dit hou ook verband met die vervulling van ʼn profesie aangaande Yeshua, die Gesalfde. Die eiendomsreg op ʼn bepaalde stuk grond, Efrata in Bethlehem, word deur die gebeure in Rut bevestig. Rut 4:11: Toe sê al die mense wat in die poort was, en die oudstes: Ons is getuies; mag die HERE die vrou wat in jou huis inkom, maak soos Ragel en soos Lea wat saam die huis van Israel gebou het; en verwerf mag in Efrata en maak ʼn naam in Betlehem! Dawid verwys na sy kinderjare in Ps. 132:6: Kyk, ons het daarvan gehoor in Efrata; ons het dit gevind in die velde van Jaär. Die profeet Miga verwys na Efrata as die geboorteplek van die Gesalfde. Miga 5:2: En jy, Betlehem Efrata, klein om te wees onder die geslagte van Juda, uit jou sal daar vir My uitgaan een wat ʼn Heerser in Israel sal wees; en sy uitgange is uit die voortyd, uit die dae van die ewigheid.

Die boek Rut begin met die geskiedenis van ʼn man van Bethlehem in Juda wat sy land en erfgrond verlaat het en hom en sy gesin in die land Moab gaan vestig het. Sy naam was Elimeleg. Dit wil voorkom of hy hom en sy gesin permanent daar wou vestig want hy het sy twee seuns met Moabitiese meisies laat trou. Deut. 23:3-4 bevat instruksies omtrent ondertrouery met Moabiete: Geen Ammoniet of Moabiet mag in die vergadering van die HERE kom nie; selfs hulle tiende geslag mag nooit in die vergadering van die HERE kom nie; omdat hulle julle, by jul uittog uit Egipte, nie met brood en water op die pad tegemoetgekom het nie; en omdat hy Bileam, die seun van Beor, uit Petor in Mesopotamië, teen jou gehuur het om jou te vloek. Elimeleg het dus ʼn verkeerde besluit geneem. Sy twee seuns het in Moab gesterf. Vir sy weduwee, Naomi, was dit rampspoedig. Sy kon nie in die vreemde land bly nie, maar terselfdertyd het sy geen heenkome in Juda gehad nie. Omdat haar seuns gesterf het, was daar nie meer ʼn erfgenaam vir haar man se eiendom nie, dit sou oorgaan na ʼn naby familielid van Elimeleg. Hierdie erfreg bepaling was belangrik om te verhoed dat ʼn stam se grondgebied nie vervreem word nie.

Die Wet van Moses het voorsiening gemaak vir gevalle waar iemand sonder erfgename sterf.  Deut. 25:5-6: As broers bymekaar woon en een van hulle sterwe sonder dat hy ʼn seun het, dan mag die vrou van die oorledene nie daarbuite ʼn vreemde man s’n word nie; haar swaer moet by haar ingaan en haar as sy vrou neem en die swaershuwelik met haar sluit; en die eersgeborene wat sy baar, moet staan op naam van sy oorlede broer, dat sy naam nie uit Israel uitgedelg word nie. Kortliks maak dit daarvoor voorsiening dat Elimeleg se erfenis behoue kan bly as Naomi nog ʼn kind kon hê by ʼn broer van hom. Die kind sou dan Elimeleg se erfgenaam wees. Hierdie bepaling is uitgebrei sodat Naomi se oorlede seun op dieselfde manier ʼn seun kon hê wat dan Elimeleg se erfgenaam kon wees. Indien Naomi se skoondogter, Rut, met ʼn familielid trou en ʼn seun het, sou hierdie seun die erfgenaam van Elimeleg se seun wees.

In Israel was die familieverwant wat as loskoper opgetree het, iemand wat die verantwoordelikheid gehad het om namens ʼn familielid wat in die moeilikheid was, op te tree. In Hebreeus was die loskoper goel genoem. Dit was moontlik dat die loskoper sy verantwoordelikheid kon oordra aan ʼn ander familielid, indien omstandighede dit vereis. Die familielid van Elimeleg wat die loskoper was, wou nie die swaershuwelik met Rut sluit nie en het sy reg oorgedra aan Boas.

Die boek Rut beeld liefde en lojaliteit in menslike verhoudings uit. Eerstens Rut se onbaatsugtige en onwrikbare toewyding aan Naomi in haglike omstandighede, tweedens Boas se vriendelikheid en hulpvaardigheid aan die twee hawelose weduwees. Hulle demonstreer hiermee die omgee wat YHWH van Sy mense verwag.

Daar is kommentators wat meen dat Boas se vader Salmon getroud was met Ragab die hoer van Jerigo. Hierdie mening is onwaarskynlik.

Rut is ʼn voorbeeld van die beste in Hebreeuse verhaalkuns. Dit is kompak, helder en doeltreffend. Die geskiedenis word simmetries aangebied. Dit begin met ʼn kort beskrywing van nood en word afgesluit met ʼn kort beskrywing van hoop. Die hele geskiedenis word in tien dele vertel met ʼn keerpunt in die middel. Kontras word ook gebruik: Rut en Orpa, Boas en die naamlose bloedverwant. Rut is ʼn jong behoeftige vreemdeling, Boas is ʼn middeljarige, welgestelde Israeliet.

Hier volg die struktuur van Rut:

RUT 1: VAN MOABIET TOT ISRAELIET

Elimeleg verlaat Israel (1:1-4)

Naomi besluit om na Juda terug te keer (1:5-14)

Rut kies om saam met Naomi te gaan (1:15-22)

RUT 2: RUT SE ONTMOETING MET BOAS

Rut en Boas ontmoet (2:1-16)

Rut vertel Naomi van Boas (2:17-23)

RUT 3: RUT VRA BOAS OM DIE SWAERSHUWELIK MET HAAR TE SLUIT

Naomi se raad aan Rut (3:1-5)

Boas onderneem om lossing vir Rut te bekom (3:6-18)

RUT 4: RUT EN HAAR TOEKOMSTIGE SEUN WORD LOSGEKOOP

Boas word die losser (4:1-12)

Boas trou met Rut en hulle het ʼn seun (4:13-17)

Stamboom van Dawid (4:18-22)

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin