Selfbeskikking is ons plig

Foto: https://nuus.info/is-daar-n-toekoms-in-suid-afrika-vir-die-witman/

Teen hierdie tyd besef meeste van ons dat ons nie meer ʼn eie land het nie. En indien ons dit sou kon terugkry, sal dit ʼn bouval wees wat gesloop en oorgebou moet word. Dit alles omdat ons toegelaat het dat ons belieg en bedrieg kon word.

Ek wonder soms of ons nie iets soortgelyk oorgekom het as wat die Israeliete in Numeri 13 en 14 oorgekom het nie. Hulle het geweier om die beloofde land in besit te neem en het toe 40 jaar in die wildernis rondgeswerf. Ons het sekerlik iets gedoen of nagelaat om te verdien wat ons oorgekom het.

Die verdere probleem is dat ons, as ons nie ʼn eie land het nie, ook nie die Bloedrivier-gelofte kan nakom nie. Volgens die amptelike notule van die Volksraad het ons voorouers onderneem: Des Zondags morgens, vóordat de godsdienst begon, liet de Hoofd-Kommandant degenen die de godsdienst zouden verrigten, by malkander komen, en verzocht hen, met de gemeente te spreken, dat zy allen volyverig in geest en in waarheid, tot God mogten bidden, om Zyne hulp en bystand, in het slaan tegen de vyand; dat hy aan de Almagtigen ‘n gelofte doen wilde, (indien allen wel willen), – “om zo de Heere ons de overwinning geven mogt, ‘n Huis tot zyns Grote Naams gedagtenis te stichten alwaar het Hem zal behagen,” – en dat zy ook moesten afsmeken, de hulp en bystand van God, om deze gelofte zeker te kunnen volbrengen, en dat wy de dag der overwinning, in ‘n boek zullen aantekenen, om dezelve bekend te maken, zelfs aan onze laatste nageslachten, opdat het ter Eere van God gevierd mag worden.

Daar is minstens drie redes waarom ons selfbeskikking moet soek. Die “nuwe Suid-Afrika” het misluk. Wat ons voorgeslagte met moeite en opoffering gebou het, is nie meer ons s’n nie en is in elk geval nou ʼn puinhoop. Suid-Afrika is ʼn verlore saak, daar is niemand wat die land se probleme kan oplos nie. Die Suid-Afrikaanse leiers probeer nie eers nie, hulle het besef hulle moet vir hulleself gryp wat te gryp is voor die realiteite die land inhaal. Die Boerevolk moet na homself kyk en weer voor begin en iets nuuts bou. Ons moet, as’t ware, uit Babilon terugkeer.

Die moraliteit en etiek van die “nuwe Suid-Afrika” is direk in stryd met ons Christelike geloof en erfenis. Vir Christene is ʼn goddelose staat ʼn groot probleem. Ongelukkig keur baie kerke en predikante die goddeloosheid toe. Eens op ʼn tyd het YHWH ons gehelp by Bloedrivier. Sal Hy ons weer help? Verdien ons dit om gehelp te word? Ons moet die hand in eie boesem steek. Wat ons verbrou het, moet reggemaak word. Hoe gaan ons dit doen as ons geen seggenskap oor ons eie sake het nie? Onthou: ons het dit oor onsself gebring.

Sover ek kan sien, het ons nog nie ons onderneming met die Gelofte nagekom nie. As dit korrek is, en ons maak dit nie reg nie, is ons verlore. Wat is bedoel met: ‘n Huis tot zyns Grote Naams gedagtenis te stichten alwaar het Hem zal behagen. “Waar dit Hom behaag” beteken seker die land wat Hy aan ons gee? Watter land is dit en waar is dit geleë? Wat beteken dit om ʼn huis te stig? ʼn Gebou word gebou of opgerig, dit word nie gestig nie. Hierdie “huis” is om tot Sy Naam se gedagtenis te wees. Is die “huis” nie dalk die Boerevolk nie? (Onthou: hierdie is die woorde van die amptelike notule wat ter plaatse opgestel en as korrek goedgekeur is deur die Volksraad.)

Vir die wat nuut is ten opsigte van selfbeskikking, dit is ʼn internasionale reg wat ook in die Suid-Afrikaanse Grondwet erken word. Hierdie reg is slegs opeisbaar deur volke. Daardie reg – die “reg op selfbeskikking” – beteken dat ʼn volk homself regeer met wette deur sy eie gesagsliggame gemaak volgens die volk se unieke waardes en lewenswyse. Dit is ʼn reg wat aan volke kleef en nie aan rasse nie. … Daarom lui Artikel 235 van die Grondwet dat ʼn taal– en kultuurgemeenskap wat dit wil, selfbeskikking in ʼn eie gebied kan eis. …  Die Reg aanvaar dat nie almal in ʼn volk noodwendig hulleself wil regeer nie. Daarom kan selfbeskikking ook geëis word deur ʼn deel van ʼn volk. … Die reg op selfbeskikking kleef aan ʼn volk – nie aan enige politieke partye, organisasies of individue binne ʼn volk nie. (Uittreksel uit die VVK se Regsargument.)

Die begrip “volk” word nie duidelik omskryf in internasionale reg nie, gevolglik is dit vatbaar vir verdraaiing deur propagandiste. Mens kan sê ʼn volk is ʼn groep mense wat hulle eie taal het, wat ʼn gemeenskaplike geskiedenis het, wat dieselfde kultuur en tradisies het. Godsdiens kan ook, maar hoef nie, ʼn gemeenskaplike faktor wees. Dit is nie ʼn vereiste dat almal in dieselfde land gebore is of onderdane van dieselfde staat hoef te wees nie.

Daar is verskillende vorms van selfbeskikking, soos kulturele selfbeskikking en territoriale selfbeskikking. Territoriale selfbeskikking is die enigste wat aan die Boerevolk se behoeftes sal voldoen, dit word ook ʼn Volkstaat genoem. Dit is die gedagte dat daar ʼn spesifieke grondgebied moet wees wat eksklusief aan die Boerevolk behoort. ʼn Volk wat nie sy eie grondgebied besit nie, se status verminder tot die van ʼn minderheidsgroep met bittermin regte. Die wyse waarop Suid-Afrika ontwikkel het, was die oorsaak dat die Boerevolk tans verspreid oor ʼn groot gebied woon. Dit maak die identifisering van ʼn bepaalde gebied iets wat nie vinnig beantwoordbaar is nie. Dit is wel ʼn interessante uitdaging vir die wat skeppend kan dink. Die identifisering van so ʼn gebied, wat ook ekonomies vatbaar sal wees, is moontlik. Daar is ook interessante moontlikhede vir die tipe regeringsvorm wat ingestel kan word. Met ʼn eie grondgebied kan sesessie ook oorweeg word.

Die grootste hindernis tot die bereiking van volwaardige selfbeskikking is die Suid-Afrikaanse staat. Hoewel al die aspekte deur die Suid-Afrikaanse grondwet en internasionale reg erken word, kan die staat steeds weier om dit toe te staan. Die staat word verder in sy weiering gesteun deur ander state (sê maar ander Afrika state) en deur almal wat vyandig teen die Boerevolk is. Sesessie kan gesien word as hoogverraad teen die Suid-Afrikaanse staat. Indien sesessie deurgevoer word, mag dit met militêre mag beveg word. In so ʼn geval sal ʼn oorlog teen die bestaande staat gewen moet word en sal ʼn vredesverdrag die sesessie moet goedkeur.

Die situasie waarin ons verkeer, is ons eie skuld. Ons is nie verslaan in ʼn oorlog nie, ons het vrywillig daarvoor gestem. Ons het willens en wetens dit oor onsself gebring. Dit gaan nie maklik wees of gou gaan om ons hieruit te kry nie. Omgord die lendene en wees geduldig.

Ek vermoed dat ons as volk se verlies aan selfbeskikking te doen het met ons as volk se verhouding met YHWH. Na die wonderwerk van Bloedrivier op 16 Desember 1838 het ons ʼn eie grondgebied met eie regering gekry. Ons het dit verloor met die Britse anneksasie van Transvaal. Toe kom Paardekraal op 16 Desember 1880 en ons verslaan die magtige Britse Ryk daarna. 16 Desember 1899 is in Britse geskiedenis bekend as die einde van die Swart Week. In hierdie week het Boeremagte die een groot oorwinning na die ander oor die Britte behaal. Binne twee maande draai die gety en die Boeremagte lei een neerlaag na die ander. Wat het gebeur dat daar so ʼn skokkende ommeswaai plaasgevind het? Ons verloor die oorlog en word gedompel in ellende en armoede. 16 Desember 1938 was die afsluiting van die Simboliese Ossewatrek wat tot ʼn ontwaking onder die Boerevolk gelei het en gevolg is deur die Nasionale Party oorwinning 10 jaar later. Van 1948 tot 1966 word gesien as ʼn goue tyd in ons volksgeskiedenis, maar na 1966 is daar ʼn progressiewe agteruitgang. In 1994 word Geloftedag afgeskaf en vervang met Versoeningsdag. Wat het tussen 1966 en 1994 gebeur wat ons tot die eerlose oorgawe gebring het? Het ons opgehou om die eer aan YHWH te gee? Betaal ons as volk nou die prys van ʼn keuse om sonder YHWH te leef?

Ons het selfbeskikking gehad maar het dit weggesmyt. Sonder selfbeskikking gaan ons net in groter ellende beland. Ons het nie ʼn keuse nie: dit is selfbeskikking of ondergang. Volgens die Gelofte hou ons selfbeskikking direk verband met ‘n Huis tot zyns Grote Naams gedagtenis te stichten alwaar het Hem zal behagen.

Die Paardekraal-gelofte van 16 Desember 1880 lui soos volg: In de tegenwoordigheid van den Almachtigen God, de kenner aller harten, onder bidden opziend om Zijn genadige hulp en ontferming, zijn wij, Burgers van de Zuid-Afrikaansche Republiek, plechtig overeengekomen, gelijk wij bij dezen overeenkomen, om voor ons en onze kinderen een heilige verbond op te richten, het welk wij met plechtigen eed bezweren. Ruim veertig jaren is het gelede, dat onze vaderen de Kaapkolonie ontvlucht zijn, om een vrij en onafhanklik volk te worden. Deze veertig jaren waren veertig jaren van smart en lijden. Wij hebben Natal, den Oranje-Vrijstaat en de Zuid-Afrikaansche Republiek gesticht, en driemaal heeft de Engelsche Regering onze vrijheid vertrapt. En onze vlag, die onze vaderen met hun bloed en tranen gedoopt hebben, van den grond neergehaald. Als door een dief in de nacht is onze vrije Republiek weggestolen. Wij kunnen en wij mogen dat niet dragen. God wil, dat de eerbied onzer vaderen en de liefde jegens onze kinderen ons voorschrijft, het erfpand der vaderen ongeschonden aan onze kinderen over te leveren. Daarom is het dat wij hier bijeentreden en dat wij elkander de hand geven als mannen, broeders, plechtig belovende, trouw te houden aan ons land en volk en met het oog op God same te werken, tot den dood toe. Zoo waarlijk helpe ons God Almachtig.

Daar is dus net een opsie. Herstel die Gelofteverhouding tussen YHWH en die Boerevolk. Laat ons onsself ondersoek en uitvind waar ons verkeerd gegaan het. Laat ons regmaak wat ons verbrou het. Laat ons terugkeer na ʼn lewenswyse en moraliteit wat YHWH sal behaag. Miskien sal Hy ons weer genadig wees en red uit die gemors waarin ons onsself laat beland het.

Los asseblief net jou predikant en kerk, of jou herder en geloofsgroep, by die huis. Hulle het al genoeg skade aangerig.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Sosiale onderskeid in die Boerevolk

https://www.loot.co.za/product/n-seder-val-in-waterkloof/

Om ʼn onderskeiding tussen sosiale klasse in die Boerevolk te maak, is moeilik. Op ʼn manier is ons almal baie verlangs familie van mekaar. Kan jy sê ʼn familie bestaan uit verskillende sosiale stande? Is een broer van die hoër klas, een van die middel klas en die derde een van die laer klas? Indien wel, hoekom? Almal stam van dieselfde ouers af.

Die meerderheid van ons stamouers was uit die middelstand van Europa. Hulle het min of meer dieselfde geskooldheid gehad. Sommiges was meer welvarend, maar het met die lang oorloë en godsdienstige vervolging verarmd geraak. Aan die Kaap het die wat nie voorheen boere was nie, boere geword. Onder die Kompanjie se bewind was die binnelandse boereklas nie welvarend nie.

In Kaapstad en omgewing het daar ʼn klas welvarende handelaars en landgoedeienaars ontstaan. Hulle word soms Patrisiërs genoem. Sommige van hulle was wel uit dieselfde voorgeslagte as die Boerevolk maar het van hulle familie in die binneland vervreemd geraak. Onder Britse bewind het baie van die Hollandssprekendes verengels, byvoorbeeld lede van die Van der Byl, De Villiers en ander families. Daar was ander Kapenaars wat nie verengels het nie, maar wat ook van hulle families in die binneland vervreemd geword het. Hierdie welvarende Kapenaars het nie net ʼn ander sosiale klas geword nie, hulle het eintlik ʼn ander kultuur aanvaar – ʼn kosmopolitiese Britse kultuur. Dit was nie die Engelse of Walliesers of Skotte of Iere se kultuur nie, dit was internasionalisties en nie-etnies. Daar het dus mettertyd ʼn kloof ontstaan tussen sommige van die Kapenaars en die binnelandse Boerevolk.

Dit was eers met industrialisasie en verstedeliking dat die Boerevolk ander beroepe as boerdery begin beoefen het. Aanvanklik was baie net arbeiders, maar mettertyd kon die meeste daarin slaag om hulleself beter te kwalifiseer. Met beter kwalifikasies het hulle inkomstes verbeter en kon verarmdes weer ʼn middelklas lewenspeil handhaaf. Onder Nasionale Party regerings in die 20ste eeu, kon die sonder beter kwalifikasies steeds ʼn goeie bestaan maak in laer poste in die Staatsdiens en Staatskorporasies – ʼn tipe sosialisme.

Nogtans was daar vele lede van die Boerevolk wat daarin kon slaag om ʼn hoër sosiale klas as middelklas te word, party deur akademiese studie, ander deur senior poste in die staatsdiens en staatskorporasies en sommiges deur sukses in die sakewêreld. Van hierdie persone het hulle verbintenis met die Boerevolk behou en op verskillende terreine hulle volksgenote se belange bevorder. Weereens, nes die Kapenaars destyds, het heelwat ander lede van die hoër klas hulle herkoms verlaat en internasionalisties (deesdae globalisties) geword. Hulle denke en waardes het sodanig verander dat hulle van hulle volk vervreemd geraak het.

Om vandag betroubare inligting oor die Boerevolk te verkry, is onmoontlik. In 2006 was die Blankes in Suid-Afrika (uitgesluit die in Namibië en ander lande) verdeel in 17.4% laer klas, 60.1% middelklas en 22.4% hoër klas.

Die laer klas is diegene wat die laagste inkomste verdien en wat ook ongeskoold is. Hulle status mag aangebore of deur omstandighede wees. Dit sluit in hawelose mense en gesinne wat verplig is om swak betalende werksgeleenthede te aanvaar. Baie is afhanklik van staatstoelaes (Sassa) en die staat se mediese dienste.

Die grootste gedeelte van die Boerevolk behoort tot die middelklas. Verskeie teorieë bestaan oor  die onderverdeling van die middelklas. Na my mening is dit nie van toepassing op die Boerevolk nie. By ons bestaan die middelklas hoofsaaklik uit geskoolde mense, persone wat ʼn vorm van beroepsopleiding gehad het. Hulle verwag om ʼn inkomste te verdien wat in ooreenstemming met hulle opleiding en ondervinding is. Hulle verwag ook ʼn lewenstandaard, behuising en vervoer wat hiermee ooreenstem. Hulle verwag verder dat hulle kinders dieselfde of beter sal kan doen.

Die hoër klas het op grond van rykdom en posisie groot invloed in die samelewing. Dit gee aan hierdie persone ook politieke en sosiale mag. By die Boerevolk bestaan die hoër klas uit akademici, senior amptenare, senior bestuurders, en sakelui. Hulle is in staat om in luukser woongebiede te woon en word gereeld as meningsvormers gebruik.

Hoewel daar tans verskillende sosiale klasse bestaan, kan daar nie veralgemeen word nie. Nie almal in ʼn wit plakkerskamp behoort tot die laer klas nie. ʼn Plakkerskamp is eintlik ʼn soort woonbuurt waarvan die inwoners wissel van dwelmverslaafdes, halfgeskooldes, geskooldes tot verarmde professionele lui. ʼn Vriend wat ʼn karwag van beroep is, is ʼn belese persoon wat sy dagtaak met trots en deeglikheid uitvoer.

Onder die Boerevolk is daar nie ʼn sosiale onderskeid tussen blouboortjie en witboortjie werkers nie. Talle blouboortjie werkers het hulle eie suksesvolle besighede gevestig. Dit is vir my interessant om te luister na die suiwer Afrikaans wat deur middelklasmense gebesig word, veral diegene wat uit ʼn blouboortjie agtergrond kom.

Onder die hoër klas is daar twee groepe. Vriende met beter kwalifikasies is dikwels jare lank oorgesien in aanstellings omdat hulle nie met die “binnekring” saamgestem het nie. Die “binnekring” is gewoonlik polities korrek en is aanvaarbaar vir die “regte” mense. Sommiges van die hoër klas het hulle rykdom en status geërf en behoort tot die ou-geld elite.

Elders in die wêreld word mense binne sekere sosiale stande gebore en die meeste bly in sy stand tot by sy dood. By die Boerevolk bestaan dit nie. Voor verstedeliking  plaasgevind het, was familie en afkoms belangrik binne die konteks van familie uitlê. Familie uitlê was gerig op identifikasie van wie ʼn persoon is, waar hy vandaan is en aan wie hy verwant is.

By die Boerevolk hou sosiale klasse hoofsaaklik verband met opleiding en ondervinding en die inkomste wat as gevolg daarvan verdien kan word. Sosiale klasse is derhalwe veranderbaar. Iemand kan opwaarts beweeg deur self-verbetering. Gewoonlik beweeg persone afwaarts as gevolg van eksterne omstandighede.

As volk bly ons dus verlangs familie van mekaar en raak die lotgevalle van elke individuele lid van die volk ons regstreeks. Dit maak dat almal – van laer klas tot hoër klas – vir ons belangrik is. Ons wil graag ons volk bymekaar sien, in staat om mekaar te versorg en op te bou.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Boerevolk vandag

Foto: https://musteria.blogspot.com/2017/08/druk-god-se-hand-swaarder-op-die.html

Ek het onlangs ʼn kommentaar op sosiale media gelees waarin iemand opmerk dat ons voorgeslagte geweet het wie die volk is en geweet het Wie ons hemelse Vader is. Verder het hy gesê dat ons, vandag, dit nie meer weet nie en dit van voor af moet leer. Ek stem hiermee saam. Ons het groot veranderings die afgelope dekades beleef en soveel dinge het verander dat ons weer vars moet besin oor wie ons is en Wie ons hemelse Vader is.

In die afgelope vyftig jaar het ons as volk verander. Volke is, net soos individue, nie staties nie. Ek neem waar dat ons nou se dae onsself anders beskryf as voorheen. Die verhouding tussen Afrikaans- en Engelssprekende Blankes het dramaties verander. Ons het ook in ons kerklike betrokkenheid ingrypend verander.

Vyftig jaar gelede, toe ek ʼn jong man was, het ons onsself Afrikaners genoem. ʼn Goeie Afrikaner was Blank, Afrikaanssprekend en ʼn lid van een van die Susterkerke. Ons was oor die algemeen behoudend in ons lewensuitkyk en gebruike. Afrikaners het slegs by uitsondering afgewyk van hierdie beskrywing. Daar was hier en daar een wat ʼn ander huistaal gehad het, of lid was van ʼn Pinksterkerk, of dalk ʼn permissiewe lewensuitkyk gehad het. Huwelike tussen Afrikaans- en Engelssprekendes was min en het groot konsternasie aan albei kante veroorsaak. Die meerderheid Afrikaners het die Nasionale Party ondersteun en die meerderheid Engelssprekendes het die Verenigde Party ondersteun. Alhoewel ons toe al verstedelik was, het die meerderheid Afrikaners nog steeds direkte bande met die platteland gehad.

Die Suid-Afrikaanse Grensoorlog (of die Bosoorlog) het van 1966 tot 1989 geduur. In Suid-Afrikaanse geskiedenis was dit die oorlog wat die langste geduur het. Dit was ook die eerste oorlog waar Suid-Afrikaanse Blankes almal aan dieselfde kant geveg het. Hulle het almal onder die Oranje-Blanje-Blou geveg en Die Stem gesing. Die  vorige oorlog was die Tweede Wêreldoorlog waaraan hoofsaaklik Engelssprekende Blankes deelgeneem het (onder die Union Jack). Afrikaners was hoofsaaklik anti-Brits en sou eerder Duitsland, wat tydens die Anglo-Boereoorlog die Boere goedgesind was, ondersteun het.

Die Grensoorlog was ʼn stryd teen Kommunisme. In daardie jare was die Koue Oorlog nog in volle swang en was Kommunisme die groot vyand van die vrye (Westerse) wêreld. Aan die Suid-Afrikaanse kant het lede van al die rasse geveg. Suid-Afrika se bondgenote was anti-Kommunistiese vryheidsvegters soos UNITA en indirek die Verenigde State van Amerika. Aan die Kommunistiese kant het verskeie bevrydingsbewegings, soos die ANC en SWAPO, saam met Kuba geveg. Hulle is indirek gesteun deur die Sowjet-Unie.

Die jong Afrikaners wat opgeroep was om militêre diensplig te doen, was uit Afrikaanse skole en het nie veel met Engelssprekendes van dieselfde ouderdom kontak gehad nie. Die Engelssprekendes was uit Engelse skole. Daar was ook jong mans uit ander Europese kulture. Albei groepe kon mekaar se taal verstaan, maar nie vlot praat nie. Tydens die oorlog het hierdie jong mans uit verskillende agtergronde saam gewoon, saam gewerk, saam geveg en saam gekuier. Na die oorlog het vriendskappe voortgeduur en het die jong Afrikaners en Engelse met mekaar ondertrou. Hulle kinders was nou half Boer en half Brit. Die Veterane van die Grensoorlog is vandag middeljarig en ouer. Uit hulle moet die nuwe leiers kom. Hulle perspektief is anders as wat die vorige geslag se perspektiewe was.

Iets wat ek opmerk is dat daar ʼn naamsverandering besig is om plaas te vind. Die naam Afrikaner word verruil vir die naam Boer. Boer is ʼn goeie naam want dit is ʼn etniese naam met koppeling aan ʼn eie kultuur. Dit koppel ook hedendaagse mense aan ʼn roemryke geskiedenis. ʼn Afrikaner is noodwendig Afrikaanssprekend, ʼn Boer kan ook Engelssprekend wees. Daar was Engelstalige Voortrekkers en Engelstalige burgers van die Republieke wat teen Imperialisme geveg het. Vorige debatte oor die twee name is besig om irrelevant te word. Die volk verkies die naam Boer. Vir vriende oorsee is die Blankes die Boere, vir vyande is die Blankes die Boere.

Vyftig jaar gelede was daar in heelwat huise ʼn krisis as ʼn Gatjieponder en Dopper met mekaar wou trou. Nog erger, met ʼn Apostolie wou trou. Ondenkbaar dat iemand met ʼn Anglikaan sou wou trou. Ook kerklidmaatskap het ingrypend verander. Daar is nie betroubare statistieke nie, maar ek sou raai dat ʼn minderheid volksgenote nog lidmate van die tradisionele Susterkerke is. Daar is verskeie redes vir hierdie verandering: ondertrou met lede van ander kerke, ontevredenheid oor dooie rituele, ontnugtering met kerkleiers, ʼn besef dat godsdiens ook buite die kerk beoefen kan word, en nog meer. Dit wil voorkom of die meeste volksgenote nog die God van hulle voorvaders aanbid, hulle het nie hul godsdiens verloor nie, hulle het ander maniere van aanbidding ontdek.

Ons voorgeslagte was Protestante wat teen die burgerlike en kerklike owerhede in opstand gekom het. Een saak wat hulle na aan die hart gelê het, was die Bybel. Voor die Reformasie het gewone mense nie toegang tot die Bybel gehad nie omdat die Roomse Kerk dit van hulle weerhou het, omdat die Bybel nie in hulle volkstale vertaal was nie en omdat die drukpers nog nie uitgevind was nie. Toe die Bybel wel aan gewone mense in hulle eie tale beskikbaar word, het hulle self die Bybel begin lees en gesien hoeveel verkeerde praktyke daar in die kerk was. Die Bybel was die belangrikste (en soms die enigste) boek wat hulle gelees het.

Met die Groot Trek het elke gesin ʼn Bybel in die wakis gehad. Daar is gereeld “Boekevat” (huisgodsdiens) gehou deur uit die Bybel voor te lees. Die weergawe van die Bybel wat hulle gebruik het was die Statevertaling van 1637. Hierdie vertaling se bronne was die Massoretiese Teks vir die Ou Testament en die Textus Receptus vir die Nuwe Testament. Dit het ook nie apokriewe boeke bevat nie. Hierdie Bybel is eers in 1933 vervang met die Afrikaanse Ou Vertaling. Die Kaapse kerk (NG Kerk) was vyandig teenoor die Voortrekkers en daar het geen opgeleide predikante saam met hulle gegaan nie. Die Voortrekkers was op hulleself aangewese om die Bybel korrek te verstaan. Hulle kennis van hulle hemelse Vader het hulle by hulle ouers en voorouers geleer en opgedoen deur self die Bybel te lees en daarvolgens te leef. Hulle kennis van die Vader het nie uit ander boeke, filosofieë of redenasies gekom nie.

By Bloedrivier het hulle hierdie Vader gesmeek om hulp en Hy het hulle inderdaad gehelp, op ʼn manier wat slegs as ʼn wonderwerk gesien kan word. Dit was by Bloedrivier waar hulle vertroue op die Vader getoets is. Indien hulle iewers in hulle begrip van die Vader fouteer het, dan het Hy dit oorgesien en hulle ten spyte daarvan gehelp. Die Voortrekkers by Bloedrivier se gelofte lui soos volg: “om zo de Heere ons de overwinning geven mogt, ‘n Huis tot zyns Grote Naams gedagtenis te stichten alwaar het Hem zal behagen.” Om ʼn huis te stig. Waar dit Hom behaag. Dit is nie om ʼn kerk te bou nie, dit is nie om enige iets te bou nie, dit is om ʼn huis te stig.

Dit is nou 180 jaar later en ons sien ʼn tweede Bloukrans voor ons. Moes ons nie nou al ʼn eie land gehad het nie? Hoe het dit gebeur dat ons in hierdie penarie is? Dit is duidelik dat iets iewers verkeerd gegaan het. Daar is mense wat glo dat die Hemelse Vader ons vanselfsprekend nou weer sal help. Hoekom sal Hy? Ou Testamentiese Israel het ook so gedink – totdat die Babiloniërs hulle in kettings weggevoer het. As ons nie die eerste gelofte kon nakom nie, hoekom sal ons ʼn nuwe een nakom? Dit moet ook onthou word dat die Voortrekkers die Gelofte van Bloedrivier aan die Vader aangebied het. Die Vader het nie die Gelofte ingestel nie, ons het. Die Vader het net ons aanbod aanvaar.

Daar is mense wat van mening is dat ons ʼn uitverkore volk is. Die Ou Testament handel hoofsaaklik oor die uitverkore volk Israel. Hierdie mense het van beter geweet, nogtans het hulle YHWH verwerp. Soos hulle reeds deur Moses gewaarsku was, het YHWH groot rampe en ellende oor hulle gebring. Indien ons uitverkore is, beteken dit nie dat YHWH ons vanselfsprekend sal red nie. Hy mag dalk groter teenspoed oor ons bring. Die Ou Testament toon duidelik dat YHWH meer van die uitverkore volk verwag het as wat hy van ander volke verwag het.

Dit is onvermydelik dat ons, as volk, die Vader in die hemel sal moet smeek om ons te red uit die gevaar waarin ons verkeer. Sal Hy ons hierdie keer ook red? Hy kan nie gemanipuleer word of omgekoop word nie. Wat sal Hy van ons verwag? Skuldbelydenis? Weet ons waar ons verkeerd gegaan het? Innerlike opregtheid? Nederigheid?

Ons moet ons hemelse Vader weer leer ken, Wie Hy werklik is. Jesus antwoord hom: “Ek is die weg en die waarheid en die lewe; niemand kom na die Vader behalwe deur My nie.” (Joh 14:6 AOV). Ons kan die Vader nie ken deur die Tien Gebooie te onderhou nie, ons kan Hom nie ken deur naasteliefde nie, ons kan Hom nie ken deur versoening nie. Slegs deur Yeshua (Jesus) kan ons die Vader ken.

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Volksorganisasies vandag – Wie is wie

Foto: http://boervolk.info/manifes-van-die-emigrante-boere/ Standbeeld van Piet Retief

Daar is vreeslik baie organisasies, groepe en indiwidue wat aanspraak maak daarop dat hulle in belang van ons volk optree. Elke dag hoor ons van nog een wat ons voorheen nie van geweet het nie. Onder al hierdie baie is daar ook die wat vals is, wat nie regtig die volk se beste belang soek nie of wat eintlik ‘n vyandige agenda volg. Verder is daar ook die pogings om sekere organisasies, groepe en indiwidue te demoniseer.

Oor wie die volk is, is daar verskillende standpunte. Vir doeleindes van hierdie artikel gebruik ons die breedste definisie, naamlik alle blankes wat ‘n samehorigheidsgevoel het. Voorheen het die idee van selfbeskikking verdeeldheid veroorsaak. Vandag is dit nie meer so nie, almal stem saam dat selfbeskikking die enigste oplossing is as ons wil bly voortbestaan. Dit is inderdaad net volksvyande wat selfbeskikking verwerp. ‘n Ander saak wat al die volksorganisasies oor saamstem, is dat daar ‘n terugkeer na Christelike waardes moet wees.

Die oudste politieke party wat hom vir die volk beywer is die Herstigte Nasionale Party (HNP). Na die moord op dr. HF Verwoerd het daar ernstige verskille binne die regerende Nasionale Party (NP) ontstaan wat in 1969 gelei het tot die stigting van die HNP. Vir die NP (en sy vennote die Broederbond, Nasionale Pers en die Susterkerke) was die HNP sy grootste politieke gevaar en is alles in die stryd gewerp om die HNP te demoniseer. Die HNP beskou die Bybel as die grondslag vir sy beskouings en streef na ‘n soewereine Afrikanerstaat met Afrikaans as landstaal. Die HNP neem nie deel aan die Suid-Afrikaanse politieke stelsel nie. Die huidige leier is mnr. Andries Breytenbach.

Die Vryheidsfront is ‘n politieke party wat in 1994 onder leiding van genl. Constant Viljoen gestig is. Mettertyd het hulle steun afgeneem en is die party hersaamgestel onder die leierskap van dr. Pieter Mulder as die Vryheidsfront Plus (VF+). Die huidige leier is dr. Pieter Groenewald. Die VF+ glo ondermeer in koalisiepolitiek, moedertaalonderrig, minderheidsregte, selfbeskikking, private eiendomsreg en christelike waardes. Die VF+ neem deel aan die Suid-Afrikaanse politieke stelsel.

Front Nasionaal (FN) is ‘n politieke party wat in 2013 gestig is en bevorder Afrikaner selfbeskikking en sesessie. Hulle maak nie onderskeid tussen Afrikaners en Engelssprekende Blankes nie. Die FN ondersteun ook samewerking met ander groepe wat selfbeskikking nastreef. Hulle neem ook deel aan die Suid-Afrikaanse politieke stelsel. Die FN se leierskap is ‘n spanpoging aangesien hulle nie ‘n kultus om ‘n sekere persoon wil hê nie. Die leierskap verdien nie salarisse nie en die FN vra nie ledegeld nie. In 2014 het FN ‘n grondeis ingedien ten behoewe van die Afrikanervolk.

Die Nasionale Konserwatiewe Party (NKP) is ‘n politieke party wat in 2016 gestig is. Hulle kernbeleid is selfbeskikking vir Boere-Afrikaners. Ander blanke Suid-Afrikaners is ingesluit by hulle konsep van volk. Die einddoel is eksterne selfbeskikking en sesessie. Hulle beoog om Munisipale verkiesings te gebruik om ooreenkomstig die grondwet nuwe munisipaliteite te skep. Dit is nie duidelik of hulle aan die Suid-Afrikaanse politieke stelsel gaan deelneem nie.

Die oudste weerbaarheidsorganisasie is die Afrikaner-Weerstandsbeweging (AWB). Hulle is in 1973 gestig om ‘n teenvoeter te kry vir die Westminster-stelsel wat toe in Suid-Afrika gegeld het. Die eerste hoofleier was mnr. Eugene Terre’Blanche. Net soos die HNP, is die AWB ook deur die regerende NP en sy vennote gedemoniseer. Die AWB was vir die NP ‘n groter gevaar as die ANC. Aanvanklik was weerstand gebied teen alles wat volksvreemd en volksvyandig was. Die AWB is Christelik en beywer hulle vir ‘n Boere volkstaat. Die AWB bied opleidingskampe aan om die weerbaarheid van die volk te verhoog. Hulle ondersteun ook verootmoedigingsaksies en kultuuraktiwiteite. Die huidige leier is mnr. Steyn van Rönge.

Die Kommandokorps (KK) is ‘n weerbaarheidsorganisasie wat in ongeveer 2001 gestig is en bied oorlewingskampe (“survivalist camps”) aan. Die opleiding wat hulle aanbied is geskoei op die opleiding van dienspligtiges in die ou Suid-Afrikaanse Weermag (SAW). Dit sluit opleiding in selfverdediging in. Die KK poog ook om ‘n opgeleide korps daar te stel wat soortgelyk aan die SAW se kommandostelsel sal wees. Die leier is kol. Franz Jooste. Die KK word dikwels in die Engelse media beskuldig van rassisme.

Die Suidlanders (SL) is ‘n weerbaarheidsorganisasie wat in 2006 gestig is onder leiding van mnr. Gustav Müller. Hulle verwag ‘n groot geweldadige aanslag op Blankes en berei voor vir ‘n nasionale ontruiming en beveiliging van Blankes. Die Suidlanders vorm ‘n netwerk van Blankes en het ‘n basiese raamwerk vir ‘n noodplan ontwikkel. Hierdie noodplan bestaan uit ontruiming na veilige plekke, voorsorg vir voedsel en lewensmiddele, plaaslike leierskap strukture en ‘n kommunikasie stelsel. Hulle bied gereeld opleiding aan wat alle fasette hiervan dek.

Die Vryheidsryers (VR) is ‘n weerbaarheidsorganisasie wat deur wettige opleiding sy lede wil oplei tot beskerming van huis en haard. Dit is ‘n gesinskommando en leer hulle lede Christelike waardes en standaarde. Hulle bied vir gesinne selfverdedigingskursusse aan om dan selfbeskermingseenhede te kan vorm. Die VR is in 2006 gestig en die leier is genl. Johan Thorpe. Hulle toekomsvisie is ‘n eie onafhanklike grondgebied vir die volk.

Die Boerelegioen (BL) is ‘n weerbaarheidsorganisasie wat in 2016 gestig is om as ‘n passiewe volksweermag op te tree. Die leier van die BL is genl. Izak van Zyl. Die eerste stap is om ‘n databasis op te stel van weerbare persone in die dorpe en gebiede waar hulle woon. Daarna moet ‘n bevelstruktuur van kundige militêre veterane daar gestel word en moet selfbeskermingseenhede opgelei word. BL sien hulleself as apolities en wil saam met ander ras- en kultuurgroepe werk. Hulle spel nie hulle siening oor selfbeskikking uit nie. Hulle wil Christelike beginsels toepas.

Die Verkennersbeweging (VB) is ‘n kultuurbeweging wat in 1991 gestig is. Hulle sien hulleself as polities neutraal maar streef na ‘n onafhanklike vaderland vir die Boerevolk. Hulle doelstellings is om ‘n Christelike lewenswyse te bevorder en om die Boerevolk se taal, kultuur en identiteit te bevorder. Lidmaatskap word beperk tot Boerevolksgenote en hulle gebruik slegs Afrikaans as taal.

Die Pro-Afrikaanse Aksiegroep (PRAAG) is in 2000 gestig deur ‘n groep mense wat besorg was oor die toekoms van Afrikaners se taal, kultuur en identiteit. PRAAG bedryf ‘n webblad en uitgewery wat intellektuele inhoud gee aan die stryd teen Afrikaanssprekende Marxiste. Hulle bevorder ook kontak met oorsese intellektuele wat anti-globalisties is. Hulle neem ook deel aan protesaksies en aksies om die volkserfenis te bevorder. PRAAG beywer hulle vir selfbeskikking in ‘n volkstaat. Die leier is dr. Dan Roodt, ‘n skrywer en filosoof.

Afriforum (AF) beskryf hulleself as ‘n burgerregte organisasie wat ten doel het om die regte van minderhede, veral Afrikaners, te beskerm. Hulle is in 2006 gestig en die Uitvoerende Hoof is mnr. Kallie Kriel. Die organisasie het betaalde amptenare en vra maandelikse lidmaatskapsfooie van sy lede. AF ondersteun selfbeskikking in beginsel maar voorsien probleme met die praktiese toepassing daarvan.

Toekomsvonk is in 2017 gestig om ‘n gebroke volk te herstel tot ‘n selfstandige, onafhanklike en trotse volk. Hulle sien die volk as ‘n Christen Afrikaner groep wat alle mense van Europese herkoms insluit. Sake waaraan hulle aandag gee is selfstandigheid, volhoubaarheid, regshulp, vervolging, besigheidsontwikkeling, aktivisme, maatskaplike sake, kultuur ontwikkeling, onderwys, opleiding en media. Die Besturende Direkteur is Helga Swart. Hulle onderskryf Christelike waardes, familie- en gesinswaardes, integriteit, volkstrots, morele standaarde, respek. Hulle spel nie hulle siening van selfbeskikking duidelik uit nie.

Die Volksraad Verkiesing Kommissie (VVK) is na ‘n volksvergadering in 2007 gestig met die doel om selfbeskikking te bekom. Die metode was om deur volksverkiesings ‘n volksverteenwoordigende liggaam te verkies wat namens die volk kan optree. Die eerste verkiesing was in 2011 gehou en ‘n tweede verkiesing word in 2018 gehou. Die volksraad wat verkies word, funksioneer soos in die Boererepublieke. Daar is nie politieke partye nie, volksverteenwoordigers word as indiwidue verkies. Kiesers word geregistreer en word op ‘n kieserslys geplaas, die verkiesing vind plaas by stembusse landswyd en kiesers moet hulle identiteit bewys. Verskeie van die organisasies hierbo genoem, ondersteun die VVK. Die huidige voorsitter van die VVK is mnr. Christo Snyman.

Die verkiesing van 2011 (geadministreer deur die VVK) het gelei tot die totstandkoming van die Boere-Afrikanervolksraad. Die taak van die Volksraad is om territoriale selfbeskikking te verkry binne die bepalings van die Internasionale Reg en die Suid-Afrikaanse grondwet. Die hele volk hoef nie selfbeskikking te eis nie, slegs ‘n deel van die volk kan dit ook doen. Hierdie deel van die volk spreek hulle ten gunste daarvan uit in ‘n volksverkiesing. Die proses wat gevolg word, behels kennisgewing aan die Suid-Afrikaanse regering dat die Volksraad ‘n mandaat het om selfbeskikking op te eis. Indien die regering instem, word daar in onderhandeling getree. Voorstelle oor grondgebied moet deur die volk self by volksvergaderings goedgekeur word. Indien die regering nie die selfbeskikkingseis aanvaar nie, mag die Volksraad die internasionale gemeenskap versoek om te bemiddel. Indien dit ook nie suksesvol is nie, word dit dan aan volksvergaderings voorgelê. Die volk sal dan self kan besluit wat verder moet gebeur.

Hierdie is die meer bekende organisasies wat hulle vir selfbeskikking beywer. Almal het ondersteuners op grondvlak en loods aksies. Almal het ‘n verkose bestuur, strukture en infrastruktuur. Hulle is verder deur alliansies verbind met ander organisasies en groepe. Daar is ook samewerking tussen organisasies oor sake waaroor hulle saamstem. Al hierdie organisasies veg aan dieselfde kant. Hulle veg nie teen mekaar nie. Niks verhinder iemand om aan meer as een organisasie te behoort en meer as een organisasie te ondersteun nie.

Met al die organisasies wat bestaan, en sommiges bestaan al baie lank, waarom is daar steeds so min vordering? Die antwoord is dat die meeste van die volk nie betrokke wil raak nie. Daar is verskeie redes daarvoor. Een rede is die suksesvolle propaganda en breinspoeling deur die media en ander volksvyande. ‘n Ander is vrees om opgestaan en getel te word. Die keuse wat gemaak moet word, is tussen voortbestaan en ondergang. Die wat sal bly voortbestaan, sal soos ons voorgeslagte te hardkoppig wees om in te gee.

(Daar is ook ander groepe wat hoofsaaklik op sosiale media aktief is. Die Boere Krisis Aksie (BKA) bestaan al sedert 1993 en is bekend vir die bewusmaking van plaasmoorde. ‘n Groep bekend as die Verenigde Vryheids Alliansie (VVA) poog om deur ‘n internet stemmery sesessie te verkry. Hierdie groep het verskeie Facebook bladsye waarvan almal dieselfde logo gebruik.)

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Boerevolk se Oos-Afrika eksperiment

Foto: Eldoret dorp in Kenia. Verkry by: www.businessdailyafrica.com

Kort na die Anglo-Boereoorlog het ‘n aantal gesinne, almal burgers van die Boererepublieke, na Oos-Afrika geëmigreer. Hulle het na twee Europese kolonies, Brits-Oos-Afrika (Kenia) en Duits-Oos-Afrika (Tanganjika – tans Tanzanië) verhuis. Hier het hulle gebly tot die kolonies in die 1960’s onafhanklik geword het – ‘n tydperk van omtrent 60 jaar.

Baie Boere het na die Anglo-Boereoorlog geweier om ‘n eed van getrouheid aan Brittanje af te lê. Van hulle het verkies om hulle in Duits-Oos-Afrika te gaan vestig. Die eerste Boerefamilies het, van die hawe af, met ossewaens getrek en is deur die Duitsers gevestig by Berg Meru, tussen Oldonyo Sambu (Kampfontein) en Engare Nanyuki in die Arusha gebied. Elke familie het plase van 1,000 hektaar ontvang. Die beroemde Boereheld, genl. Wynand Charl Malan, was deel hiervan en het sy lewe lank hier bly woon. Sommiges het in 1907 uit Tanganjika na Kenia getrek. In die dokumentêre rolprent Africa Addio is daar ‘n gedeelte wat wys hoe die Boere in die 1960’s Oos-Afrika met ossewaens verlaat het. Dit was ‘n simboliese daad: hulle het met ossewaens gekom en hulle het met ossewaens gegaan.

Die Boere wat hulle by Meru gevestig het, het ver uitmekaar gewoon en min kontak met mekaar gehad. Aanvanklik het hulle nie belang gestel in die vestiging van ‘n kerkgenootskap nie. ‘n Ouderling het gedoop en in die huwelik bevestig. Ds. AP Burger van die NG Kerk het in 1905 na Oos-Afrika gegaan en die NG Gemeente Meru in Duits Oos-Afrika gestig. In 1910 is daar ‘n Hervormde Kerk op Meru gestig. Daar word nie melding gemaak van ‘n eie skool nie. Die naaste Afrikaanse skool was in Kenia. Die skrywer Sangiro (AA Pienaar) het hier grootgeword.

Die Uasin Gishu hoogland in Kenia was onbewoond en niemand het daarop aanspraak gemaak nie. Die hoogland het ‘n matige klimaat gehad. Die Britse Koloniale regering het die gebied beskikbaar gestel aan blankes, Boere en Britte. Om by die Uasin Gishu uit te kom was nie maklik nie. Daar was nie paaie nie en in die nat seisoen het waens en osse in diep modder vasgeval, in die droë seisoen het geen wind gewaai nie en dan was die stof verstikkend. Die Britte het plase daar aan die Boere toegeken en elke plaas het ‘n nommer gekry. Die Boere het nie kennis van landbou in hierdie omgewing gehad nie en moes dit op die harde manier leer. Aanvanklik het hulle in bamboeshuise gewoon maar kon later kliphuise bou. Om die pot aan die kook te hou het hulle ook gejag, transport gery en ruilhandel beoefen.

Plaas 64 op Uasin Gishu was gereserveer vir ‘n dorp. Hier is Eldoret, ‘n tipiese Boeredorp, gevestig. Eldoret was Wes van die Skeurvallei. Aan die Oostekant van die Skeurvallei, in die omgewing van Thomson’s Falls, het nog ‘n Boeregemeenskap ontstaan. Eldoret was die hoofsentrum van die Boerevolk in Kenia. In 1908 is die NG Gemeente Vergenoeg gestig op Nakuru, halfpad tussen Eldoret en Thomson’s Falls. In 1909 is ‘n tweede gemeente naby Eldoret gestig. In 1945 is die NG Kerk se Loubser Gemeente by Thomson’s Falls gestig. Die Gereformeerde Kerke het twee gemeentes gestig, een by Eldoret en ‘n tweede by Thomson’s Falls. Die Hervormde Kerk het net een gemeente in Kenia gehad, die Gemeente Rensburgsrust. Daar was ook Afrikaanse skole opgerig, een in Eldoret (Highland) en een in Thomson’s Falls (die Van Riebeeck skool). Die mense het honderde kilometers gereis om Geloftefeeste by te woon.

Na die Tweede Wêreldoorlog het die Boerevolk in Oos-Afrika sy toppunt bereik. Die Boerebevolking was toe omtrent 3,000 sterk en het presteer met graanverbouing. In 1952 het die Mau-Mau aanslag teen die blankes, Boere en Britte, in Kenia begin. In 1961 het Tanganjika onafhanklik geword en in 1963 het Kenia onafhanklikheid verkry. Hierna het die meerderheid Boere Oos-Afrika verlaat en na Suid-Afrika geëmigreer.

In die 60 jaar in Oos-Afrika is die wildernis getem, landbou is op ‘n gesonde voet geplaas, huise is gebou, dorpe is aangelê, kerke en skole is opgerig. Die Boerevolk het hul eie kultuur behou, bande met die res van die volk behou, aangehou om Afrikaans te praat. Hulle het dit nie eers oorweeg om hulle eiegoed prys te gee en te verengels nie. Ten spyte daarvan was alles uiteindelik tevergeefs. Hulle het met min gegaan en met min teruggekom.

Die Trekboere van die Noord-Kaap het net getrek om weiding vir hulle vee te soek. Die Voortrekkers het getrek om ‘n eie land te kry waarin hulle hul kultuur kon uitleef en ‘n eie regering kon instel. Die Dorslandtrekkers het weens godsdienstige, politieke en ekonomiese redes getrek. Die trekkers na Oos-Afrika het nie vir enige van hierdie redes getrek nie. Hulle het willens en wetens getrek na lande wat reeds hul eie regerings gehad het. Hulle was nie ontevrede met hulle kerke en politieke partye nie. Hulle is nie soontoe om aardse besittings te verkry nie. Hulle het ook nie getrek net om te trek nie. Wat was hulle motivering?

Miskien was dit die versugting na die pionierslewe. Lewe in die wildernis, ver van die moderne lewe af, ongekompliseerd, terug na dit wat werklik saak maak. Die eerste geslag in Oos-Afrika het oorleef met jag en transport ry. Hulle het nie veel belang gestel in landbou nie. Dit was die tweede geslag wat op ‘n ander manier ‘n bestaan moes maak. Hulle moes wortel skiet en landbou beoefen. Hulle het naam gemaak as suksesvolle mielie- en koringboere.

Die Boerevolk is fisies verknog aan Afrika, ons voel tuis in Afrika, ons voel vreemd in Europa. Die landskap is oop en wyd, die klimaat is aangenaam. Afrika toets die Boer se karakter. Gevare moet trotseer word, daar is hindernisse en teenspoed wat uithouvermoë vereis. Vindingrykheid is nodig om hindernisse te oorkom. Aanpasbaarheid is nodig vir terugslae en teleurstellings. Die Boerevolk is bouers, nie afbrekers nie. Ons wil tem en mak maak. Ons floreer op Afrika se uitdagings.

Die Boerevolk is ook geestelik verknog aan Afrika. Dit is waar ons ons eie unieke aard verkry het. Ons klou hardkoppig vas aan ons eie goed. Ons godsdiens, ons taal, ons kultuur. Selfs die voortreflike Britse beskawing en kultuur kon ons nie oortuig om ons eie prys te gee nie. Selfs ver weg in Oos-Afrika, het die Boerevolk sy eie behou en geweier om tot niet te gaan. Hulle het gestaan waar hulle staan en niks kon hulle beweeg nie.

Die eksperiment in Oos-Afrika het uiteindelik nie geslaag nie. Die enigste tuisgebied wat sover vir die Boerevolk gevind kon word, is in Suidelike Afrika: Suid-Afrika en Namibië. Ook nie die hele Suid-Afrika en Namibië nie, net ‘n gedeelte. ‘n Gedeelte waar, volgens die Gelofte, ons ‘n Huis tot zyns Grote Naams gedagtenis te stichten alwaar het Hem zal behagen. Ons moet, voor ons weer iewers heen trek, uitvind “waar dit Hom behaag”.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Waar kom witmense vandaan?

Almal weet dat Adam die eerste mens was en dat alle mense van hom afstam. Maar alle mense stam ook van Noag af. Genesis 7:21-23: Alle vlees wat op die aarde beweeg: die voëls, die vee, alle lewende en kruipende diere wat op die aarde wemel en al die mense is dood. Alles wat die asem van die gees van lewe in sy neusgate gehad het, alles wat op die oppervlak van die grond was, is dood. Al die lewende wesens wat op die aarde was, is vernietig; die mens, sowel as die vee, die kruipende diere en selfs die voëls van die hemel; hulle is afgevee van die aarde af en net Noag en die wat saam met hom in die ark was, het oorgebly. (PWL-vertaling).

Noag het drie seuns gehad. Alle mense op aarde stam dus van Noag se drie seuns af. Genesis 10:1: Hierdie is die nageslag van die seuns van Noag: Shem, Gam en Yefet; daar is vir hulle seuns gebore ná die vloed. (PWL). Dan volg die Volkelys waarin die name van die drie seuns se kinders gegee word, waar hulle gewoon het en watter volke uit hulle ontstaan het. Dit was nie breedvoerige inligting nie, maar dit was genoeg om sekere afleidings te kon maak. Dit was die stand van sake tot betreklik onlangs toe. Sedertdien is daar groot vordering met navorsing hieroor gemaak en is daar nou groter sekerheid oor watter volke en tale uit hierdie seuns voortgekom het.

Die Bybel handel in hoofsaak oor die nageslag van Sem. Een van sy nakomelinge was Heber (of Ever) uit wie die Hebreërs stam. Hy was ‘n voorouer van Abraham. Abraham se nageslag sluit die Israeliete en Arabiere in. Gam se nageslag sluit die Egiptenare en Ethiopiërs in. Jafet word beskou as die vader van die Indo-Europeërs.

Jafet het sewe seuns gehad uit wie verskillende volke ontstaan het. Genesis 10:2-5: Die seuns van Yefet was: Gomer, Magog, Madai, Yavan, Tuval, Meshekh en Tiras. Die seuns van Gomer was: Ashkenaz, Rifat en Togarmah. Die seuns van Yavan was: Elíshah, Tarshish, die Kittiërs en Dodaniete. Vanuit hierdie is die streke van die nasies verdeel in hulle lande, elkeen volgens sy taal, volgens hulle families, volgens hulle nasies. (PWL). Uit die verspreiding van Jafet se nageslag ontstaan daar ‘n redelik duidelike prentjie van hoe een gesin oor die jare heen vermeerder het. Jafet se afstammelinge het hulle gevestig aan die noordelike kant van die Middellandse See, die hele Europa, die Britse eilande, Skandinawië en die grootste deel van Rusland. Dieselfde familie het hulle ook in Persië en tot in Indië gevestig. Geïsoleerde groepe van dieselfde mense het blykbaar ook verder Ooswaarts, tot in Japan, beweeg.

Die verdeling van Jafet se nageslag in twee groepe het baie vroeg gebeur. Albei groepe het Jafet se naam in hulle oorlewerings bewaar. Die Grieke, byvoorbeeld, voer hulleself terug na ‘n voorvader Japetos. Japetos is ook deur die Grieke beskou as die vader van die mensdom. Die Indiese tak van hierdie familie het hulleself ook teruggevoer na dieselfde man. In die Indiese weergawe van die vloed staan Noag bekend as Satyaurata, hy het drie seuns gehad en die oudste se naam was Jyapeti. Noag se profesie was dat God Jafet sou uitbrei (Genesis 9:27). Die afstammelinge van Jafet het aanvanklik vermeerder en versprei ten koste van Sem en Gam se nageslagte.

Die verwantskap tussen al hierdie volke uit Jafet word bevestig deur die tale wat hulle praat. Die Nederlander Marcus Zuerius van Boxhorn was die eerste om ‘n verwantskap tussen uiteenlopende tale voor te stel. Hy het Latyn, Russies, Persies en Turks bestudeer. Die Engelsman Sir William Jones het ooreenkomste in die vier oudste tale wat toe bekend was, opgemerk. Dit was Latyn, Grieks, Sanskrit en Persies. Aanvanklik het vakkundiges die groep tale “Indo-Germaans” of “Aries” genoem. Later is die naam verander na Indo-Europees. Die gemeenskaplike voorouerlike taal word Proto-Indo-Europees (PIE) genoem.

Die Indo-Europese taalfamilie sluit die volgende groepe in: Anatoliese tale, Indo-Iranse tale, Grieks, Italiese tale, Keltiese tale, Germaanse tale, Armeens en Balto-Slawiese tale. Daar is ook Indo-Europese tale wat spoorloos verdwyn het. Indo-Europees bestaan uit twee subgroepe: ‘n Satem- of ‘n Kentumgroep. Die groepe is vernoem na die woord vir 100: centum in Latyn (as ‘kentum’ uitgespreek) en satem in Avesties. Oor die algemeen is die “oostelike” tale Satemtale (Indo-Irannees, Balto-Slawies), en die “westelike” tale Kentumtale (Germaans, Italies, Kelties). Voorbeelde van Satemtale is Hindi, Persies en Russies. Voorbeelde van Kentumtale is Grieks, Spaans en Duits.

Die meeste gesproke Europese tale behoort tot die Indo-Europese familie. Daar is ook tale wat nie daaraan behoort nie. Voorbeelde is Hongaars, Estnies en Fins. Die Baskiese taal is ongewoon in die sin dat dit nie aan enige bekende lewendige taal verwant is nie.

Jafet se oudste seun, Gomer, word beskou as die voorvader van die Kelte (Galasiërs, Walliesers ens.). Sy seun Askenas (sy tweede naam was Tuizo die Reus) word gesien as die voorvader van die Germane. Die name Scandia en Skandinawië is afkomstig van Askenas, terwyl die name Duits/Diets afkomstig is van Tuizo. Die naam Sakse kom glo ook van Askenas. Gomer se seun Rifat (of Difat) word verbind met ‘n bergreeks wat moontlik die Oeralgebergte (in Rusland) kan wees. Daar word gemeen dat hy die vader van die Kelte was. In die tyd van Esegiël die Profeet het die nageslag van Togarma in die verre Noorde gewoon. Hulle word beskryf as bondgenote van Tubal, Jawan, en Meseg. Togarma word verbind met die stad Tegarama in Anatolië.

Magog was Jafet se tweede seun. Sy naam word in Esegiël genoem en verbind met Meseg en Tubal. Magog word gesien as die voorvader van die Skittiërs, ‘n nomadiese volk van ruiters wat op die steppe tussen die Swartsee en Kaspiese See gewoon het. Artefakte van hulle is in Oekraïne en Suid-Rusland gevind.

Jafet se derde seun was Madai. Hy was die voorvader van die Mede. Die hedendaagse Koerde sien hulleself as afstammelinge van Madai. Die Mede was bondgenote van Persië (Wet van Mede en Perse) en het Noord van Persië (hedendaagse Iran) gewoon. Die Perse was ook afstammelinge van Jafet.

Jawan was die vader van Elisa, Tarsis, die Kittiërs en die Dodaniete (Rodaniete). Jawan is die voorvader van die Grieke. Die naam Ioniërs is afkomstig van die naam Jawan. Die naam Elisa kan moontlik verband hou met name soos Lusitanië en Lissabon (Portugal). Tarsis word verbind met die stad Tarsus in Silesië. Daar word gemeen dat hulle ‘n tweede stad Tartessos in suidelike Spanje gestig het. Die Kittiërs word verbind met Siprus en ander eilande in die oostelike deel van die Middellandse See.Daar was ‘n stad met die naam Kittion in Siprus. Dodan (Rodan) word verbind met die eiland Rhodes en twaalf ander eilande aan die kus van Anatolië. Mense met ‘n soortgelyke naam was ook deel van die Seevolke.

Tubal word verbind met Tabal, ‘n streek in Anatolië. Hulle bure was die Mushki, wat verbind word met Meseg. Een groep het later noordwaarts en ‘n ander groep het weswaarts verhuis. Hulle gebied was bekend as Iberië en stem ooreen met die hedendaagse land Georgië, wie se hoofstad Tbilisi is. Hierdie groep is vandag moontlik ‘n deel van die Russiese volk. Die westelike groep het hulle gevestig in die Iberiese skiereiland in Spanje.

Meseg se nageslag was bekend as die Mushki of Moshki. Hulle het eers in Anatolië gewoon as bure en bondgenote van Tubal. Later het Meseg en Tubal se afstammelinge saam noordwaarts getrek. Meseg het hulle toe in die hedendaagse Rusland gevestig en was bekend vir hulle wreedaardigheid. Daar word gemeen dat die stad Moskou na hulle vernoem is.

Jafet se jongste seun was Tiras. Daar word vermoed dat hy die voorvader van die Tirasiërs (Thrasiërs) was. Tiras se nageslag kon ook die Minoïese beskawing op die eiland Kreta gevestig het. Die Tirasiërs het rooi velle gehad en hulleself getatoeëer. Hulle het ook ‘n eiesoortige kultuur gehad. Die beskrywing van die Tirasiërs, die Kretensers, die Illiriërs en die Pikte van Skotland is soortgelyk.

Ons sien dus dat die meeste afstammelinge van Noag se seun Jafet wit velle gehad het. Die Europeërs stam van Jafet af. Die Boerevolk stam ook van Jafet af.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Ons en die Dag van Moeilikheid

Wie weet nog nie dat ons in ernstige moeilikheid is nie? Indien daar sulkes is, sal niks en niemand hulle meer kan help nie. Hulle is op hul eie. Onder die van ons wat weet, is daar die versugting dat daar ‘n manier gevind kan word om eenheid tussen ons te bewerkstellig. Want ons is min en verdeeldheid is duur.

Wie is die “ons” waarvan ons praat? Dit is ‘n vraag oor identiteit. Om dit te weet mag polities nuttig wees, maar ons praat nie oor politiek nie. Ons praat oor volkskunde want daarin is daar ‘n meer nugter benadering. Dit is nodig om te weet wie ons mense is en waaraan ons uitgeken kan word. Dit is ook nodig om te weet wie nie ons mense is nie en waarom nie. Dit is ook van belang in ons betrekkinge met vreemdelinge – hulle wil weet met wie hulle te doen het. Veral vandag in die Dag van Moeilikheid.

Ons is burgers van Suid-Afrika en gevolglik Suid-Afrikaners. Maar nie alle Suid-Afrikaners is deel van ons nie, die oorweldigende meerderheid is vir ons vreemde volke en groepe. Ons is maar ‘n klein en onbenullige minderheidsgroepie in Suid-Afrika. Maar nie almal van ons is Suid-Afrikaners nie, daar is van ons wat burgers van ander lande is – soos Namibië. In elk geval is Suid-Afrika, streng gesproke, ‘n staat en nie ‘n land nie. Daar is ‘n verskil en verskillende lojaliteite. Die staat Suid-Afrika het in 1910 ontstaan as ‘n Britse kolonie en het in 1961 ‘n republiek geword. Vir ons om te sê ons is Suid-Afrikaners is maar ‘n dun draadjie om aan vas te hou. Indien jy hiervan verskil, is jy welkom om vir ons te vertel wat die Suid-Afrikaners se geskiedenis en kultuur is. Want daar is nie so-iets nie.

Ons velle is wit, oftewel ons is blankes. Word die “ons” van wie ons praat Wit Suid-Afrikaners genoem? Het al die blankes in Suid-Afrika dieselfde geskiedenis en kultuur? Nie waarvan ek weet nie. Daar is dus blankes en blankes. Al hierdie blankes verskil boonop op ander maniere ook. Van hierdie blankes is nie in dieselfde moeilikheid as ons nie, tewens hulle is medewerkers aan ons moeilikheid. Die “ons” is dus net sommige van die blankes in Suid-Afrika. Om ‘n wit vel te hê is nie voldoende om ons mee te identifiseer nie. Die Whiteys as ‘n gemeenskaplike groep is ‘n hersenskim. En ‘n hersenskim kan beskryf word as: ‘n bedenksel wat lank gelede versin is, wat nou aanvaar word as waarheid, terwyl dit so ver van die werklikheid verwyderd is dat dit nie waar kan wees nie.

Die “ons” is dus net ‘n gedeelte van die Wit Suid-Afrikaners (en Wit-Namibiërs en andere). Dit help ons net mooi niks as ons onsself wil identifiseer nie. Ons het iets meer spesifiek nodig. Dit bring ons by die benaming Afrikaners.

Die meerderheid Wit Suid-Afrikaners is Afrikaanssprekend – of as eerste taal of as tweede taal. Maar die naam Afrikaners verwys nie net na taal nie, dit word ook as ‘n volksnaam gebruik. Die gebruik van die naam Afrikaners word dikwels gebruik as ‘n sinoniem vir Boere. Die naam Afrikaners het veral prominent geword in die twintigste eeu met die ontwikkeling van die ideologie van Afrikaner-Nasionalisme. Hierdie ideologie het sekere kenmerke aan Afrikaners toegeskryf: wit, Afrikaanssprekend, Calvinisties. Daar is ‘n paar probleme met die gebruik van hierdie naam. Die “ons” wat in die moeilikheid is, is nie slegs Afrikaanssprekendes nie. Die wat nie is nie, voel hulleself uitgesluit as hierdie benaming gebruik word. Nogtans is daar ‘n gedeeltelike gesamentlike geskiedenis en kultuur wat ‘n groot aantal Wit Suid-Afrikaners deel. Verder is die “onsˮ lankal ook nie meer Calvinisties nie en weereens voel mense hulle uitgesluit deur die besluitnemers.

Is daar een groep Afrikaners of is daar twee? Na die Britse besetting van die Kaap, het van die Afrikaanssprekendes Britsgesind geword en die Britse kultuur en gewoontes begin navolg. Die res van die Afrikaanssprekendes, woonagtig in die binneland en grensgebiede, het hul eie kultuur en gewoontes behou. Die verwydering tussen die twee groepe het met die Groot Trek sigbaar geword en in die Anglo-Boereoorlog het dit vyandig geword. Die Britsgesindes het die Britte se kant in die oorlog gesteun. Afrikaner-Nasionalisme wou hierdie verwydering beëindig. Aanvanklik was Afrikaner-Nasionalisme se magsbasis in die Transvaal en Vrystaat, maar sedert die laat 1960’s het die Britsgesindes (vanuit die Weskaap) ‘n aanslag daarteen uitgevoer en mettertyd die mag van binne af oorgeneem. Dit blyk dus dat die verwydering en vyandigheid tussen Britsgesindes en Boeregesindes toe nog lewend was. Die Britsgesindes is dus Afrikaners met ‘n Anglo-Amerikaanse kultuur en lojaliteit. Die Boeregesindes is Afrikaners met ‘n eie inheemse kultuur en lojaliteit. Kan ons dus aanvaar dat daar hedendaagse Britsgesinde Afrikaners is wat nie deel van die “ons” is nie?

Behalwe die benaming Afrikaner word die benaming Boer gebruik vir ‘n sekere deel van die Wit Suid-Afrikaners. Die benaming Boer word ook gekoppel aan meeste eie kultuurgoed soos Boerekos en Boeremusiek. Die mense wat hulleself identifiseer as Boere, assosieer hulleself met geskiedkundige gebeurtenisse soos die Groot Trek, die Bloedrivier-gelofte en die Anglo-Boereoorlog. Daar is nie ‘n kopiereg op die naam Boer nie, gevolglik is daar mense wat hulleself Boere noem maar dit nie is nie. Verder het baie van die Boere sedert die 1960’s gewaarsku dat die Dag van Moeilikheid gaan kom, maar die meerderheid blankes het nie belanggestel om te luister nie. Inteendeel het veral die Britsgesindes moeite gedoen om die Boere te diskrediteer en verguis. Hierdie aanslag vind vandag nog plaas. Sou ons kan sê dat die Boere definitief deel van die “ons” is? Miskien selfs die hele “ons”?

Die Dag van Moeilikheid is op ons en ons verkeer in groot gevaar. Ons is ‘n piepklein minderheid teen ‘n massale meerderheid. Dit sal help as ons kan verenig, maar in werklikheid word die verdeeldheid net meer. Behalwe die ouer en bekender organisasies en groepe, lyk dit of daar daagliks nuwe groepe gestig word. Party slegs op sosiale media as ‘n organisasielose groepering. Eenheid tussen organisasies en groepe sal slegs haalbaar wees as almal ontbind en een nuwe organisasie stig. Wat na alle waarskynlikheid nie sal gebeur nie.

Eenheid en saamstaan is nie dieselfde ding nie. Is dit moontlik dat “ons” wat in die moeilikheid is, kan saamstaan en saamwerk? Elke groep bly op sy eie voortbestaan maar is in ‘n verbond met die ander groepe om ‘n gemeenskaplike doel na te streef. Elke deelnemer moet bereid wees om sy eie aktiwiteite tydelik af te skaal. Elkeen sal gewillig moet wees om die mindere te wees ter bereiking van die gemeenskaplike doel: om uit die moeilikheid uit te kom. Al die groepe kommunikeer met mekaar en ondersteun mekaar se individuele aksies. Ter wille van oorlewing. Dalk gebeur dit, wie weet?

Wie is dit wat moet verenig of saamwerk? Net die wat deel is van die “ons”. Sekerlik nie die wat ons wil vernietig nie. Wat sal ons onsself noem? Met watter kultuur en geskiedenis wil ons assosieer?

Is jy ‘n Wit Suid-Afrikaner? Of ‘n Afrikaner? Dalk ‘n Boer? Miskien ‘n Boere-Afrikaner? Die tyd om te besluit is min. Is jy van “ons”, of nie.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Boerevolk en sy handewerk

Jy weet hoe dit is met toeriste. Mens wil graag ‘n aandenking koop van die plek waar jy was of van die mense wat jy daar ontmoet het. Is daar toeriste wat aandenkings van die Boerevolk wil hê? Is daar iewers plekke waar sulke aandenkings te koop is? Ons praat nie van Suid-Afrikaanse aandenkings nie, ons praat van Boerevolk aandenkings.

Hier en daar is daar lede van die Boerevolk wat tradisionele handwerk doen, handgemaakte items uit ons eie kultuur. Nogtans kom dit my voor asof ons nie ‘n eie volwaardige handwerkkultuur ontwikkel het nie. Niks waaraan ons uitgeken kan word nie. Daar is vandag winkels wat handwerk benodigdhede verkoop en kunsmarkte waar handwerk produkte verkoop word, maar dit is nie noodwendig tradisionele produkte van die Boerevolk nie. Niks vergelykbaar met die kantbereiding van die Faroërs nie. Ook niks soos die Afrikavolke se handwerk wat by toeristeplekke verkoop word nie.

Ons kultuur is op die voorposte van die Kaap van Goeie Hoop gevorm. Op die voorposte moes ons voorgeslagte selfonderhoudend wees. Hulle moes velle brei, rieme maak, velskoene maak en swepe vleg. Dit was alles alledaagse gebruiksitems en daar was nie versiering en kunstigheid by betrokke nie. Hulle het self tabakpype gemaak en die vrouens het soms mooi tabaksakkies vir die mans gemaak, maar dit het verlore gegaan. Die meubels en huisraad was meestal eenvoudig en funksioneel. Tuisgemaakte klere was alledaagse werksklere, kisklere was aangekoop.

‘n Pionier moes noodgedwonge vele ambagte beoefen. Hy moes boer en het van sy gereedskap self gemaak, hy moes ook self alle herstelwerk doen. Tot om en by 1920 was landbouwerktuie van hout. ‘n Ploeg sal van hout wees, maar die skare van yster. Hooivurke is self gesny. Die regte hout kan heelwat slyt voordat dit onbruikbaar word. Hy was ook ‘n bouer, klipwerker, smit en leerlooier. Hy moes ook koeëls giet en brandewyn (mampoer) stook. Die pionier se vrou moes broodbak, konfytkook, bottermaak, kerse maak en koskook. Mure afwit, patrone maak met blousel, misvloere smeer, naaldwerk en velwerk is ook gedoen. Vrugte is ingelê en gedroog.

Die pionier moes meestal sy eie meubels maak, van melkstoeltjie tot katel. Sulke tuisgemaakte meubels was eenvoudig en funksioneel. Dikwels was dit opvoubaar sodat dit saam geneem kan word as getrek word. Sitplekke was met riempies gevleg. Indien meubels versier word, was inlegwerk gewild. Daar was ‘n voorliefde, saamgebring uit die stamlande, om ligkleurige en donkerkleurige hout saam te gebruik. Verskeie soorte kiste is as huisraad gebruik: meelkiste op hoë pote wat ook as tafel diens gedoen het, wakiste vir pakplek (in die huis en op die wa) en voetstofies van hout. Kuipe en balies is vir verskillende gebruike gemaak. Botterbakke is met ‘n knipmes uitgekerf.

Om al hierdie dinge te kon doen moes die pionier vindingryk wees. Dit is waar ons idioom ‘n Boer maak ‘n plan vandaan kom.

Die ontwikkeling van die kakebeenwa was ‘n besonderse prestasie. Die Nederlandse boerewa was nie opgewasse vir die plaaslike omstandighede nie. Die kakebeenwa was so ontwerp dat dit uitmekaar gehaal kon word en weer aanmekaargesit kon word. Dit het ‘n kaptent gehad en die uitleg was met die oog op praktiese behoeftes. Dit was groter en sterker as die boerewa. Dit was moontlik die sterkste en duursaamste wa wat in daardie tyd gebou is. ‘n Wa het maklik 50 jaar gehou. Die kakebeenwa was vir 200 jaar sonder verandering gemaak en het eers met die opkoms van transportry in onbruik geraak. Niemand weet wie se idee die kakebeenwa oorspronklik was nie, maar dit was sekerlik een van ons belangrikste kultuurprodukte.

In Europa, en in Amerika, was waens getrek deur perde. Aan die Kaap was daar te min perde en moes osse noodgedwonge as trekdiere gebruik word. ‘n Bulkalf is in die eerste winter na sy geboorte geknip. Op 3 jaar is daar begin met die leerproses. Osse moes geleer word om hulle name te ken, elkeen het ‘n spesifieke plek in die span gehad en elkeen was met ‘n ander os gepaar. ‘n Span osse se uithouvermoë was 4 ure sonder vrag, hulle het 5 kilometer per uur beweeg en met 2 spanne kon 32 kilometer per dag getrek word. Ook die os het deel van ons kultuur geword.

Sonder water kan niemand nie. Die selfonderhoudende pionier kon ‘n put grawe, studamme en keerwalle bou en waterkanale en besproeingsvore grawe. In later jare het die windpomp gehelp met watervoorsiening.

Daar is vandag nog mense wat belangstel om meer selfonderhoudend te wees. Voordat daar elektrisiteit was, het mense ‘n houtskool koelkas gebou om voedsel langer te bewaar. Inderwaarheid moes daar minstens 2 wees: een vir suiwel en ‘n ander vir vleis. Die vleishuisie was met stene gebou met openinge tussenin vir ventilasie. Die openinge is met houtskool gevul en met sifdraad bedek. Die huisie word dan natgehou deur water van bo af te laat drup. Nadat staaldromme beskikbaar geword het, is ‘n donkie gebou vir verwarming van water. ‘n Struktuur is gebou waarop ‘n staaldrom gemonteer is en ‘n vuur is daaronder gemaak. Pype is aangelê om die warm water binnenshuis te gebruik.

Die selfonderhoudende pionier het oor die vaardighede beskik om ‘n groot verskeidenheid dinge te kon doen. Voordat daar by die Boerevolk ‘n eie vakmanskap kon ontwikkel, het die Britte gekom met hulle stelsel van vakleerlinge, gildes en vakunies. Mens kan net wonder hoe ‘n eie ontwikkelde vakmanskap sou gelyk het.

Hierdie selfonderhoudendheid het by baie lede van die Boerevolk oorgegaan in ‘n doen-dit-self kultuur. Een rede waarom mens die doen-dit-self opsie kies kan as gevolg van die produk self wees: dit is te duur, dit is nie beskikbaar nie, of dit voldoen nie aan die vereistes waarvoor dit benodig word nie. ‘n Ander rede is vir persoonlike bevrediging: iemand het ‘n skeppende drang, dit is ‘n uitdaging om iets self te kan doen, of dit is inherent aan iemand se eie aard. Baie verskillende aktiwiteite kan as doen-dit-self beskryf word: Verbeterings en instandhouding in en om die huis en ook verskillende soorte handwerk. Die “gereedskap” van die doen-dit-self praktisyn bestaan uit inligtingsbronne (boeke, video’s, kursusse) en gespesialiseerde gebruiksitems (handgereedskap, kraggereedskap, kombuisgereedskap, kunsgereedskap, ensovoorts).

By doen-dit-self gaan dit om eie gebruik, om eie behoeftes. By handwerk gaan dit om produkte te maak om te verkoop of om as geskenke te gee.

Kultuurprodukte word gemaak vir kommersiële winsbejag of om tradisie en kultuur te bewaar. So kan een persoon mampoer stook om aan drankwinkels te verkoop terwyl ‘n ander persoon mampoer stook om op volksfeeste te verkoop. Dieselfde produk maar met verskillende motiewe. Daar is fabrieke wat produkte, wat kultuurprodukte was, op groot skaal vervaardig en verkoop. Kommersiële produkte voldoen ook aan ander vereistes (byvoorbeeld wetgewing) en dit veroorsaak dat dit nie meer ‘n kultuurproduk is nie.

So gebeur dit dat jy ‘n plek soos Krugerhuis besoek en daar allerlei Suid-Afrikaanse goedjies kan koop. Jy kan net nie enige iets van jou eie kultuur daar kry nie – want jy het jou eie museums weggegee. Andersins kan jy by die supermark van jou eie kultuurprodukte koop – onder ‘n Engelse naam en volgens ‘n aangepaste resep. Maar alles is nie verlore nie – miskien is daar iewers ‘n tannie wat waatlemoenkonfyt kook of ‘n oom wat ‘n karwats vleg. Maar miskien ook nie, dalk is hulle al oorlede.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Is Boerekos superieur?

Deesdae is alles net teorie en niks praktyk nie. Ek het ook ‘n teorie. My teorie is dat die Boerevolk se kultuur superieur is want dit word deur die sogenaamde “Blanke Suid-Afrikaners” nagevolg. Almal braai, almal eet biltong, almal gebruik blatjang. Maar dit is alles die Boerevolk se kultuurgoed – Boerekos – wat deur hulle “Tradisionele Suid-Afrikaanse Kos” genoem word.

Nou weet ons dat niemand die Boerevolk sy eie goed gun nie. Een van die aanslae teen ons kultuur is om ons eiegoed toe te skryf aan iemand anders. Byvoorbeeld dat van ons Boerekos geregte van Oosterse slawe afkom. Hierdie fiksie is gepopulariseer in sekere tydskrifte en kookboeke. En moenie die politici vergeet nie.

Die Europeërs wat van 1652 af hulle aan die Kaap kom vestig het, was reeds bekend met die gebruik van speserye in kos. Hulle koskultuur, hoofsaaklik van Hollandse oorsprong, is verder versterk deur die Hugenote en die Mogol politieke gevangenes. Teen 1725 het die eiesoortige Kaapse koskultuur sy beslag gekry. Hierdie vroeë Kaapse koskultuur is dieselfde as wat vandag as Boerekos bekendstaan.

Die eerste Europeërs het aanvanklik gesukkel om te oorleef. Hulle was noodgedwonge verplig om te leer jag en veldkosse te gebruik. Luukses was daar nie en hulle moes leer om met minder verskeidenheid klaar te kom. Vleis was skaars en hulle moes staatmaak op die eet van groente. Dit het tot gevolg gehad dat dit ‘n kenmerk van Boerekos geword het dat daar verskeie groentes op tafel was.

Slawe het uit verskeie kontinente en lande gekom. In hulle lande van herkoms was hulle van die armste van die armstes en het slegs oorlewingskos geken. Hulle het moontlik ‘n bydrae tot Boerekos gemaak deur die gee van name aan geregte. Indien die name wel van hulle af gekom het, het die oorspronklike betekenis in hulle lande van herkoms iets heel anders gewees as wat die Kaapse gereg was. Die Kaapse geregte self het al bestaan voordat daar slawe aan die Kaap was. Die enigste nuwe invloed van buite was hoe om korrelrige rys te kook.

Die Britse anneksasie van die Kaap in 1806 het ‘n groot invloed gehad op ons koskuluur. Sommige Kapenaars het ‘n voorliefde vir alles wat Engels was, gehad. Hulle het dus die Engelse kookkuns slaafs nagevolg en hulle eie kultuur prysgegee. (Dit ten spyte daarvan dat die Engelse nog nooit bekend was vir lekker kos nie.) Nie almal was ingenome met die Engelse nie en sommige “Dutchmen” het die Groot Trek onderneem om van hulle af weg te kom. Die Voortrekkers kon eers nadat hulle gevestig was, begin om groente, kruie en speserye te kweek. Na die Anglo-Boere Oorlog was baie van die Boerevolk erg verarm en het gesukkel om te oorleef. Gevolglik het hul eie Boerekos van hulle tafels af verdwyn. Dit was eers later in die twintigste eeu dat die Boerevolk weer op die been kon kom en weer hulle eie koskultuur kon beoefen.

As ek ‘n koskenner was, sou ek Boerekos in twee afdelings gegroepeer het: kos wat dadelik geëet word en kos wat vir latere gebruik bewaar moes word. Kosse wat dadelik geëet word sou mens dan verder kan verdeel in kos wat in die kombuis berei word, en potjiekos en braaivleis wat buite berei word.

Dit was van oudsher af noodsaaklik om kossoorte te kan bewaar. Dit is gedoen op verskeie maniere soos pekel, droging, beroking, inlê en verwerking in iets anders soos souse, asyn en konfyt. Die Boerevolk is veral bekend vir biltong, Boerebeskuit, blatjang ensovoorts.

Veeboere in die Swellendam en Graaff-Reinet distrikte het, ten spyte van groot veekuddes, ‘n harde bestaan gevoer. Die opset by so ‘n plaas was om baie groente en vrugtebome te plant. Die lae reënval het veroorsaak dat min graan geplant is.  Deur vee van die hand te sit kon koffie, suiker, en speserye gekoop word. Ander produkte wat verkoop of verruil kon word was botter en velle. Ander produkte wat aangekoop moes word was kledingstowwe, kruit en gereedskap. Onder hulle het ‘n eiesoortige koskultuur ontstaan waarin vleis die stapelvoedsel was. Vars vleis is verkry deur vee te slag of deur wild te jag. Wanneer vars vleis nie beskikbaar was nie, het die veeboere soms maande lank van biltong gelewe. Hierdie voorliefde vir vleis bestaan vandag nog by die Boerevolk.

Op lang reise moes kos by die huis voorberei en saamgeneem word. Dit is padkos genoem. Tot onlangs toe was daar nie eetplekke langs snelweë nie en is padkos saamgeneem wanneer met vakansie gegaan is.

Bobotie is van Europese oorsprong en het saam met Van Riebeeck na die Kaap gekom. Die naam bobotie is al vroeg in die Kaap gebruik. Die Verenigde Volke se internasionale resepboek verkeer onder die verkeerde indruk dat bobotie van die slawe af kom en dat dit ‘n “tipies Suid-Afrikaanseˮ gereg is. Sosaties word ook verkeerdelik as afkomstig van slawe beskou. Frikkadelle het ‘n baie ou geskiedenis en het van Europa af gekom. In ‘n tipiese bredie word skaapvleis stadig geprut tot dit sag is en daarna word groente en speserye bygevoeg. Potbraai is ‘n metode om taai vleis sag te maak. Dit kom oorspronklik uit Brabant.

Daar is geen ander Boerekos produk wat so gewild soos Boerewors is nie. Die maak van wors bestaan al duisende jare. Elke worsmaker van Van Riebeeck tot vandag het gehelp om Boerewors te ontwikkel. Daar is ook ‘n wetlike vereiste dat Boerewors uit minstens 90% vleis en 10% speserye en ander middels moet bestaan en dat nie meer as 30% vet mag bevat nie. Gewoonlik word koljander en naeltjies in die speserye gebruik. Goeie Boerewors word van die beste vleissnitte gemaak en die speserye word so vermeng dat daar nie een smaakmiddel is wat oorheers nie. Boerewors is baie gewild by die Boerevolk en ook by baie ander Suid-Afrikaners en uitgewekenes.

Potjiekos is ‘n eg Boerekos gereg en word saam met boerewors, biltong, melktert, koeksisters en bobotie as tipiese Boerevolk geregte beskou. Die pot is oorspronklik afkomstig van die Nederlandse hutspot (ook genoem “dutch-oven”) en is van gietyster. ‘n Tipiese potjiekosresep het een of ander vleis as basis saam met groente en sous. Gewoonlik word die bestanddele in lae geplaas en glad nie geroer nie. Dit is baie gewild by die Boerevolk.

Om vleis te braai is baie oud en het uit Europa hierheen gekom. Braai hier by ons het by die Boerevolk begin, maar het ook gewild geword by ander Suid-Afrikaners. Dit is ‘n sosiale tradisie waartydens (meestal) vleis op ‘n rooster of ander braaier gaar gemaak word. Bykosse sluit in broodjies, slaai, aartappels of patats. Mieliepap is dikwels ook ‘n bykos. Daar is verskillende metodes van braai: oor oop kole, met ‘n ketelbraaier, met ‘n spitbraai, met ‘n gasbraaier of met ‘n skottelbraai. ‘n Braai is ‘n sosiale geleentheid wat spesifieke tradisies en norme het.

Daar is drie gebiede waar ander kultuurgroepe met Boerekos verbind word. Een is die vergissing by sommige persone dat Europese geregte wat deur Van Riebeeck saamgebring is, eintlik by die Maleier slawe ontstaan het. Tweedens is die populariteit van Boerekos by blanke nie-etniese Suid-Afrikaners. (Het blanke nie-etniese Suid-Afrikaners ‘n kultuur?) My gevolgtrekking is dat ten spyte van propaganda, die Boerevolk se kultuur sterker is as hulle “kultuur”. In die derde plek sien ons dat baie produkte wat vroeër tuisgemaak was, nou kommersieel vervaardig en bemark word – met Engelse handelsname. Dit wil klink of hierdie vervaardigers wil voorgee dat hierdie egte Boerekos-produkte geskep of vervolmaak is deur Engelse.

Gewoonlik neem die verowerdes die kultuur van die veroweraars aan – byvoorbeeld die Kapenaars na die Britse besetting. Ten opsigte van Boerekos werk dit anders. Die Boerevolk is die verowerdes en hulle koskultuur word oorgeneem deur die veroweraars. Kan dit wees dat die Boerevolk ‘n beter en sterker kultuur het as wat die veroweraars het?

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die penvoerder van die Boek van die Gelofte

Hoekom is die Gelofte van Bloedrivier so ‘n groot probleem vir so baie mense? Dit lyk of alles moontlik gedoen word om dit te diskrediteer. Die rede is dat Bloedrivier ‘n getuienis is. Dit is die getuienis wat stil gemaak moet word. Ons het reeds gesien dat die bewoording van die Gelofte weens onbekende redes verander is.

Het jy byvoorbeeld geweet dat die Voortrekkers, as deel van die Gelofte van Bloedrivier, onderneem het om die oorwinning in ‘n boek op te teken? Is dit gedoen? Het hulle hierdie belofte nagekom? Dit is nagekom. Die boek staan bekend as: Jan Gerritze Bantjes se joernaal oor die Slag van Bloedrivier en is in pdf-formaat beskikbaar by http://www.bloedrivier.org/gelofte/index.php/geskiedenis/die-bloedrivier-gelofte Die oorspronklike joernaal was ook in De Zuid-Afrikaan gepubliseer in Januarie en Februarie 1839.

Jan Gerritze Bantjes, wat die joernaal gehou het, is op 8 Julie 1817 in die Graaff-Reinet distrik gebore. Hy het op 1 Januarie 1837 by die Groot Trek aangesluit. Hy was toe 19 jaar oud en ongetroud. Dit wil voorkom of hy die enigste een van sy familie was wat aan die Groot Trek deelgeneem het. Die leke-prediker Erasmus Smit het gemeen Bantjes is skrander en talentvol en het hom gevra om met die godsdiens-oefeninge te help. Bantjes was ook vaardig met die pen en was Gerrit Maritz se sekretaris. Hy het ook die verdrag tussen Retief en Dingaan opgestel.

Hierna het Bantjes sekretaris van Andries Pretorius geword en het ook vir die Boere-Volksraad ‘n joernaal bygehou. As gevolg van sy pligte, was hy teenwoordig by die vergaderings van die Volksraad en van die Hoof-Kommandant. Hy was ook teenwoordig toe die besluit oor die Gelofte geneem is. Hy was verder ook een van die manskappe in die Bloedrivier-laer wat teen die Zoeloes geveg het. Jan Gerritze Bantjes was gevolglik ‘n ooggetuie van alles. Die joernaal wat hy gehou het, was die amptelike dokument van die Volksraad en is deur hulle goedgekeur. Indien daar enige iets was wat hy neergeskryf het wat nie korrek was nie, was daar genoeg ander ooggetuies wat beswaar kon maak.

Na Bloedrivier was hy Klerk van die Volksraad en prokureur in Pietermaritzburg. In 1840 het hy na die Kaapkolonie teruggekeer en verskillende betrekkings op verskillende plekke beklee. Hy is in 1887 op Potchefstroom oorlede. Hy is omstreeks 1839 getroud met Matthysina Germina Clasina Knoedzen (weduwee van Jan Oosthuizen). Een van sy kinders, ook Jan Gerritze, was ‘n medeontdekker van die hoofgoudrif in Johannesburg. Daar was ook ‘n Bantjes wat op St Helena as krygsgevangene gesterf het, maar dit is tans onbekend of daar ‘n verwantskap was.

As jy nie die Gelofte en Bloedrivier kan stil maak nie, kan jy die probeer om die persoon wat alles neergeskryf het te diskrediteer. Met ander woorde, as jy nie iets aan die boodskap kan doen nie, dan kry jy iets teen die boodskapper. Daar word gesê dat Jan Gerritze Bantjes ‘n kleurling was.

Hierdie aantyging word geïllustreer in die volgende 2 aanhalings. Die eerste aanhaling is ‘n verdraaiing in Afrikaans van Erasmus Smit se dagboek: Die Voortrekkers se dominee, Erasmus Smit, het in sy dagboek geskryf: “Mnr. De Klerk het ’n jong kleurlingman saam met hom gebring, en aangesien laasgenoemde sekere talente had, het ek hom versoek om ’n passasie te lees en te sing. Sy naam is Jan Bantjes.” Let op dat Erasmus Smit hier as ‘n dominee voorgestel word om gewig aan sy woorde te gee. Let verder daarop dat Erasmus Smit se woorde in aanhalingstekens gegee word. Die oorspronklike Nederlandse teks lees: In Erasmus Smit se Dagboek is daar op Zondag, 1 Jan. 1837 die volgende inskrywing: ‘De hr. De Klerk heeft ‘n schrander brein jonkman met zich medegebracht; en daar deze enige talenten heeft, verzocht ik hem in de kerk voor te lezen en te zingen. Hij voldeed mij zeer wel; zijn naam is Jan Bantjes; maar hij heeft zich binnenkort zelf aan deze diens onttrokken; en hij vond veel schrijfwerk bij de heren in dit leger. Let daarop dat die jongman ‘n skrander brein het en nie ‘n skrander bruinman is nie. Die gedeelte in aanhalingstekens verskil heeltemal van die vorige. Let ook op dat Bantjes hom van die godsdienstige pligte onttrek het omdat hy baie skryfwerk gekry het.

Nêrens elders word Jan Gerritze Bantjes ‘n kleurling genoem nie. Hy was nie gereken saam met die kleurlinge wat by Bloedrivier was nie. Hy is deurgaans deur die Voortrekkerleiers as ‘n gelyke behandel. Ook in sy huwelik en latere loopbaan het hy deurgegaan as ‘n blanke. Die foto van hom wat op die internet vertoon word, toon ook duidelik aan dat hy nie soos ‘n kleurling gelyk het nie.

Jan Gerritze Bantjes se stamvader (sy oupagrootjie) was Jan Gerrit Bantjes van Winschoten in Nederland. Hy het in 1755 met die skip “Stadwyk” in die Kaap aangekom. Hy tree, in Paarl, op 5 Maart 1758 in die huwelik met Hilletje Agnita Jacobsz. Sy was die dogter van Jan Jacobsz en Johanna Agnita (Pieterz) Jacobsz. In 1760 word hy ‘n burger en tree vir die tweede keer in die huwelik. Uit sy huwelik met Hilletje Agnita het hy net een seun gehad, hy was ook as Jan Gerrit gedoop. Hy was getroud met Maria Adriana Vermeulen. Hy was die oupa van Jan Gerritze van Bloedrivier. Bernhard Louis Bantjes (getroud met Isabella Johanna Adriana Swanepoel) was die vader van Jan Gerritze van Bloedrivier.

Daar was ‘n greintjie waarheid in die bewering dat Jan Gerritze Bantjes ‘n kleurling was. Sy een oumagrootjie was van gemengde afkoms. Van sy 8 grootjies was 1 van gedeeltelike slawe afkoms. Dit was Hilletje Agnita Jacobsz van de Caab, sy stammoeder. Die beskrywing “van de Caabˮ is gebruik waar iemand nie ‘n van gehad het nie en plaaslik gebore was. Hilletje Agnita het wel ‘n van gehad, dus is dit onduidelik hoekom sy as “van de Caabˮ beskryf is. Die meeste persone wat so beskryf was, was slawe – maar nie almal nie. Die meeste geslagsregisters identifiseer haar vader as: Jan Jacobus/Jacobs/Jacobsz, gebore in 1685 en oorlede 1737. Hy was die seun van Jacob van Macassar en Maria van Guinea (albei slawe). Hilletje Agnita se moeder word geïdentifiseer as Anna/Johanna Agnita Pieters/Pietersze, gebore 1695,  dogter van Andreas Pietersze (van Lubeek, Noord-Duitsland) en Maria Domingo, ‘n voormalige slavin (moontlik van Bengaalse afkoms, die Bengale is etnies Indo-Aries). Hilletje Agnita Jacobsz is in 1737 gedoop. Die doopgetuies was Theunis van Aart en Hilletje (Kervel) van Aart. Dit kom voor of Hilletje Agnita vernoem is na Hilletje van Aart (peetma?) en haar moeder Johanna Agnita Pieterze.

Die “gemengde bloedˮ in Jan Gerritze Bantjes se are was so min dat dit eintlik geen effek op hom gehad het nie. Dit het nie van hom ‘n kleurling gemaak nie en hy is nie as een aangesien nie. Dit alles het natuurlik net mooi niks te doen met die Gelofte, Bloedrivier, of die amptelike verslag daaroor nie.

Deur te sê dat hy kleurling was, word geïmpliseer dat kleurlinge minderwaardig is want hulle sou nie in staat gewees het om ‘n betroubare verslag oor die Gelofte en Bloedrivier te gee nie. Aan die ander kant, as hy wel ‘n kleurling was, bewys dit dat die Voortrekkers nie rassiste was nie en ook nie die uitvinders van apartheid was nie.

Jan Gerritze Bantjes se joernaal oor die Slag van Bloedrivier is die korrekte en amptelike verslag wat die Voortrekkers beloof het om te laat opteken. Hierdie joernaal is die getuienis wat hulle aan hul nageslag nagelaat het.

(Terloops, in die joernaal is geen melding van kersfees nie. Waarskynlik was die Voortrekkers glad nie bekend met kersfees nie.)

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin