Die Onveranderbare Getuienis

Behalwe vir Johannes, is al die Apostels dood voor die vernietiging van Jerusalem en die Tempel in 70 n.C. Hulle was ‘n unieke groep mense wat Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) persoonlik geken het, eerstehandse getuies van Sy woorde en dade was, spesifiek deur die Heilige Gees toegerus is om gemeentes (die Vergadering van Uitgeroepenes) tot stand te bring, en is as Yeshua se verteenwoordigers uitgestuur in al die windrigtings in om die getuienis van verlossing te lewer.

Wat het gebeur na hulle dood is? Wie het die Apostels se werk oorgeneem? Hoe is die redding wat Yeshua bewerk het verder bekend gemaak? Daar is kerke wat glo dat daar ‘n opvolging van die Apostels was, maar dit is volgens hulle selfgemaakte tradisie. Die Apostels het wel ouderlinge in die plaaslike gemeentes aangestel, maar hulle is nie Apostels genoem nie en het ook nie die werk van Apostels gedoen nie. Hierdie ouderlinge was reeds volwassenes toe hulle, nog voor die dood van die Apostels, aangestel is. Hulle moes dus in die eerste eeu geleef en gesterf het. In die tweede eeu het daar nuwe leiers gekom. Die Apostoliese Vaders was leidende ouderlinge en skrywers. Hulle word so genoem want hulle het, toe hulle nog kinders was, van die Apostels persoonlik geken. Die Apologete was skrywers wat valse leerstellings en kettery bestry het. Hulle was goed belese en het ‘n belangrike funksie verrig.

Daar was ‘n gaping van etlike jare tussen die Apostels en die Apostoliese Vaders. Die Apostels het dus nie menslike opvolgers gehad nie. Die Heilige Gees het iets anders in gedagte gehad: die Nuwe Testament. Die Apostels en hul medewerkers het hul herinneringe op skrif gestel. In 2 Petrus 1:14-15 gee die Apostel die rede waarom hy die brief skryf: omdat ek weet dat die aflegging van my tentwoning ophande is, soos onse Here Jesus Christus dit ook aan my bekend gemaak het. En ek sal my beywer, dat julle ook gedurig ná my heengaan hierdie dinge in gedagtenis kan hou.

Daar is verskriklik baie godsdienstige geskrifte geskryf in die tyd na Yeshua die Gesalfde se hemelvaart. Net 27 van hulle word in die Nuwe Testament ingesluit. Waarom net hierdie 27, waarom nie die ander ook nie?

Die kerk wil graag die krediet daarvoor neem dat hulle die “kanon” (die 27 boeke) saamgestel het. Hulle het nie. Die aanvaarding en verwerping van godsdienstige geskrifte het lank voor die ontstaan van die kerk (in 325 n.C.) plaasgevind. Die amptelike kerklike “kanon” was eers in 397 n.C. Voor die ontstaan van die kerk was daar net plaaslike gemeentes en elkeen het sy eie besluite geneem. Dit was eintlik as gevolg van ‘n groep ketters dat daar onderskei moes word tussen die baie geskrifte wat in omloop was.

Soos die Apostels gewaarsku het, het dit nie lank geneem voor valse profete en valse leraars hulle verskyning gemaak het nie. Gnostisisme het in die eerste eeue na Christus baie volgelinge gehad en het tot ‘n magtige beweging ontwikkel. Later het die kerk dit tot kettery verklaar en onderdruk. Gnostiese Christene het nie ‘n eie kerkorganisasie gehad nie, hulle het binne die bestaande christelike gemeentes gebly. Hulle godsdiens beskouing was dat mense goddelike siele is wat in ‘n stoflike wêreld vasgevang is. Gnostici het geglo dat die stoflike wêreld deur ‘n bose skeppergod geskep en oorheers word. Daar bestaan ‘n ander, hoër God, wat die goeie beliggaam. Maar hy is moeilik om te ervaar want hy het ‘n onkenbare natuur. Om jou van die stoflike wêreld te bevry benodig ‘n mens gnosis of versteekte kennis wat net vir ‘n geleerde elite beskikbaar is. Hulle het baie boeke geskryf wat skynbaar wyd gelees is. Baie Gnostiese boeke is gevind in die Nag Hammadi Biblioteek wat in 1945 ontdek is. Baie daarvan handel oor Yeshua wat esoteriese vrae van Sy dissipels antwoord. Die oudste Gnostiese boeke is uit die tweede eeu afkomstig, dus lank na Yeshua en die Apostels.

Die oudste lys van Nuwe Testamentiese boeke is opgestel deur die ketter Marcion in omtrent 140 n.C. Marcion het onderskeid gemaak tussen die God van die Ou Testament en die God van die Nuwe Testament. Hy het die hele Ou Testament as Skrif verwerp en alles wat vir hom “Joods” geklink het, uit die Nuwe Testament gehaal. Sy Nuwe Testament het bestaan uit ‘n deel van Lukas se evangelie en 10 briewe van Paulus.

Voor Marcion se lys was daar al ‘n proses aan die gang om te besluit watter geskrifte gelees moet word en watter nie. Sy lys het veroorsaak dat die proses versnel het en dat christene meer bewus geword van die waarde van die Apostels se geskrifte. Vir Apologete was dit nodig om te weet watter boeke die korrekte christelike leer bevat sodat dit gebruik kan word as verdediging teen die groot getal ketters. Dit moes boeke wees wat dieselfde gesag as die Ou Testament het.

Justinus die Martelaar het omstreeks 150 n.C. geskryf dat die “Herinneringe van die Apostelsˮ saam met die Profete in die byeenkomste van christene gelees is. Die Khabouris Kodeks is ‘n afskrif van die oudste Aramese Bybel (dit word Peshitta genoem). Dit bevat ‘n getekende sertifikaat wat bevestig dat dit ‘n afskrif is van ‘n Aramese Nuwe Testament van 164 n.C. Hierdie Nuwe Testament bevat 22 van die boeke wat in ons Nuwe Testament is. Die oudste lys van Nuwe Testamentiese boeke wat deur christene gebruik is, is die Fragment van Muratori. Dit word gedateer in die omgewing van 170 n.C. Die begin en einde is beskadig, maar die lys bevat 22 van ons 27 Nuwe Testamentiese boeke. Daar is ook boeke op die lys wat nie in die Nuwe Testament is nie. Dit blyk dus dat christene teen 170 n.C. reeds ‘n kerngroep boeke gehad het wat hulle as die Nuwe Testament beskou het.

Vandag word die 27 boeke die “kanon” genoem, dit wil sê die finale lys wat nie weer verander nie. Maar daar is nog boeke wat hoog aangeskryf word – Protestante noem dit Apokriewe Boeke en Katolieke noem dit Deuterokanonieke boeke. Hierdie boeke word gesien as nuttig om te lees, maar dit word nie as geïnspireerd erken nie. Die Deuterokanonieke boeke is ingesluit in Katolieke en Ortodokse Bybels, maar nie in Protestantse Bybels nie.

Apokriewe boeke is dikwels pseudepigrafiese boeke, dit wil sê dit word valslik aangebied as die werk van ‘n apostel of ‘n ander bekende persoon. Die werklike skrywer was iemand anders en gebruik die apostel se naam om die boek geloofwaardig te laat lyk. In die Nuwe Testament word min vertel van Yeshua se kinderdae. Baie mense het hierin belang gestel. Ondernemende persone het dan boeke daaroor geskryf wat graag gelees en geglo is, terwyl daar nie werklike bevestiging daarvoor was nie. Daar was ook mense wat ‘n gnostiese boodskap wou verkondig en het dit dan verbloem as ‘n werk van ‘n Apostel.

Die christelike standpunt is dat die Nuwe Testament deur die Heilige Gees geïnspireer is, dat dit die Woord van God is en dat dit onfeilbaar en onveranderbaar is. Dit is belangrik om te kan onderskei tussen ‘n geïnspireerde boek en ‘n ander boek. Is daar riglyne wat gebruik kan word om te weet wat is geïnspireerd en wat nie? Die eerste riglyn is dat die boek deur ‘n Apostel, of in samewerking met ‘n Apostel, geskryf is. Al die Apostels (behalwe Johannes) het voor 70 n.C. gesterf, gevolglik sal so ‘n geskrif ook voor 70 n.C. geskryf moes gewees het. Die vernietiging van Jerusalem en die Tempel was so ‘n traumatiese gebeurtenis dat dit moeilik sal wees om dit nie te noem nie. Nie een van die Nuwe Testamentiese boeke maak melding daarvan nie, dus is hulle voor 70 n.C geskryf. Die Nuwe Testament haal die Ou Testament aan en gee verdere verduideliking – dit weerspreek nie die Ou Testament nie. Die Apostels was self bewus daarvan dat hulle besig was om Heilige Skrif te skryf. ‘n Laaste riglyn is dat gewone christene hierdie boeke aanvaar as die Woord van God.

Die Apostels het nie menslike opvolgers gehad nie. Hulle was die eerstes en die laastes. Die Heilige Gees het gesorg dat ons vandag deur die Nuwe Testament alles het wat ons nodig het. Die Nuwe Testament het die Apostels opgevolg en het hulle getuienis verseël. Die lees en bestudering van die Nuwe Testament behoort een van ons hoogste prioriteite te wees.

Wees op jou hoede vir valse leraars en profete. Hulle is tussen ons.

 

 

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Joodse geloof en Yeshua die Gesalfde

Mens kan nie die godsdiens van Ou Testamentiese Israel Judaïsme noem nie. Die naam Judaïsme kan streng gesproke eers gebruik word nadat Jerusalem die hoofstad van hulle godsdiens geword het. Die godsdiens wat hulle toe beoefen het, was ook nie dieselfde as die Judaïsme van vandag nie. Dit behoort iets anders genoem te word, kom ons noem dit maar die Joodse Geloof.

Na die Vloed van Noag en die Toring van Babel, het God met ‘n nuwe werk onder die mense begin. Daar was ‘n man met die naam Abraham. Hy het God geken en Hom vertrou. Dit was op grond van hierdie man se vertroue op Hom dat God ‘n nuwe rigting met die mens ingeslaan het. YHWH het aan Abraham ‘n nageslag en ‘n eie land beloof en dit bevestig deur ‘n verbond (kontrak) met hom te sluit. By hierdie verbond het YHWH ingesluit dat daar uit Abraham se nageslag ‘n Loskoper sal kom.

Hier is nou iets om te bepeins. Dit is welbekend dat Yeshua die Gesalfde (Jesus die Christus) Homself geïdentifiseer het as YHWH. Eerstens let op Johannes 8:56-59: Abraham, julle vader, het hom verheug dat hy my dag sou sien; en hy het dit gesien en het hom verbly. Toe sê die Jode vir Hom: U is nog nie vyftig jaar oud nie, en het U Abraham gesien? Jesus sê vir hulle: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir julle, voordat Abraham was, is Ek. Hulle het toe klippe opgetel om Hom te stenig; maar Jesus het stilletjies uit die tempel gegaan en tussen hulle deurgeloop; en so het Hy vertrek. Die Jode was ontsteld want Yeshua het gesê dat Hy YHWH (EK IS) is. Let ook op Galasiërs 3:7-9: Julle verstaan dan dat die wat uit die geloof is, hulle is kinders van Abraham. En die Skrif wat vooruit gesien het dat God die heidene uit die geloof sou regverdig, het vooraf aan Abraham die evangelie verkondig met die woorde: In jou sal al die volke geseën word. Sodat die wat uit die geloof is, geseën word saam met die gelowige Abraham. Al die volke is die heidenvolke wat nooit Moses se Wet ontvang het of daarvan geweet het nie.

Van Abraham af tot en met Moses (omtrent 430 jaar), was die godsdiens van Israel: Vertrou YHWH. Die Wet van Moses het eers later gekom. Ek wonder hoe hulle godsdiens gelyk het terwyl hulle slawe in Egipte was. Van waar af het Moses die Wet gekry? In Eksodus 3:14 is die antwoord: En God sê vir Moses: EK IS WAT EK IS. Ook sê Hy: So moet jy die kinders van Israel antwoord: EK IS het my na julle gestuur. In Johannes 18:4-6 lees ons: En omdat Jesus alles geweet het wat oor Hom sou kom, het Hy uit die tuin gegaan en vir hulle gesê: Wie soek julle? Hulle antwoord Hom: Jesus, die Nasarener. Jesus sê vir hulle: Dit is Ek. En ook Judas, sy verraaier, het by hulle gestaan. Toe Hy dan vir hulle sê: Dit is Ek, het hulle agteruitgegaan en op die grond geval.  Yeshua die Gesalfde is EK IS, dit wil sê YHWH. Toe Hy dit sê het hulle terug gedeins en neergeval. Die PWL-vertaling gee Johannes 18:4-6 so weer: Omdat Yeshua alles geweet het wat met Hom sou gebeur, het Hy uitgegaan en vir hulle gevra: “Wie soek julle?” Hulle antwoord Hom: “Yeshua, van Natzeret.” Yeshua sê vir hulle: “ אנא אנא – Ek is, was, sal wees Wie Ek is, was, sal wees.” Y’hudah, die een wat Hom sou oorgee, het by hulle gestaan. Toe Yeshua vir hulle sê: “ אנא אנא – Ek is, was, sal wees Wie Ek is, was, sal wees,” het hulle agteruit beweeg en op die grond neergeval.

EK IS WAT EK IS het die Wet aan Moses gegee op die berg Sinai. Yeshua die Gesalfde is EK IS WAT EK IS. Derhalwe: Yeshua het die Wet aan Moses gegee.

Israel het die Wet van Moses net nou en dan nagekom. Dit het so gegaan vir omtrent 900 jaar, toe het YHWH genoeg gehad en die Babiloniërs gestuur om Jerusalem en die Tempel te vernietig en die volk in ballingskap weg te voer. Dit word die Eerste Tempel Tydperk genoem. Eers was daar die tydperk voor die tempel gebou is van omtrent 480 jaar. Israel het die tabernakel verwaarloos, die verbondsark gebruik as ‘n gelukbringer en toe veroorsaak dat die Filistyne dit buit. Van die eerste koning af tot die koninklike opvolging beëindig is, was Israel se geloof beïnvloed deur wie aan bewind was. Wanneer die koning YHWH gedien het, het Israel dit ook gedoen. Wanneer die koning afgode gedien het, het die volk dieselfde gedoen.

Na die ballingskap het Israel die Tempel herbou en het sommige van hulle probeer om ernstig oor hulle godsdiens te wees. Die tydperk tussen die vernietiging van die eerste en tweede tempels word die Tweede Tempel Tydperk genoem. Na die ballingskap het Israel teruggekeer na Juda. Die tempel en stad is herbou en daar is gepoog om die volk te suiwer. Daar is besef dat die ramp wat hulle getref het, van God kom. Die Wet van Moses is van toe af met meer erns gelees. Dit is in hierdie tydperk dat die Skrifgeleerdes, Fariseërs en Sadduseërs ontstaan het. Die studie van die Wet en die interpretasie daarvan het aandag gekry. Dit is hierdie mense se interpretasies waaroor Yeshua met hulle gebots het. Hulle het ‘n mensgemaakte godsdiens ingestel.

Nadat Israel vir Yeshua die Gesalfde verwerp het, is die tempel en stad deur die Romeine vernietig. Met die vernietiging van die tempel, het die bring van offerandes onmoontlik geraak. Daar was nie meer priesters nodig nie. Dit was nie meer moontlik om alles wat die Wet van Moses vereis het na te kom nie. Die invloed van Skrifgeleerdheid het toegeneem en teen die 6de eeu na Christus het die Rabbynse Judaïsme ontstaan. Rabbynse Judaïsme is vandag die hoofstroom in die Joodse geloof. Volgens hulle is daar ‘n geskrewe Wet en ‘n mondelingse Wet en hulle erken albei. Voorheen het groepe soos die Sadduseërs en Hellenistiese Judaïsme die bestaan van ‘n mondelingse Wet teengestaan.

Yeshua die Gesalfde het dikwels met die Joodse voormanne gebots oor hulle interpretasie van die Wet. In Sy Bergpredikasie het Hy Sy verduideliking gegee van wat die Wet eintlik beteken. Verder sê Hy in Matteus 5:17: Moenie dink dat Ek gekom het om die wet of die profete te ontbind nie. Ek het nie gekom om te ontbind nie, maar om te vervul. Wat het Hy daarmee bedoel? Hy het die Wet gegee, die Wet het na Hom verwys, Hy het alles gedoen wat die Wet vereis. Met Sy dood en opstanding is al die vereistes van die Wet nagekom. Hy het die Wet vervul. Vir diegene wat Hom vertrou, is die Wet nagekom in Hom en deur Hom. Nou is dit slegs Hy op wie ons ons oë moet rig.

Daar is ‘n wydverspreide siening onder Jode en Christene dat Yeshua die Wet afgeskaf of verander het. Yeshua het wel met die godsdienstige leiers se interpretasies verskil, maar Hy het nie met die Ou Testament verskil nie. Dit is belangrik om te onderskei tussen wat Yeshua regtig gesê het en dit wat mense dink Hy gesê het.

Vroeg in die Nuwe Testament lees ons van die Judaïseerders. Hulle was Christene wat Joodse gebruike en praktyke in die gemeentes wou inbring. Spesifiek wou hulle hê dat Christene wat nie Jode was nie (dus uit die heidenvolke) die Jode se godsdienspraktyke moes navolg. Onder meer wou hulle vereis dat gelowiges uit die heidenvolke besny moes word. Hulle wou die Wet van Moses en die Evangelie van Christus verenig. Vir hulle was die kruisiging en opstanding van die Gesalfde nie voldoende nie, hulle wou iets daarby voeg. Yeshua kon op Sy eie nie die mens red nie, die mens kon nie net deur vertroue op Yeshua gered word nie, die mens moes self daarvoor werk deur ook iets te doen.

Die waarheid is dat die wat Yeshua vertrou, die Heilige Gees ontvang. Die Heilige Gees gee aan die mens ‘n nuwe natuur wat in staat is om God tevrede te stel. Lewe in die Gees is vry van wettisisme en wetteloosheid. Die Gees van God is in die mens en produseer die vrugte van die Gees. Die mens wat onder beheer van die Heilige Gees is, het nie die geskrewe Wet nodig nie.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Jannes en Jambres in die laaste dae

Daar is mense wat glo dat alles in die wêreld net beter word en gaan aanhou beter word. Die Bybel sê die teenoorgestelde. As mens die Bybel lees, verneem jy dat daar ‘n tyd sal kom wanneer alles ‘n toppunt van slegtheid gaan bereik. Dit word genoem  die laaste dae.

Daar word in die Bybel verwys na tekens wat sal aandui dat dit die laaste dae is. Een van hierdie tekens is hoe die mense in daardie tyd gaan wees. Dit vind ons in 2 Timoteus 3:1-9: Maar weet dit, dat daar in die laaste dae swaar tye sal kom. Want die mense sal liefhebbers van hulleself wees, geldgieriges, grootpraters, trotsaards, lasteraars, ongehoorsaam aan hulle ouers, ondankbaar, onheilig, sonder natuurlike liefde, onversoenlik, kwaadsprekers, bandeloos, wreed, sonder liefde vir die goeie, verraaiers, roekeloos, verwaand, meer liefhebbers van genot as liefhebbers van God; mense wat ‘n gedaante van godsaligheid het, maar die krag daarvan verloën het. Keer jou ook van hierdie mense af. Want uit hulle is die wat in die huise insluip en arme vroue gevange neem wat met sondes belaai is en deur allerhande begeerlikhede gedryf word, wat altyd leer en nooit tot die kennis van die waarheid kan kom nie. En net soos Jannes en Jambres Moses teëgestaan het, so staan ook hierdie mense die waarheid teë, mense verdorwe in die verstand, onbetroubaar ten opsigte van die geloof. Maar hulle sal nie verder voortgaan nie, want hulle dwaasheid sal vir almal duidelik wees, soos ook dié van daardie manne geword het. (OAV)

Die PWL-Vertaling praat van  “harde tye”, die King James van  “perilous times”. Buitengewoon moeilike tye wat sal kom. Moeilik om ‘n egte christen te wees.

Die Apostel sê die laaste dae sal uitgeken word aan hoe sleg mense gaan word en dan noem hy die eienskappe wat die slegte mense sal hê. Dit begin met: mense sal liefhebbers van hulleself wees. Die res van die slegte eienskappe vloei hieruit voort. Wanneer mense se eie belange, hulle eie begeertes, hulle eie menings meer sal saak maak as enige iets anders. Hulle sal geen gevoel vir ander hê nie, geen empatie hê nie. Mense sal meen dat hulle altyd reg is, nooit verkeerd is nie, nie nodig het om skuld te erken nie, nie nodig het om vergifnis te vra nie. Hulle sal selfs dink hulle is belangriker as God.

Eintlik was hierdie kenmerke nog altyd teenwoordig by die ganse mensdom. Die van ons wat langer in die tand is, meen ons kan sien hoe die mensdom agteruitgaan. Mense is nie meer soos vroeër nie. Die wêreld is slegter as voorheen. Wat veroorsaak dit? Daar word alhoemeer aan mense gesê: dit is nie jou skuld as jy sleg is nie. Dit is iemand anders of iets anders se skuld. Dit is jou ouers se skuld, dit is iets wat in jou kleintyd gebeur het se skuld, dis ‘n aangebore toestand wat jy het, dit is iemand wat iets aan jou gedoen het, dit is die omgewing, dit is die onreg van die gemeenskap, ensovoorts. Die slegte mens het ‘n verskoning vir hoekom hy sleg is: dit is nie sy skuld nie. Hy het nie nodig om ‘n beter mens te word nie. Derhalwe het hy ook nie nodig om te verander nie, hy het nie genade en vergifnis nodig nie, hy het nie nodig om ‘n goeie verhouding met God te hê nie.

Maar die Apostel skryf nie aan die mensdom nie, hy skryf ook nie van die ganse mensdom nie. Hy skryf aan sy vriend en helper oor hoe dit binne die christendom sal word. Sommige christene sal in die laaste dae ‘n vorm van godsdiens hê, maar hulle sal ver van God se krag af wees. Dit is vanselfsprekend dat as iemand meen hy is altyd reg, dan sal selfs God verkeerd wees. Die krag van God werk om slegte mense te red, los te koop, te bevry uit die mag van die bose. Iemand kan slegs vergewe word vir iets as hy erken dat hy verkeerd is. As hy nie skuld erken nie, waarvoor moet hy dan vergewe word? Dit sal mense wees wat hulleself christene noem en wat dink hulle kan voor God staande bly, dat hulle mag besluit wat reg en verkeerd is en dat God daarby moet inval. Christene wat ontken dat God die gesag het om aan hulle voor te skryf.

Paulus sê aan Timoteus om waaksaam te wees. Hy moet bedag wees op die werkswyse van hierdie slegte mense in die christendom. Hulle wil graag die ander gelowiges oorhaal om soos hulle te wees. Hulle teiken die vroue van die gemeente. Sommige vroue is goedgelowig en word maklik vasgevang in die leuens wat verkondig word. Timoteus moet daarop let dat daar christene is wat leer en leer en niks vorder nie. Dit wat hulle leer sink nie in nie en hulle lewenswyse verander nie. Hulle beoefen nie dit wat hulle leer nie, hulle dink geestelike groei het met vermeerdering van kennis te doen, of hulle dink dit is ‘n emosionele belewenis. Dit is alles tekenend van hoe die laaste dae sal wees.

Om Timoteus te help om beter te verstaan, noem Paulus die voorbeeld van Jannes en Jambres. Net hier hak ons vas. Wie was Jannes en Jambres? Hulle word nêrens elders in die Bybel genoem nie. Timoteus het sekerlik geweet van wie Paulus praat, maar ons weet nie. As hulle as voorbeeld gegee word, moet ons ten minste weet wie hulle was en wat hulle gedoen het. Is daar dalk buite die Bybel enige inligting oor hulle?

Daar is inderdaad brokkies inligting oor hulle in Judaïstiese legendes. Sommige daarvan is redelik vergesog. Plinius die Ouere, die Romeinse geskiedkundige, maak melding van Moses, Jannes en Lotapea as Joodse towenaars uit die ou tyd. Die christelike teoloog Origenes het verwys na ‘n boek oor Jannes en Jambres wat Paulus se bron kon gewees het. Meer onlangs is daar fragmente van ‘n ou manuskrip gevind wat bekend staan as: The Apocryphon of Jannes and Jambres the magicians, vertaal deur Albert Pietersma.

Blykbaar was hierdie Jannes en Jambres twee van die towenaars of wyse manne wat vir die Farao van Egipte gehelp het om Moses teen te staan. Volgens Plinius was hulle, nes Moses, Israeliete. Hulle het nie net vir Moses teengestaan nie, hulle het ook hul eie volk teengestaan en het uiteindelik vir YHWH teengestaan. Paulus sê dat in die laaste dae daar mense soos Jannes en Jambres onder die christene sal wees: so staan ook hierdie mense die waarheid teë, mense verdorwe in die verstand, onbetroubaar ten opsigte van die geloof.

Paulus se raad aan Timoteus is: Keer jou ook van hierdie mense af. Wie is hierdie mense? Hulle is nie politici, bankiers of die mafia nie. Hulle is christelike predikers en leiers wat verskillende titels gebruik. Hulle verkondig nie ‘n ander godsdiens nie, hulle verkondig ‘n verdraaide vorm van die christelike geloof. Hulle is soos geheime agente, insypelaars wat voorgee om eg te wees. Hulle is lief vir die kalklig, vir geld en vir invloed. Hulle maak aanspraak daarop dat hulle wonderwerke kan doen. Hulle verkondig die dinge van die gevalle wêreld. Hulle verkondig sukses in die wêreld, en sukses word gemeet aan geld en roem. Dit is ‘n vals en verdraaide evangelie. Hulle is die Jannes en Jambres van die laaste dae.

 

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Vreemde gebeure met die verwoesting van die Tweede Tempel

Die Tweede Tempel in Jerusalem is in die jaar 70 na Christus verwoes en verbrand en niks het oorgebly nie. Dit was maar omtrent 37 jaar na die kruisiging, opstanding en hemelvaart van Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus). Die Nuwe Testament was toe al (behalwe miskien vir Openbaring) klaar geskryf. Baie van die apostels was al dood. Die meeste volgelinge van Yeshua het alreeds uit Jerusalem gevlug weens vorige vervolging deur hulle volksgenote. Dit was die einde van ‘n era en ‘n belangrike gebeurtenis om van te weet.

Daar het eienaardige goed gebeur met die vernietiging van die stad en van die tempel. Die tempel is vernietig op die 9de van die maand Av in die jaar 70 na Christus. “Toevallig” is die Eerste Tempel vernietig op die 9de van die maand Av in die jaar 587 voor Christus. Maar dit is nie al nie. Na die Eksodus stuur Moses verkenners na Kanaan, hulle kom terug en 10 uit die 12 rapporteer dat Kanaan nie verower kan word nie. Die Israeliete weier om na Kanaan te gaan – op die 9de dag van die maand Av – en moet 40 jaar in die woestyn rondswerf. Toe die Jode in 133 na Christus teen die Romeine rebelleer, rig die Romeine ‘n slagting onder hulle aan. Natuurlik op die 9de van die maand Av. In 1290 na Christus word Jode uit Engeland gesit op die 9de van die maand Av. In 1492 word Jode uit Spanje verban, weereens op die 9de van die maand Av. Die Jode herdenk hierdie datum as ‘n dag van hartseer.

Aan Daniël, die profeet, is geopenbaar dat die Jode uit ballingskap sal terugkeer na die Eerste Tempel verwoes was in 587 voor Christus. Dan sal hulle Jerusalem en die tempel herbou. Daarna sal die Gesalfde kom en deur Israel verwerp word. Nadat die Gesalfde verwerp is, sal Jerusalem en die tempel weer verwoes word. Let op dat die Gesalfde dus voor 70 na Christus moes gekom het. Daniël 9:26: Ná die twee en sestig tydperke van sewe weke sal Die Gesalfde Een doodgemaak word en die stad sal sonder ‘n heerser wees en die afgesonderde stad sal saam met die komende koning vernietig word en die einde daarvan sal ‘n reuse verbanning wees en aan die einde van die oorlog, word verlatenheid vasgestel. (Aanhalings uit die PWL-vertaling).

Yeshua het oor Jerusalem en die tempel geprofeteer in Lukas 21:5-6: Toe sommige oor die tempel praat, sy mooi klippe en versierings van geskenke, sê Yeshua vir hulle: “Die tyd sal kom dat al hierdie dinge wat julle na kyk afgebreek sal word en daar nie een klip op ‘n ander gelaat sal word nie.”  En ook in Lukas 21:20: en wanneer julle sien dat Yerushalayim omsingel is deur troepe, dan moet julle weet dat sy vernietiging naby is. Ek is van mening dat hierdie profesie aansluit by die gelykenis in Lukas 20:9-16 en veral vers 16: Hy sal kom en daardie werkers vernietig en die wingerd aan ander gee.”

Die Joodse historikus, Flavius Josephus, was in Jerusalem tydens die val van die stad. Hy was ‘n ooggetuie van alles wat plaasgevind het. Hy het alles wat gebeur het, opgeteken in sy werk The Jewish War. Onder andere rapporteer hy dat daar, voor die verwoesting begin het, allerlei vreemde tekens plaasgevind het. Hy het hierdie tekens gesien as afkomstig van God, maar dit was deur die meeste mense en hul leiers geïgnoreer.

Daar was ‘n sekere Jesus, die seun van Ananus, wat vier jaar voor die oorlog begin het, in ‘n tyd toe daar vrede en voorspoed was, Jerusalem toe gekom het vir die Huttefees. Hy het onverwags begin uitroep: “’n Stem uit die Ooste, ‘n Stem uit die Weste, ‘n Stem uit die Vier Winde, ‘n Stem teen Jerusalem en die Heilige Tempel, ‘n Stem teen hierdie hele volk!”. Hy het dit dag en nag in al die strate van die stad gedoen. Sommige vooraanstaande mense was verontwaardig hieroor. Hulle het die man laat vang en hom laat slaan. Ten spyte daarvan het hy aangehou om deur die strate te loop en roep. Hierop het die heersers gedink dat daar iets boos in die man was en het hom na die Romeinse Prokurator geneem. Die Prokurator het hom verder laat slaan totdat die bene in sy liggaam sigbaar was. Tog het die man nie gepleit of trane gestort nie. By elke slag van die sweep was sy antwoord: “Wee, wee Jerusalem!” En toe die Prokurator hom uitgevra het, het hy niks geantwoord nie. Die Prokurator het tot die gevolgtrekking gekom dat die man mal is. Hierdie man Jesus het vir sewe jaar en vyf maande hiermee aangehou sonder om hees of moeg te word.

Tydens die Pesag was ‘n ster wat na ‘n swaard gelyk het bokant die stad. Daar was ook ‘n komeet wat vir ‘n hele jaar gesien kon word. Op die 8ste van die maand Nissan, teen die negende uur van die nag, was daar ‘n sterk lig wat vir ‘n halfuur lank rondom die altaar binne die tempel geskyn het. By dieselfde fees was daar ‘n koei, wat deur die hoëpriester gelei is om geslag te word, wat binne die tempel geboorte gegee het aan ‘n lam.

Die oostelike hek van die binnehof was van koper en baie swaar. Dit het twintig mans gevat om met moeite die hek oop en toe te maak. Hierdie hek het op die sesde uur van die nag vanself oopgegaan. Die wagte in die tempel het na die owerste van die tempel gegaan en hom daarvan vertel. Die owerste het gaan kyk en die hek kon nie weer sonder groot moeite toegemaak word nie. Die meer ernstige mense het dit verstaan as ‘n teken dat die veiligheid van die heilige tempel beëindig was en dat die poort vir hulle vyande oopgemaak is. Hulle het openlik daaroor gepraat en gesê dat verwoesting oor hulle kom. ‘n Paar dae later het ‘n ongelooflike verskynsel plaasgevind. Net voor sonsondergang kon strydwaens en gewapende soldate gesien word wat tussen die wolke beweeg en die stad omsingel.

Tydens die Pinksterfees, toe die priesters in die binnehof van die tempel ingaan om hul gebruiklike werk te doen, het hulle ‘n aardskudding gevoel en ‘n harde geluid gehoor. Daarna hoor hulle stemme binne die tempel wat sê:  “Laat ons hiervandaan weggaan”. Dit herinner aan Esegiel 10:18: Toe het die Gemanifesteerde Teenwoordigheid van YHWH vanaf die drumpel van die tempel vertrek en oor die gérubs gaan staan.

Die opstand van die Jode teen die Romeine het in 66 na Christus begin toe die Prokurator beslag gelê het op die silwer in die tempel. Die Romeine het, in die proses om die opstand te onderdruk, 3,600 burgerlikes dood gemaak. Nie lank nie, toe is Judea en Galilea ook in opstand. Daar was verskeie Joodse faksies en hulle het teen mekaar begin veg. Daar was swak dissipline, swak leierskap en swak voorbereiding. Op een stadium het hulle, heel onverklaarbaar, hul eie voedselvoorraad vernietig. Die Romeine het die stad omsingel en geïsoleer. Niks kon in of uit nie. Mense het van hongersnood en siektes gesterf. Die hoëpriester se vrou moes oorskiet kos op straat bedel. Daar was kannibalisme. Uiteindelik het die Romeine deur die mure gebreek en ‘n groot slagting onder die Joodse bevolking aangerig. Wie nie gesterf het nie, is as slawe verkoop.

Die Jode het eerste met brandstigting begin, en die Romeine het daarmee voortgegaan. Toe daar niks meer was om te plunder nie en niemand meer om te vermink en dood te maak nie, het die Romeinse soldate die stad verwoes en die tempel aan die brand gesteek. Toe hulle klaar was, was daar niks oor om te wys dat daar ‘n stad was nie. Die bome, tuine en versierings was nie meer daar nie. Feitlik alle tekens dat daar ‘n groot en belangrike stad bestaan het, was uitgewis.

Die Romeinse soldate het die bevel van hulle generaal verontagsaam deur die tempel aan die brand te steek. Daar was groot hoeveelhede goud en silwer wat in die tempel bewaar was. Die hitte van die vuur het die goud en silwer gesmelt en dit het in die krake tussen die klippe ingeloop. Die soldate, in hulle gierigheid, het die reuse klippe losgebreek om by die goud en silwer uit te kom. Toe hulle klaar was, was daar letterlik nie meer een steen op ‘n ander oor nie.

Vir ons is dit belangrik om kennis te neem dat die argiewe ook vernietig is. Die argiewe sou oorspronklike manuskripte van die Ou Testament, manuskripte van ander boeke, geslagsregisters en so meer bevat het. Die oorspronklike rekords van die Jode se geskiedenis, kultuur en godsdiens was daarmee heen.

Waaraan skryf die Jode die verwoesting van Jerusalem en die tempel toe? Hulle gee toe dat die Eerste Tempel verwoes was omdat die volk skuldig was aan afgodery, losbandigheid en moord. Israel het God verwerp. Volgens hulle is die Tweede Tempel verwoes as gevolg van onderlinge haat onder mekaar. Dit was nie omdat hulle God verwerp het nie.

70 na Christus was ‘n draaipunt. Daar het ‘n verdere verwydering tussen Judaïstiese Jode en Christen Jode gekom. Verder het die nie-Joodse christene meer dominant as die Joodse christene geword.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Het die apostel Paulus persoonlik vir Jesus geken?

Die oorweldigende meerderheid  “deskundiges“ sal onmiddellik sê  “nee“. Daar is nêrens in die kanonieke (en apokriewe) boeke ‘n uitdruklike stelling dat Paulus (ook bekend as Saul) vir Yeshua (Jesus) geken het voor die kruisiging nie. Maar dan is daar ook nêrens ‘n uitdruklike stelling wat sê dat Paulus nie vir Yeshua voor die kruisiging geken het nie.

Nogtans, wanneer mens die Nuwe Testament lees, kry mens ‘n “aanvoeling“ dat Paulus wel vir Yeshua geken het en na Hom geluister het. Natuurlik bewys die “aanvoeling“ net mooi niks. Waar kom die “aanvoeling“ vandaan?

Van al die apostels is Paulus die bekendste. Dit is te danke daaraan dat hy prominent in die laaste deel van die boek Handelinge genoem word en ook dat hy in sy briewe soms iets oor homself sê. Nogtans is al hierdie inligting skraps en is daar baie vrae oor hom wat nie beantwoord kan word nie. Die boek Handelinge behoort eintlik die “Handelinge van die Heilige Gees“ genoem te word aangesien dit eintlik vertel wat die Heilige Gees deur mense gedoen het. Met ander woorde, Paulus as persoon is nie belangrik nie, wat die Heilige Gees deur hom gedoen het, is belangrik. Paulus het nie graag oor homself gepraat nie, hy het deurgaans oor Yeshua gepraat. Yeshua is belangrik, nie Paulus nie.

So ook in sy briewe. Paulus het geweldige teenstand beleef. Hy as persoon was dikwels die teiken van vyandige aanslae teen Yeshua. In sulke omstandighede was hy geforseer om sekere dinge oor homself te sê ter wille van sy getuienis van Yeshua. Derhalwe gee hy slegs die minimum inligting oor homself.

Paulus het in Jerusalem groot geword. Hy het ook daar onder Gamaliël studeer. Met die steniging van Stephanus was hy ook daar. Hy het ook ‘n suster gehad wat daar gewoon het. Hy sou ook as Fariseër Paasfees bygewoon het. Dit sou verbasend wees as hy nie van Yeshua se besoeke aan Jerusalem geweet het nie. As Fariseër en onderhouer van die Wet van Moses, sou mens dink dat hy sou belangstel in wat Yeshua gesê en gedoen het. In teendeel, mens sal wonder hoe dit moontlik kon wees dat Paulus nie vir Yeshua gesien en gehoor het nie.

In 2 Korintiërs 5:16 sê Paulus: Van nou af ken ons niemand meer na die uiterlike nie. Selfs al het ons ook Die Gesalfde Een na die uiterlike geken, ken ons Hom nou nie meer so nie. Dit is nie deurslaggewend nie, maar wel moontlik dat hy hiermee sê dat hy Yeshua geken het. Ook in 1 Korintiërs 9:1 sê hy: Is ek nie vry nie? Is ek nie ‘n afgevaardigde nie? Het ek Yeshua, Die Gesalfde Een, ons Meester, nie gesien nie? Is julle nie my werk in my Meester nie? In Handelinge 9:4-5 gee Yeshua nie net sy naam aan iemand wat Hom nie ken nie, maar maak Hy Sy ware identiteit bekend: Hy val op die grond neer en hoor ’n stem vir hom sê: “Sha’ul, Sha’ul, waarom vervolg jy My? Dit is hard vir jou om teen die prikkels te skop.” Hy sê: “Wie is U, my Meester?” Ons Meester antwoord: “אנא אנא – Ek is, was, sal wees Wie Ek is, was, sal wees, Yeshua van Natzeret, wat jy vervolg.”  (Aanhalings uit die Bybel is uit die PWL-vertaling). Ons kan ook vra: teen watter prikkels het Paulus geskop?

Die volgende gedeeltes uit Paulus se briewe klink of Paulus eerstehands Yeshua se leringe gehoor het: Romeine 12:9-21, Romeine 13:8, Galasiërs 5:14, 1 Korintiërs 7:10-11, 1 Korintiërs 9:14, 1 Timoteus 5:18. 1 Tessalonisense 4:15-17 is interessant, Paulus haal iets aan wat Yeshua gesê het, maar wat nie deur enige ander evangelis of apostel vermeld word nie: want dit sê ons vir julle na aanleiding van die boodskap van ons Meester, dat ons wat in die lewe oorbly wanneer ons Meester kom, die wat dood is, nie sal vóór wees nie, want Hy, ons Meester, sal vanaf die hemel afkom met ‘n bevel, met die stem van die hoof engel en met die geklank van die trompet van God en dié wat in Die Gesalfde Een gesterf het, sal eerste opstaan en dan sal ons wat nog in die lewe is, saam met hulle as een in die wolke ingedra word na ‘n ontmoeting met ons Meester in die lug en op die manier sal ons vir altyd by ons Meester wees.

Een van die belangrikste redes waarom die moontlikheid dat Paulus vir Yeshua geken het nie vandag bespreek of oorweeg word nie, is te danke aan die invloed van die moderne teologie. Dit lyk dikwels of dit die doel van die moderne teologie is om aan te voer dat die Bybel ‘n menslike boek is en foutief is. Gevolglik word daar baie aandag gegee aan allerlei redenasies wat die boodskap van Yeshua ongedaan wil maak. Die vraag of Paulus vir Yeshua geken het, is deur vroeëre geleerdes ernstig opgeneem. Vandag is hierdie werke vergete.

Indien dit waar sou wees dat Paulus wel vir Yeshua voor die kruisiging geken het, wat sal die betekenis daarvan vir ons wees? In Galasiërs 1:15 noem Paulus dit dat God hom reeds in die baarmoeder afgesonder het. Hy was toe al bestem om ‘n apostel van Yeshua te word. Daar word nie voor sy Damaskuspad ervaring gesê dat Paulus ‘n probleem met Yeshua gehad het nie. Dit was vir hom ‘n skok toe Yeshua vra waarom vervolg jy My? Hy was bekend met Yeshua en Sy boodskap en het nie ‘n probleem daarmee gehad nie. Hy het eers na Yeshua se opstanding ‘n probleem ontwikkel. Hierdie probleem was nie met Yeshua nie, maar blykbaar met die mense wat verkondig het dat Yeshua uit die dood opgestaan het. Op die pad Damaskus toe, besef Paulus dat Yeshua werklik leef en dat Hy die Gesalfde is. Hierna het Paulus in sy getuienis altyd klem gelê op die werklikheid van die opstanding. Keer op keer het hy die opstanding van die dooies beklemtoon en bevestig dat Yeshua, die Gesalfde, die eerste Een was wat uit die dood opgestaan het.

Het Paulus vir Yeshua in die vlees geken? Besluit maar self.

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

‘n Groot Bybelse vertaalfout

Waar die woord kerk vandaan kom en wat sy oorspronklike betekenis was, is nie absoluut seker nie. Waarom die woord  kerk in die Bybel gebruik word, in plaas van die korrekte woord, is ‘n kwessie van bespiegeling. Waarom dit nie reggestel word nie, kan ek ook nie sê nie.

Die oorsprong van die woord kerk word gegee as afkomstig van dieselfde Germaanse woord waar sirkel ook vandaan kom. Alternatiewelik is dit van ‘n Griekse woord kyriakos wat die heer se huis beteken. Nog ‘n teorie is dat dit van die songodin Cirece afkom. Kom ons aanvaar dus dat kerk van kyriakos afkom want dit is uit Grieks en klink of dit Bybels kan wees.

Die slegte nuus is dat dit nie die woord kyriakos is wat as kerk vertaal word nie. Dit is die woord ekklesia wat as kerk vertaal word. Ekklesia beteken iets heel anders, dit beteken nie die heer se huis nie, dit beteken vergadering van uitgeroeptes. Nou hoekom sal sommige vertalings van die Bybel ekklesia nie vertaal as vergadering van uitgeroeptes nie maar as kerk?

Wat beteken die woord kerk? Taalkundig kan die woord kerk verwys na ‘n kerkgebou, ook na ‘n organisasie van Christene wat ‘n sekere denominasie verteenwoordig, dit kan ook verwys na ‘n sekere groep mense wat gereeld op ‘n plek bymekaar kom en gewoonlik ge-affiliëer is met ‘n sekere denominasie. In die Nuwe Testament was daar nie sulke geboue nie, ook nie denominasies nie en ook nie sulke groepe mense nie. Derhalwe, dit wat die woord kerk beskryf en beteken kom glad nie in die Nuwe Testament voor nie. Die woord kerk is ‘n vreemde woord en behoort nie in die Bybel te wees nie.

Hoe het dit gebeur dat hierdie vreemde woord in die Bybel gekom het? Die oorspronklike Protestantse vertalings was korrek en het ekklesia reg vertaal. Byvoorbeeld die Engelse vertaling van Tyndale het ekklesia vertaal as ”congregation”. Die woord ”congregation” beteken ”to gather into a body”. Die Statenvertaling het ekklesia vertaal as gemeente. Luther het ”gemeinde” gebruik. Die oorspronklike betekenis van gemeente in Nederlands en Duits is ‘n ”eenheid van openbare bestuur” (soos ‘n dorpsbestuur). Die woord ekklesia het in die Ou Testament verwys na ‘n vergadering van die volk. In die Griekse stadstate was dit ‘n vergadering van verteenwoordigers wat die stad bestuur.

Die woord  ”congregation” is in die King James Version vervang met die woord  ”church”. Koning James I van Engeland het opdrag gegee dat ‘n nuwe vertaling van die Bybel gedoen moet word. Hy het aan die vertalers 15 opdragte gegee waaraan die vertaling moes voldoen. Koning James I het vereis dat die nuwe vertaling moes ooreenstem met die ekklesiologie  van die Church of England (Anglikaanse Kerk). Dit moes die kerk se episkopaalse struktuur en ook die kerk se geloof in geordende ampte reflekteer. Gevolglik is die Bybel so vertaal dat dit ‘n kerkgenootskap moes pas. Die woord ”church” beteken dus in die eerste plek kerkgenootskap of denominasie.

Goed, maar dit is in Engels. Hoe raak dit Afrikaans? Die Ou Afrikaanse Vertaling (OAV) van 1933/1953 het, in die voetspore van die Statenvertaling, ekklesia as gemeente vertaal. Die afwyking in Afrikaans het met die Nuwe Afrikaanse Vertaling (NAV) van 1983 gekom. In hierdie vertaling word ekklesia vertaal as kerk. Effektief beteken dit dat die vergadering van uitgeroeptes verander is na die vergadering van die kerkgenootskap se geordende ampsdraers. Dit is ‘n wesentlike verandering van die Bybel.

Watter weergawe van Matteus 16:18 klink korrek: ”En Ek sê vir jou: Jy is Petrus, en op hierdie rots sal Ek my kerk (d.w.s. kerkgenootskap) bou, en die magte van die doderyk sal dit nie oorweldig nie.” (NAV). Of: ”en Ek sê verder vir jou: ‘Jy is Kefa. Op Hierdie Rots sal Ek My vergadering van uitgeroeptes bou en die hekke van Sh’ol sal nie daarteen kan staan nie.” (PWL).

Miskien kan die ekklesia met hierdie voorbeeld verduidelik word. Die Skaapwagter roep die skape wat aan Hom behoort om na Hom toe te kom. Daar is baie skape, maar nie almal behoort aan Hom nie. Die skape wat aan Hom behoort hoor Sy stem en hulle herken Sy stem. Die skape gaan na die Skaapwagter toe en versamel om Hom. Nou lei die Skaapwagter Sy skape na waar daar goeie weiding is.

Ons het tot dusver aanvaar dat die Germaanse woord kerk afkomstig is van die Griekse woord kyriakos wat huis van die heer beteken. Dit verklaar dalk hoekom daar na ‘n kerkgebou verwys word as die ”huis van die Here”. Dit is natuurlik ook foutief.

Indien die vertaling van ekklesia as kerk net ‘n fout was (almal maak foute), hoekom word dit dan nie reggestel nie?

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Wanneer jy jou eie kop wil volg

Aanvanklik, voor ek begin het om op te let, het ek nogal simpatie met koning Saul van Israel gehad. Ek het al ongeduldig geword, oorhaastig gewees, verkeerde besluite geneem. Dit het vir my geklink asof dit Saul se oortredings was en dat hy as gevolg daarvan die koningskap verloor het.

Plaas jou in sy skoene. ‘n Oormag Filistyne was op pad om Israel aan te val. Saul se manne was besig om te dros, party het gaan wegkruip,die res was bewend van vrees. Hy moes iets doen. Die mense het van hom, die koning, verwag om beslissend op te tree. Maar hy moet wag tot Samuel kom, en Samuel sloer om te kom. Dit was ‘n krisis. Het hy nie maar net ‘n menslike fout gemaak nie? Was hy nie dalk net oorhaastig nie? Is hy nie onregverdig behandel nie?

Saul se geskiedenis begin toe Israel ‘n koning wou hê. Die regeringsvorm wat deur YHWH aan hulle gegee was, was ‘n teokrasie. Geen regering deur ‘n koning nie, geen regering deur priesters nie, geen regering deur stamhoofde nie. Slegs God regeer. Dit het wel van tyd tot tyd gebeur dat YHWH vir hulle ‘n rigter gegee het, maar dit was net tydelik en was bedoel om slegs op ‘n sekere situasie van toepassing te wees. Na amper 400 jaar van teokrasie wou Israel toe ‘n monargie hê.

Om ‘n koning te hê is baie duurder as om ‘n rigter te hê. Met ‘n rigter is daar nie ‘n paleis, ‘n staatsdiens, staande mag, raadgewers en personeel nodig nie. ‘n Koning sal dit alles nodig hê en sal ook vergoeding moet ontvang. Gevolglik sal die koning belasting moet instel om die koste van regering te dek.

YHWH het voorsien dat dit mag gebeur en het in Deuteronomium 17:14-20 Sy vereistes gestel waaraan ‘n toekomstige koning moet voldoen. Ten eerste mag die koning nie ‘n uitlander wees nie. Tweedens mag hy nie homself verryk met baie perde, baie vroue, baie silwer en goud nie. Derdens moet hy ‘n afskrif van die wet maak deur dit in ‘n boek te skryf. Ten laaste moet hy sy lewe lank die Bybel (toe was dit seker net die eerste 8 boeke van die Ou Testament gewees) gereeld lees.

Hoe vind jy iemand uit jou eie volk om koning van die volk te word? Dit is ‘n permanente aanstelling, ‘n koning kan nie weer afgedank word nie. As ‘n monargie eers ingestel word, is dit oorerflik en sal die koning se kinders hom opvolg. Al is die volk tevrede met die huidige koning, mag sy opvolgers dalk glad nie soos hy wees nie.

Daar is op 3 maniere bevestig dat Saul die keuse vir koning was. Hy was YHWH se keuse en YHWH het dit aan Samuel, die laaste rigter, gesê. 1 Samuel 9:17: Toe Samuel vir Saul sien, het die HERE hom geantwoord: Hier is die man van wie Ek jou gesê het: Hy sal oor my volk heers. Tweedens moes Saul oortuig word dat hy inderdaad YHWH se keuse vir die koningskap is. Samuel gee aan Saul drie tekens wat sy keuse as koning sal bevestig. Laastens moet die volk oortuig word dat Saul die regte persoon vir die koningskap is. Deur die lot is almal uitgeskakel todat Saul alleen oorgebly het. 1 Samuel 10:24: En Samuel sê aan die hele volk: Sien julle hom wat die HERE uitgekies het? Want daar is nie een onder die hele volk soos hy nie. Toe juig die hele volk en sê: Mag die koning lewe!

In 1 Samuel 10:8 het Samuel die volgende opdrag aan Saul gegee in geval van oorlog: En jy moet voor my uit na Gilgal afgaan, en kyk, ek sal na jou afkom om brandoffers te offer, om dankoffers te slag; sewe dae lank moet jy wag, totdat ek by jou kom en jou bekend maak wat jy moet doen.

Blykbaar het daar niks noemenswaardig gebeur in die eerste jare van Saul se bewind nie. Sy seun Jonatan het ‘n volwasse man geword en was een van die aanvoerders van Saul se staande mag van 3,000 man. Dit was dan ook Jonatan en sy 1,000 man wat die eerste aanval teen die Filistyne geloods het. 1 Samuel 13:3-4: En Jónatan het die wagpos van die Filistyne verslaan wat in Geba was, en die Filistyne het dit gehoor. Daarop het Saul op die ramshoring laat blaas in die hele land om te sê: Laat die Hebreërs dit hoor! En die hele Israel het hoor sê: Saul het die wagpos van die Filistyne verslaan, en ook het Israel homself gehaat gemaak by die Filistyne. So is dan die manskappe opgeroep agter Saul aan na Gilgal toe. Saul het die eer van Jonatan vir homself gevat. 

Saul het die reserviste opgeroep en hulle moes by Gilgal aanmeld. In 1 Samuel 13:5-14 word vertel wat gebeur het en waar Saul gefaal het. Saul was onder groot druk. ‘n Groot mag Filistyne was in aantog. Die Israeliete het hulle wit geskrik, hulle dros en kruip weg. Die wat oorgebly het, was bewend van vrees. Saul het 7 dae lank gewag, maar Samuel kom nie. Hy kon nie langer wag nie, en offer toe self die brandoffer en dankoffer. Net toe daag Samuel op. Saul se verduideliking is nie vir Samuel aanvaarbaar nie. 1 Samuel 13:13: Toe sê Samuel vir Saul: Jy het dwaas gehandel, jy het die gebod van die HERE jou God wat Hy jou beveel het, nie gehou nie; want anders sou die HERE jou koningskap oor Israel vir goed bevestig het.

Wat was nou so erg hieraan? Goed, hy het nie Samuel se opdrag uitgevoer nie, maar hy was onder groot druk. Wat moes hy doen as Samuel glad nie opdaag nie? Hierdie opdrag van wag vir sewe dae was nie net ‘n opdrag van Samuel nie, dit was ‘n opdrag van YHWH. Saul was dus ongehoorsaam aan YHWH. Slegs die priesters was toegelaat om offers aan YHWH te bring, die koning mag dit nie gedoen het nie. Saul het die offers onteer. Saul het skynbaar gedink dat die offers net ‘n seremonie was. Hy het nie veel gedink oor die betekenis daarvan nie. Het hy ooit die wet, wat hy moes ken, gelees? Het hy gedink hy en sy soldate sal die oorlog in eie krag wen, dat YHWH se hulp nie nodig is nie? Saul het nie op YHWH vertrou nie. Saul het nie goeie oordeel gebruik nie. Saul was ‘n dwaas.

Hierna was dit afdraend vir Saul. In 1 Samuel 14 lees ons van die nuwe laagtepunte in sy koningskap. Hy stuur sy manne teen die vyand sonder dat hulle mag eet. Hy hou ook die Verbondsark by hom op die slagveld.

Dan kom ons by die heel ergste in 1 Samuel 15. Israel veg teen Amalek. YHWH gee duidelik opdrag aan Saul wat hy moet doen. Saul doen dit nie. Vir sy oorwinning oor Amalek rig hy ‘n gedenkteken vir homself op. Ergste van alles, hy sê aan Samuel dat hy YHWH se opdrag uitgevoer het. Dit was opsigtelik onwaar. Hoekom doen hy dit? Sê hy maar net so om Samuel tevrede te stel of glo hy werklik dat hy die opdrag uitgevoer het? Dit is verstaanbaar as iemand oor iets lieg en hy weet hy lieg. Dit is ‘n heel ander saak as iemand lieg en hy glo sy eie leuen.

So het dit gebeur dat ‘n man wat in sy jeug groot belofte ingehou het, te gronde gegaan het. Hy het nie vir YHWH ernstig opgeneem nie.

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Gideon en sy bende

Lees enige iemand die Bybelboek Rigters? Dit wil sê in die regte Bybel, nie in die Kinderbybel nie. Is daar nut in om Rigters te lees? Is dit nie maar net mooi stories vir Sondagskool nie?

Van die begin van Rigters af tot waar Saul koning oor Israel geword het, was 346 jaar. Elke stam het in sy eie gebied, wat deur YHWH aan hulle toegeken is, gewoon. Die regeringstelsel wat in hierdie tyd in Israel in gebruik was, was ‘n teokrasie. Dit het beteken dat YHWH die alleenheerser oor hulle was. Daar word by herhaling in die boek gesê: In dié dae was daar geen koning in Israel nie. Rigters was nie konings nie, ook nie priesters nie en ook nie regters nie, hulle was militêre leiers.

Voordat Israel die land Kanaan verower het, was dit YHWH se opdrag dat Israel die mense wat toe daar gewoon het, heeltemal moet verdryf. Deuteronomium 20:16-18 gee die redes: Maar van die stede van hierdie volke wat die HERE jou God jou as erfenis sal gee, moet jy niks wat asem het, laat lewe nie. Maar jy moet hulle heeltemal met die banvloek tref: die Hetiete en Amoriete, die Kanaäniete en Feresiete, die Hewiete en Jebusiete, soos die HERE jou God jou beveel het; sodat hulle julle nie leer om te handel volgens al hulle gruwels wat hulle vir hul gode gedoen het, en julle teen die HERE julle God sondig nie. Dit het Israel nie gedoen nie. Hulle was verdraagsame mense en het  in godsdiensvryheid geglo.

Ons lees in Rigters 3:5-7: So het die kinders van Israel dan onder die Kanaäniete, Hetiete en Amoriete en Feresiete en Hewiete en Jebusiete gewoon, en húl dogters vir hulle as vroue geneem en hulle eie dogters aan húl seuns gegee en hul gode gedien. En die kinders van Israel het gedoen wat verkeerd was in die oë van die HERE en die HERE hulle God vergeet en die Baäls en die heilige boomstamme gedien.

Waar hulle wel hierdie volke verslaan het, het Israel verkies om eerder oor hierdie mense te regeer as om hulle uit die land te verdryf. Die gevolge van hierdie versuim om YHWH se opdragte uit te voer, het hulle vir geslagte lank geteister. Wat een geslag duld sal die volgende geslag omhels.

So het dit met Israel gegaan: Dien afgode, word verslaan deur vyande, pleit by YHWH om genade, YHWH wek ‘n rigter op, die rigter verslaan die vyand. Dit gaan ‘n rukkie goed, dan herhaal alles weer. Dit is nie elke keer die hele Israel nie, dit is miskien net een stam. En elke keer ‘n ander rigter. As ek reg tel, was daar altesaam 15 rigters.

In die tyd van Gideon het dit ook so gegaan. Die nuwe geslag het weer in afgodery verval en YHWH stuur toe die Midianiete teen hulle. Elke jaar met oestyd val die Midianiete Israel binne op kamele en roof die oeste en plunder wat geplunder kan word. Dan klim hulle op hulle kamele en gaan huis toe. Tot volgende jaar. Toe die noordelike stamme YHWH om hulp smeek, stuur Hy eers ‘n profeet om hulle te onderrig. Die profeet vertel hulle die geskiedenis, van YHWH se wonderdade en van die verbod op afgodery. Hulle moet eers weet waarom hulle verdruk word.

Sover ons weet, verskyn YHWH vir die eerste keer sedert Moses weer aan ‘n mens, naamlik Gideon. Gideon se sterk punt was sy oortuiging dat YHWH wonderwerke doen. Die Engel van YHWH gee aan Gideon ‘n teken om sy roeping te bevestig. Gideon se eerste taak is die uitroei van afgode aanbidding. Om dit te doen, moet hy teen sy eie vader optree. Dit moet hy doen terwyl hy steeds sy vader respekteer en eer. Almal is kwaad vir Gideon en die mans van die stad wil hom doodmaak. Gideon wil graag seker wees dat hy YHWH reg verstaan en vra ‘n teken as bevestiging dat YHWH vir hulle sal veg.

Die oorlog wat volg is nie tussen Israel en Midian nie, dit is tussen YHWH en Midian. Midian is 135,000 man sterk. In Rigters 7:2-4 verminder YHWH Israel se troepe: Toe sê die HERE vir Gídeon: Die manskappe by jou is te veel vir My om die Midianiete in hulle hand te gee; anders kan Israel hom teen My beroem deur te sê: My eie hand het my verlos. Roep dan nou tog uit voor die ore van die manskappe en sê: Die wat bang is en bewe, kan teruggaan en wegdraai van die gebergte van Gílead af. Toe het daar van die manskappe twee en twintig duisend omgedraai, en tien duisend het oorgebly. Daarop sê die HERE vir Gídeon: Die manskappe is nog te veel; bring hulle af na die water, dan sal Ek hulle daar vir jou uitsoek; en van wie Ek aan jou sê: Hierdie een mag met jou saamgaan—dié mag met jou saamgaan; maar elkeen van wie Ek aan jou sê: Hierdie een mag nie met jou saamgaan nie—dié mag nie gaan nie. Daar bly toe 300 oor. YHWH het 1 soldaat vir elke 450 Midianiete. Die Midianiete is toegerus met oorlogswapens, die 300 Israeliete het elkeen ‘n kruik met ‘n fakkel en ‘n ramshoring.

Die Midianiete het onrustig begin word na een van hulle ‘n slegte droom gehad het. Die slag word beskryf in Rigters 7:20-23: Toe blaas die drie dele op die ramshorings en breek die kruike en hou met hulle linkerhand die fakkels en met hulle regterhand die ramshorings om te blaas, terwyl hulle uitroep: Die swaard van die HERE en van Gídeon! En hulle het bly staan elkeen op sy plek, rondom die laer. Daarop hardloop die hele laer, en hulle skreeu en vlug. En toe die drie honderd op die ramshorings blaas, het die HERE die swaard van die een teen die ander gerig, ja, in die hele laer; en die laer het gevlug na Bet-Sitta, na Seréda toe, tot by die oewer van Abel-Mehóla by Tabbat. En die manskappe van Israel uit Náftali en uit Aser en uit die hele Manasse is opgeroep, en hulle het die Midianiete agternagejaag.

Mens sou dink dat al die Israeliete nou sal saam staan en die Midianiete heeltemal verdryf. Dit het nie gebeur nie. Van hulle het dwars getrek, ander weer het gedink dat Gideon die vyand was. Nadat Gideon hulle gedissiplineer het, vra die Israeliete hom om hulle koning te wees. Dit vind ons in Rigters 8:22-23: Daarop sê die manne van Israel vir Gídeon: Heers oor ons, u sowel as u seun en u kleinseun, want u het ons verlos uit die hand van die Midianiete. Maar Gídeon antwoord hulle: Ek wil nie oor julle heers nie, en ook my seun mag nie oor julle heers nie: die HERE sal oor julle heers. Hulle het die eer aan ‘n mens gegee, nie aan YHWH nie. Gideon was ‘n held en gewild by die vroue. Hy was ook die vader van baie kinders.

Dit is maar treurig as iemand nie in wonderwerke glo nie. Dan glo hy ook nie in ‘n klomp ander goed nie. Hy glo nie die Bybel nie, hy glo nie in Yeshua die Gesalfde se opstanding nie. So ‘n persoon het eintlik geen hoop nie. In ons eie volksgeskiedenis is daar ook gebeure wat ons as wonderwerke beskou. Ons sal ook net uit ons huidige situasie ontkom deur wonderwerke.

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Is Hooglied ‘n hygroman?

Hooglied is die seksboek van die Bybel. So sê party mense. Of is daar iets meer aan?

Vreeslik baie teoloë maak gebruik van veronderstellings. Een ding word veronderstel en dan volg daar ‘n klomp gevolgtrekkings op grond van die veronderstelling. Amper alles wat oor die Bybelboek Hooglied gesê of geskryf word, berus op veronderstellings. Daar is twee vrae wat oor die boek gevra moet word: Moet Hooglied in die Bybel wees? En indien wel, wat beteken dit?

Daar word wyd en syd veronderstel dat Hooglied deur Salomo geskryf is. Die opskrif sê: Die hooglied van Salomo. Verder word die naam Salomo ses keer genoem en drie keer word na ‘n ongenoemde koning verwys. Tog beteken dit nie noodwendig dat Salomo self die boek geskryf het nie, dit kan ook wees dat die boek aan hom opgedra is. Dit kon ook tydens sy koningskap geskryf gewees het. Ander opinies is dat die taalgebruik daarop dui dat dit eers na die Ballingskap geskryf is, dus lank na Salomo. Daar is ook ‘n mening dat dit deur ‘n vrou geskryf is. Daar is geen onbetwisbare sekerheid oor wie die boek geskryf het nie.

Nêrens in Hooglied is daar ‘n direkte of indirekte verwysing na God nie. Daar is geen verwysing na godsdiens of geestelike sake nie.  Daar is ook nie in enige ander Bybelboek ‘n verwysing na of aanhaling uit Hooglied nie. Yeshua (Jesus) en die apostels het ook niks oor die boek gesê nie. Wat maak so ‘n boek in die Bybel?

Verder handel die boek oor die romantiese liefde en die fisiese uitdrukking daarvan tussen ‘n man en ‘n meisie. Die beskrywing daarvan kan eroties genoem word.

Al die gewone argumente wat ons sal toepas om te bepaal of ‘n boek in die Bybel moet wees, of nie, dui daarop dat Hooglied nie in die Bybel moet wees nie. Maar dit is. Van lank gelede af.

Hooglied was al by die Griekse vertaling van die Ou Testament (die Septuagint), wat omtrent 200 jaar voor Christus voltooi is, ingesluit. Dit beteken dit was al van vroeg af deel van die Ou Testament. Dit was voor die ontstaan van Judaïsme en die Christendom.

Stelling 1: Die Bybel is die Woord van God. Stelling 2: Hooglied is in die Bybel. Gevolgtrekking: Hooglied is die Woord van God. Indien hierdie redenasie korrek is, dan is dit ons verantwoordelikheid om dit te bestudeer en daaruit te leer. Volgens 2 Timotheus 3:16-17: Die hele Skrif is deur God ingegee en is nuttig tot lering, tot weerlegging, tot teregwysing, tot onderwysing in die geregtigheid, sodat die mens van God volkome kan wees, vir elke goeie werk volkome toegerus. Voldoen Hooglied hieraan?

Oor die inhoud van die boek is daar baie vrae en elke vraag het meer as een antwoord. Is daar twee hoofkarakters of is daar drie? Hoe word die dialoog onderskei? Is die karakters gewone mense of is hulle koninklik? Wat is die struktuur van die boek? Wie het die boek geskryf? Hoeveel persone het die boek geskryf? Is dit een gedig of ‘n paar afsonderlike gedigte?

Daar is ‘n verskeidenheid interpretasies van die boek. In Judaïsme word geglo dat die meisie verwys na Israel en dat God die man is. Derhalwe beteken dit dat daar ‘n huweliksverhouding tussen YHWH en Israel bestaan. Reeds vroeg in die kerk se geskiedenis was daar ‘n interpretasie dat Hooglied verwys na Christus as die bruidegom en na die Kerk as die bruid. Albei hierdie sienings berus op spekulasie en veronderstelling en daar is niks wat dit bevestig nie.

As die boek geneem word soos dit is, volgens wat daar geskrywe staan, handel dit oor die romantiese liefde tussen ‘n man en meisie. Daar is diegene wat tevrede is daarmee en meen dat dit die enigste betekenis van die boek is. God vind die fisiese liefdesverhouding tussen man en vrou goed en mooi en daarom is die boek in die Bybel.

Sover dit die storie van die boek betref, is daar drie verskillende weergawes. Die eerste is van Koning Salomo wat verlief raak op ‘n meisie wat in sy wingerd werk en hy trou dan met haar. Een beswaar hierteen is dat die man nie altyd as ‘n koning voorgestel word nie. Daar is ook nie in Salomo se geskiedenis enige iets wat op so ‘n huwelik dui nie. Die tweede moontlikheid is dat Koning Salomo verlief raak op ‘n meisie wat in ‘n wingerd werk, maar sy is verlief op ‘n skaapwagter. Daar is dus ‘n liefdesdriehoek. Die derde moontlike verhaal is dat die meisie en die man albei gewone mense is. In haar oë sien sy die skaapwagter as ‘n koning en in sy oë sien hy die meisie as ‘n prinses.

Die beeldspraak om die beminde te beskryf, is vir ons moeilik. So beskryf die man die meisie in Hooglied 4:1-3: Hoe mooi is u tog, my vriendin, hoe mooi is u tog, u oë is soos duiwe deur u sluier heen; u hare is soos ‘n kudde bokke wat van die gebergte van Gílead afgolf. U tande is soos ‘n kudde pas geskeerde skape wat van die drinkplek opkom, wat almal tweelinge het, en geeneen onder hulle is sonder lam nie. U lippe is soos ‘n skarlaken band, en u mond is lieflik. U slape is soos ‘n granaatskyf deur u sluier heen. Hare soos ‘n kudde bokke? Tande soos ‘n kudde skape?

Wat is dan die beste interpretasie van die boek? Ons weet nie. Daar is nie een wat sterker aanspraak maak as die ander nie. Maar omdat dit in die Bybel is, en ook omdat dit moeilik is om te verstaan, sou ek dink dat daar ‘n verborge betekenis is. Dit wil sê dat YHWH nog nie die volle betekenis geopenbaar het nie. ‘n Misterie vir nou.

Tans, in ons moderne tyd, is seksualiteit vermaak en bemarking. Dit word vrylik toegepas as ontspanning en sonder verpligtinge en verantwoordelikhede. Die seksualiteit wat in Hooglied beskryf word, is anders. Dit is kuis en slegs bedoel vir een persoon lewenslank.

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Wat van die 10 verlore stamme van Israel?

Die Israeliete van die Bybel laat my stom geslaan. Hoe verklaar jy dit? Hulle was die mees bevoorregte volk op aarde en het dit geminag en weggegooi. Hulle was die uitverkore volk, die een volk wat ‘n verbond met die ware God gehad het, Hy het met hulle gepraat, hulle het met hulle eie oë Sy wonderdade en heerlikheid gesien. Aan hulle het God die beloftes van die Gesalfde gegee. Dit het hulle met stank vir dank beantwoord.

Die Bybelse Israel het ‘n groot swakheid vir afgode gehad. Moses was nog besig om die Tien Gebooie te ontvang, toe breek hulle die heel eerste gebod en maak vir hulle ‘n afgod. So het dit regdeur hulle geskiedenis gegaan, hulle kon maar net nie wegbly van afgode af nie. Een van hulle profete het opgemerk dat daar nêrens op aarde ‘n heidense volk was, wat so ontrou aan hulle valse gode was, as wat Israel aan die ware God was nie. YHWH, die enigste ware God, het alles probeer om hulle terug te bring na Hom toe. Droogtes, peste, vyande. Hy het profete gestuur. Vir ‘n kort rukkie sal hulle terugkeer na die ware God toe, maar dan weer agter afgode aanloop. Uiteindelik het YHWH genoeg gehad en hulle uit hulle land laat wegsleep as bannelinge.

Dit het so gebeur. Aanvanklik was hulle regeringsvorm ‘n teokrasie, YHWH het self oor hulle regeer. Na ‘n paar eeue was hulle ongelukkig daarmee en wou hulle ‘n monargie hê, nes die heidense volke. Na ‘n paar honderd jaar van regering deur ‘n koning, was hulle weer ongelukkig en skeur die een koninkryk in twee. Suidelike Israel word Juda genoem en hulle hoofstad was Jerusalem, noordelike Israel word Efraim genoem en hulle hoofstad was Samaria. Dit was hierdie noordelike Israel wat van hulle ontstaan af “verdraagsaam” teenoor afgode was. Hulle was die eerste deel van Israel wat in ballingskap weggevoer is.

Die volk Israel het uit twaalf stamme bestaan en die populêre opvatting is dat die suidelike koninkryk uit twee stamme bestaan het, en dat die noordelike koninkryk uit 10 stamme bestaan het. Daaruit volg dan die opvatting dat toe noordelike Israel in ballingskap weggevoer is, al tien stamme weggevoer is en nooit weer teruggekeer het nie. Dus word daar gepraat van die “Tien verlore stamme van Israel”. Die 2 en 10 stamme idee is afkomstig uit 1 Konings 11:31: en hy sê vir Jeróbeam: Neem vir jou tien stukke, want so spreek die HERE, die God van Israel: Kyk, Ek gaan die koninkryk uit die hand van Salomo afskeur en aan jou die tien stamme gee; Die 10 stamme word weer genoem in 1 Konings 11:35, maar nêrens anders nie.

Elders word Suidelike Israel (Juda) beskryf as bestaande uit die stamme Juda, Benjamin, Simeon en ‘n deel van Levi. Vier stamme (of as jy wil drie-en-‘n-half), nie twee nie. Daar moet onthou word dat daar ‘n verskil is tussen die mense van ‘n stam en die grondgebied wat aan ‘n stam toegeken is. Toe Noordelike Israel (Efraim) hulle eie alternatiewe godsdiens instel, was daar mense in hulle gebied wat nie tevrede daarmee was nie en uit hulle stamgebiede getrek het na Suidelike Israel (Juda).

In omtrent 732 v.C. het Tiglath-Pileser III, koning van Assirië, Noordelike Israel ingeval. Hy het die stamgebiede van Reuben, Gad en Manasse geannekseer en van die inwoners weggevoer na Assirië toe. Die gebied van Naftali het ‘n Assiriese goewerneur gekry. Noordelike Israel het bly voortbestaan met ‘n kleiner grondgebied tot omtrent 720 v.C. Toe is dit weer ingeval deur Assirië se Sargon II. Daar word gereken dat ‘n vyfde van Noordelike Israel se bevolking weggevoer is en in ander gebiede van die Assiriese Ryk hervestig is. Dit wil sê vier-vyfdes het oorgebly. Die Assiriërs het ook persone uit ander verowerde gebiede in Noordelike Israel hervestig, wat met die plaaslike Israeliete verbaster het. Hulle nageslag was die Samaritane, vernoem na die hoofstad Samaria. Al sou ons aanvaar dat die meerderheid Israeliete verbaster het, beteken dit nie dat almal verbaster het nie. Daar is geen rekords dat die bevolkings van Dan, Aser, Issaskar, Sebulon en westelike Manasse weggevoer is nie. Dus was daar minstens ses stamme (Naftali ingesluit) wat nie weggevoer is nie. Die mense wat weggevoer was, het ten tyde van die skrywe van Konings en Kronieke nog bestaan en was bekend aan hulle volksgenote. Dit is slegs die stamme van Reuben, Gad en Oos-Manasse wie se name nie verder in die Ou Testament voorkom nie. Dit was hulle wat aan die oostekant van die Jordaan gewoon het (Perea in die Nuwe Testament).

Met die Assiriese inval het so baie mense uit Noordelike Israel na Suidelike Israel gevlug dat Koning Hiskia van Juda ‘n nuwe muur om Jerusalem moes bou en ‘n nuwe waterbron moes voorsien. Die bevolking van Jerusalem het blykbaar vyfvoudig toegeneem. In 2 Kronieke 30:1-11 word beskryf hoe Hiskia die mense wat oorgebly het in Noordelike Israel uitgenooi het om die pasga in Jerusalem by te woon. Dit was mense van Efraim, Manasse, Aser, Issaskar en Sebulon wat deur die Assiriërs gespaar is. Ons tel Efraim en Manasse as een stam, die stam van Josef.

Josia van Juda was die laaste goeie koning. Hy het skynbaar oor die oorspronklike grondgebied van Israel se twaalf stamme regeer. Hy het deur die hele gebied gegaan en die altare van afgode vernietig. 2 Kronieke 34:6-7: En in die stede van Manasse en Efraim en Símeon en tot by Náftali, in hulle puinhope rondom, het hy die altare omgegooi, en die heilige boomstamme en gesnede beelde het hy tot stof vergruis en al die sonpilare in die hele land van Israel het hy omgekap. Daarna het hy na Jerusalem teruggekom. 2 Kronieke 34:9: Toe hulle by die hoëpriester Hilkía kom, het hulle die geld afgegee wat in die huis van God gebring was, wat die Leviete, die drumpelwagters, versamel het uit Manasse en Efraim en uit die hele oorblyfsel van Israel en uit die hele Juda en Benjamin en die inwoners van Jerusalem. Net voor die koninkryk van Juda geval het voor Babilonië, het die bevolking van die koninkryk van Juda bestaan uit mense van al twaalf die stamme.

Na die Babiloniese ballingskap, keer die ballinge terug onder leiding van Esra en Nehemia. Esra noem die teruggekeerdes agt keer “Jode” en veertig keer “Israel”. Nehemia noem hulle elf keer “Jode” en twee-en-twintig keer “Israel”. Blykbaar het die benaming “Jode” (Judeërs) en “Israel” dieselfde beteken.

Die ou manier om die land in stamgebiede te verdeel, het verander. In die Nuwe Testament is die land Israel verdeel in vier gebiede, naamlik Judea in die suide, Samaria in die middel, Galilea in die noorde en Perea oos van die Jordaan. Mense van die volk Israel het in al vier gebiede gewoon. In die Nuwe Testament is die profetes Anna van die stam van Aser. Die apostel Paulus sê in Handelinge 26:7: waartoe ons twaalf stamme wat God aanhoudend dag en nag dien, hoop om te kom; oor hierdie hoop, koning Agríppa, word ek deur die Jode beskuldig.

Waar kom die storie van die “Tien verlore stamme van Israel” vandaan? In die 17de eeu was daar ‘n paar uiteenlopende sake gewees wat saamgewerk het om aan hierdie teorie geboorte te gee. Die ontdekking van ‘n klein groepie Sjinese-Jode in Kaifeng, ‘n Joods-Portugese reisiger wat gemeen het dat hy “verlore Israelietiese stamme” in die Andes-berge in Suid-Amerika ontdek het,  en ‘n Joodse Rabbi wat ‘n boek geskryf het oor die Messiaanse eeu wat volgens hom voor die deur was. Deur die jare was daar baie pogings om hierdie “verlore stamme” te identifiseer. Van die aanspraakmakers is die Amerikaanse Rooihuide, Ethiopiese Jode, die Pasjtoene van Pakistan en Afghanistan, Japannese, die Lemba van Suid-Afrika, Britse Israel en vele ander.

Toe Yeshua, die Gesalfde, gekom het, het die mense van Israel twee keuses gehad: hulle kon Hom aanvaar het of hulle kon Hom verwerp het. Indien hulle Hom aanvaar het, en hulle het uit net twee stamme bestaan, sou die Messiaanse Ryk maar klein gewees het.

My vraag is: waarom sou mense graag die “verlore stamme” wou wees? Hulle was afgodedienaars wat deur YHWH verwerp is.

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin