Die Boek van die Opregte – wat daarvan?

Die Boek van die Opregte (ook genoem Die Boek van Jasher) word beskryf as ‘n belangrike geskrif wat betroubaar en feitelik is, dat dit verkeerdelik uit die Bybel weggelaat is en dat die Bybel op twee plekke daaruit aanhaal. Is dit waar of nie?

Daar is eintlik twee boeke met dieselfde naam. Die eerste daarvan (ook genoem Pseudo-Jasher) is in 1751 deur Jacob Ilive uitgegee. Daar is gou vasgestel dat hierdie ‘n vervalsing is en die uitgewer het 3 jaar tronkstraf gekry. Indien jy Die Boek van die Opregte wil lees, maak seker dat dit nie hierdie een is nie.

Die tweede Boek van die Opregte is ook bekend as Sefer ha Yasher en is ‘n Hebreeuse midrash (‘n rabbynse geskrif wat die geskrewe en mondelingse Torah interpreteer). Die eerste uitgawe van hierdie boek was in 1552. Hoewel vertalings van hierdie boek dit beskryf as die “oorspronklike” Boek van die Opregte, is dit nie ‘n aanspraak wat in Rabbynse Judaïsme gemaak word nie. Dit word ook die “antieke” Boek van die Opregte genoem, wat dit wel is.

Van die 1552 uitgawe kan geen afskrif gevind word nie, die oudste bestaande manuskrip kom uit 1625. In die voorwoord word vertel dat die oorspronklike brondokument in 70 n.C. in die verwoeste Jerusalem gevind is. Behalwe vir dit wat in die voorwoord staan, kon geen bewyse gevind word wat dit bevestig nie. Daar is twyfel oor die boek se ouderdom aangesien die name van die lande waar Noag se afstammelinge hulle gevestig het, name is wat eers in die Middeleeue ontstaan het. Rabbi Leon Modena het hom sterk teen hierdie geskrif uitgespreek.

Die boek vertel die geskiedenis van Adam en Eva af tot en met die verowering van die Beloofde Land aan die begin van Rigters. Dele van die boek stem ooreen met wat in die Ou Testament vertel word. Ander dele klink of dit bykomende inligting tot die Ou Testament verskaf. Daar is stellings wat onwaarskynlik klink: sneeu voor die vloed, ‘n wolf wat praat en ‘n elf maande oud baba wat praat. Daar is verskeie plekke waar Jasher en die Ou Testament van mekaar verskil. Die grootse probleem met Jasher is dat daar gedeeltes is wat onbybels is. Ragel praat vanuit die graf met Josef. Dit word deur YHWH verbied. Benjamin praktiseer sterrewiggelary, ook verbode. Gebeure in ander gedeeltes van die boek verskil heeltemal van die Ou Testament.

Die sterkste argument vir die Boek van die Opregte voer aan dat daarna verwys word in die Ou Testament. Daar is twee plekke waar daar na hierdie boek verwys word. Joshua 10:12-13 “Staan dit nie geskrywe in die Boek van die Opregte nie?” 2 Samuel 1:18-27 “… dit is geskrywe in die Boek van die Opregte.” Volgens die Ou Testament klink dit of daar wel ‘n boek met die naam “Boek van die Opregte” bestaan het en dat dit selfs ouer as 2 Samuel moet wees. Indien dit so is, is die vraag of die boek wat ons het dieselfde boek is as wat in die Ou Testament vermeld word.

‘n Groter probleem is die vraag of die tekste in die Ou Testament korrek is. En, sowaar as wat padda manel dra, hierdie twee tekste in ons Ou Testament verskil van die Septuagint (die Griekse vertaling van die Ou Testament wat omtrent 300 jaar voor Christus gedoen is). Ons het al voorheen aangetoon dat die Masoretiese Teks (wat die grondteks van ons vertalings van die Ou Testament is) verskil van die Septuagint en die Oorspronklike Ou Testament wat deur Yeshua (Jesus) en Sy apostels gebruik is.

Verder is die Boek van die Opregte nie deel van die Ou Testamentiese boeke wat in die Septuagint is nie. Dit beteken dat die boek nie in 300 voor Christus bestaan het nie, of andersins dat dit nie as geïnspireerde Skrif beskou is nie.

Die Boek van die Opregte wat tans in omloop is, kan nie gereken word as ‘n belangrike boek nie. Dit mag interessant wees om te lees, maar die leser moet bedag wees op dwalinge daarin. Dit is sekerlik nie feitelik of betroubaar nie. Dit word verder betwyfel of daar na so ‘n boek in die Oorspronklike Ou Testament verwys was.

Hierdie is duidelik ‘n boek wat eerder te doen het met Rabbynse Judaïsme as met die christendom. Dit is slegs die Mormoonse kerk wat die boek erken. Daar is selfs ‘n vermoede dat Rabbi Akiba en die Raad van Jamnia betrokke kon wees by die ontstaan van hierdie boek.

 

 

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Ou Testament en die Boek van Henog

Daar is heelwat belangstelling in die Boek van Henog met die groot vraag daaragter: moet dit in die Bybel wees? Alternatiewelik: Hoekom is dit uit die Bybel uit weggelaat? Henog is tog ‘n persoon in die Bybel, en ‘n uitsonderlike persoon daarby. Die Boek van Henog is ‘n godsdienstige boek wat op dieselfde manier as ander Bybelboeke geskryf is. Dit klink en lyk na ‘n Bybelboek. Daar is ook ‘n vers in die Nuwe Testament wat klink of dit aangehaal is uit Henog.

Daar is 3 verskillende boeke wat Boek van Henog genoem word. Dit word van mekaar onderskei deur die name 1 Henog (die Etiopiese Henog), 2 Henog (die Slawiese Henog) en 3 Henog (die Hebreeuse midrash). Hierdie 3 boeke is heeltemal verskillend van mekaar. Sou iemand dus praat van die Boek van Henog, word gewoonlik bedoel 1 Henog (maar ons moet eers seker maak ons verstaan reg).

Henog word ‘n apokriewe of pseudopigrafiese boek genoem. Wat beteken dit? Dit is belangrik om die verskil tussen hierdie tipes geskrifte te verstaan want dit het alles met die saak te doen.

Die 39 boeke van die Ou Testament wat in Protestantse Bybels is, word kanoniek genoem. Kanoniek beteken dat almal saamstem dat dit boeke is wat Heilige Skrif is. Dit is in alle christelike Bybels en dit is ook die boeke wat in die Hebreeuse Ou Testament (die Masoretiese Teks) is. Die deuterokanonieke boeke is boeke wat in Katolieke en Ortodokse Bybels is, maar nie in Protestantse Bybels en ook nie in die Masoretiese Teks nie. Hierdie boeke was wel ingesluit in die Griekse vertaling van die Oorspronklike Ou Testament (die Septuagint). Apokriewe (in Protestantse kringe) kan deuterokanonieke boeke beteken, maar dit sluit ook ander geskrifte in wat nie in die Septuagint was nie.  Hierdie ander geskrifte word pseudopigrafie genoem. Dit is boeke wat voorgee om deur ‘n sekere persoon geskryf te wees maar wat in werklikheid deur iemand anders geskryf is.

Die rol van die Septuagint is baie belangrik in die beoordeling van sulke geskrifte. Dit was ‘n vertaling van die Oorspronklike Ou Testament (uit Hebreeus) wat ongeveer 3 eeue voor Christus gedoen is. Die boeke in die Septuagint was dus die boeke wat erken was as Heilige Skrif ten tyde van Yeshua en die apostels. Indien ‘n boek nie deel van die Septuagint was nie, was dit ook nie as Heilige Skrif erken nie. (Die Masoretiese Teks het eers in die 7de tot 11de eeu tot stand gekom, meer as ‘n duisend jaar na die Septuagint.)

1 Henog word slegs as Heilige Skrif erken deur Beta Israel (‘n Joodse godsdiensgroep van Ethiopië) en die Etiopiese en Eritrese Ortodokse Tewahedo Kerke. Die Mormoonse Kerk erken (tot ‘n mate) ook die boek. Dit is waarskynlik oorspronklik geskryf in Aramees, maar het slegs volledig behoue gebly in die Ge’ez taal van Ethiopië. Moderne geleerdes meen die boek is tussen 300 voor Christus tot 100 na Christus geskryf (derhalwe nie deur Henog self nie).

1 Henog bestaan uit 5 hoofafdelings: Boek I handel oor die engele, hulle val en die gevolge vir die mensdom. Boek II (Gelykenisse) verwys na die oordeel van die gevalle engele. In Boek III word die beweging van hemelliggame aan Henog geopenbaar. Boek IV is visioene oor die geskiedenis van Israel. Boek V is ‘n brief van Henog. Geleerdes meen hierdie was oorspronklik 5 verskillende boeke wat op verskillende tye geskryf is en toe later in een boek versamel is.

Christelike kerke (behalwe die Tewahedo kerke) het teen die 4de eeu na Christus, besluit om 1 Henog nie in die Ou Testament op te neem nie. Die Etiopiese Kerk sien 1 Henog as ‘n geïnspireerde boek en Henog as die eerste skrywer in die geskiedenis van die mensdom. Die Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae (die Mormoonse Kerk of die LDS), beskou die oorspronklike Boek van Henog as Heilige Skrif.

Die Nuwe Testamentiese boek Judas 1:14-15 klink of dit ooreenstem met 1 Henog 1:9, en asof Judas dit aangehaal het uit 1 Henog. Indien dit so is, sal dit beteken dat 1 Henog apostoliese goedkeuring het (met die voorbehoud dat 1 Henog wel deur Henog – die een in Genesis – geskryf is.) Dat Judas die man Henog aanhaal is ongetwyfeld so, maar of hy 1 Henog die boek aanhaal, is ‘n heel ander saak. Dit kon net sowel wees dat Judas ‘n mondelingse oorlewering aanhaal wat ook in 1 Henog aangehaal word.

2 Henog (die Slawiese Henog) is ‘n pseudopigrafiese geskrif wat waarskynlik oorspronklik in Grieks geskryf is en wat volledig behoue gebly het in ‘n Oud-Slawiese vertaling. 2 Henog bestaan uit 4 afdelings: Henog word deur 2 engele deur 6 hemels begelei, dan word hy deur Gabriel na die 7de hemel geneem, dan gee hy instruksies aan sy seuns en dan beskryf hy priesterlike opvolging.

3 Henog is ook ‘n pseudopigrafiese boek wat vertel hoe Henog verander is in die engel Metatron.

Om terug te keer na die oorspronklike vrae: Hoekom is Henog uit die Bybel weggelaat of moet Henog in die Bybel wees? Die antwoord is dat nie een van die Henog boeke ooit deel van die Ou Testament was nie (behalwe in Ethiopië) en ook nie moet wees nie. Dit was nie in die Septuagint nie en dus ook nie in die Oorspronklike Ou Testament nie.

Hoe moet ons hierdie boek hanteer? Dit is interessant om te lees, maar dit is nie geïnspireerde Skrif nie. Die inligting daarin is ook nie noodwendig korrek nie. Wees dus versigtig om dit as feitelik te aanvaar.

Daardie boeke wat deuterokanoniek is, word nie as onwaar beskou nie en kan met vrug gelees word. Hulle is ook nie teenstrydig met die kanonieke boeke nie. Hulle was in die Septuagint en dus ook in die Oorspronklike Ou Testament.

 

 

 

 

 

 

 

 

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Skape, wolwe in skaapsklere en die skaapwagter

Christelike boeke is ‘n groot bedryf. Sekerlik is daar kwantiteit, die bekommernis is oor kwaliteit. Want sien, ons christene is goedgelowig en is geneig om te goeder trou na verkeerde stemme te luister.

Een van die gevaarligte wat flikker, is dat baie christene nie die Bybel goed ken nie, ook nie basiese kennis van geloofsake het nie en verder nie veel verskillend van nie-christene leef nie. Verder bly hulle, na bekering, onvolwasse in geestelike sake. Dit maak dat hierdie christene ‘n maklike prooi is van valse leringe en valse leraars.

Daar is volop valse leraars wie se boeke soos soetkoek verkoop. Hierdie boeke handel oor populêre onderwerpe wat die belangstelling prikkel. Die hoofdoel met hierdie boeke is om geld te maak en is nie gerig op die opbou en versterking van gelowiges nie.

Die christelike boekwinkel se probleem is dat hulle nie iedere boek wat publiseer word, kan lees nie. Die boekwinkel kan nie instaan vir die kwaliteit van elke boek op sy rakke nie. Die boekwinkel het natuurlik ‘n winsmotief en wil graag net boeke aanhou wat verkoopbaar is. Die verantwoordelike handelaar sal dus moeite doen om kwaliteit boeke, wat verkoopbaar is, aan te hou, maar kan geen waarborge oor inhoud gee nie. Die onus rus op die koper om sulke boeke te kies wat aan sy behoeftes sal voldoen.

Die koper van die christelike boek moet dus riglyne hê om tussen boeke – en leringe – te kan onderskei. Die Heilige Skrif, die Bybel, is die beste maatstaf waarteen ander boeke gemeet kan word. Alle ander christelike boeke is, gemeet aan die Skrif, onvolmaak en het gebreke en foute. Ons moet dus die boeke wat ons lees, deurgaans toets aan ons waterpas, die Skrif.

Een van die dinge wat die boekkoper kan doen, is om meer uit te vind van die skrywer. Daar is gewoonlik ‘n kort beskrywing van die skrywer in die boek. Indien dit onvoldoende is, doen ‘n soektog op die internet. Lees die voorwoord tot die boek. Daarin word meer vertel oor die boek, die doel daarmee, die tema, die gedagtes daaragter. Kyk binne die boek, en ook op die buiteblad, vir enige verdere inligting.

Vra jouself af of die boek getrou is aan die boodskap van die Bybel. Is dit nuttig om die boek te lees? Is die boek bevorderlik vir jou geestelike lewe? Hierdie, en ander, vrae gee aan jou ‘n maatstaf wat jy kan gebruik terwyl jy lees, en ook wanneer jy die boek klaar gelees het.

Bespreek die boek met ander mense. Deur daaroor te praat, verbeter jy jou begrip en insig oor die boek. Die kommentaar en kritiek van ander mense sal jou help om te sien of jy die sterk en swak punte van die boek kon raaksien.

Bespreek die boek met jou Vader in die hemel in jou gebede. Hy sal weet of die boek hom vereer of nie. Vra Hom om leiding nog voordat jy die boek gekoop het, en weer daarna wanneer jy die boek klaar gelees het.

Lees nog boeke oor dieselfde onderwerp. Dit is ‘n manier hoe jy jou kennis en insig oor die onderwerp kan vermeerder. Kerkgenootskappe sal verkies dat jy boeke lees wat ooreenstem met hulle leerstellings. Vir die beginner is dit ‘n veilige weg. Die meer ervare leser mag daarby baat om ook ander leerstellige sienings te ondersoek en te vergelyk. Die doel van die lees van christelike boeke is die soeke na onpartydige waarheid.

Ons verstaan dat skrywers, uitgewers en handelaars geregtig is om kostes te verhaal en ‘n wins te maak. Wanneer alles net oor geldmaak gaan, het ons ‘n probleem. Die leser van christelike boeke moet oplet of geldmaak ‘n prioriteit by die rolspelers is.

Groei in getalle en suksesverhale van groter en luukser kerke, is duidelik van die wêreld en nie van Christus nie. Daar is godsdiensgroepe wat ‘n boodskap verkondig wat nie met die christelike leer ooreenstem nie, maar hulleself nogtans as christene beskryf. Hulle slaag ook daarin om hulle werklike identiteit te verbloem. Daar is ook skrywers en boeke wat godslasterlik is. Boeke en skrywers wat die sogenaamde “New Age” bevorder, moet vermy word. Vandag is daar ‘n verwoede aanslag op die christelike kultuurbeskouing oor seksualiteit en die huwelik. Daar is ook die poging om “politieke korrektheid” af te dwing op christene. Boeke en skrywers wat dit ondersteun moet liefs vermy word.

Die woord “ekumenies” is grootliks ‘n kodewoord vir ‘n eenwêreld godsdiens. Dit is waar die christelike geloof, die Judaïsme en Islam (en ook ander godsdienste) gelyk gestel word. Christene behoort te weet dat Christus geen kompromie met die wêreld maak nie.

Onder teoloë en predikante, ook in die Afrikaanse kerke, is daar deesdae ‘n liefdesverhouding met die sogenaamde Hoër Kritiek. Hierdie benadering tot die Bybel poog om aan te dui dat die Bybel ‘n mensgemaakte geskrif is. Bly weg van boeke en skrywers wat sulke sienings verkondig.

Die lees van kwaliteit christelike boeke het groot waarde. Daar is uitstaande boeke geskryf, boeke wat van onskatbare belang is vir elke christen. Daar is boeke wat as klassieke christelike lektuur beskryf word, boeke wat die toets van tyd deurstaan het en wat bokant alle leerstellige verskille uittroon. Sulke boeke kan aanbeveel word en christene kan aangemoedig word om dit te lees.

 

 

 

 

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die boeke van die Ou Testament

Christene verskil oor watter boeke in die Ou Testament moet wees, en watter nie. Rofweg sou mens kon sê dat dit hoofsaaklik verskille is tussen Protestante, Katolieke en Ortodokses. Elkeen het natuurlik sy eie redes waarom ‘n boek in die Bybel, of nie in die Bybel nie, moet wees. Daardie boeke wat ingesluit word, word “die kanon” genoem.

Protestante en Mormone (ook bekend as die Heiliges van die Laaste Dae) aanvaar slegs die boeke in die Hebreeuse Ou Testament (die Tanakh) as kanon. Die 24 Hebreeuse boeke is verdeel in 39 verskillende boeke. Die Katolieke, Ortodokse en Oosterse kerke het ander boeke ook in hulle kanons. Protestante noem die boeke wat hulle uitsluit “apokriewe boeke”, Katolieke noem dit “deuterokanoniek”, die Grieks Ortodokses noem dit “anagignoskomena”.

Die boeke wat die Katolieke meer het as die Protestante is Tobit, Judit, 1 Makkabeërs, 2 Makkabeërs, Wysheid van Salomo, Wysheid van Ben Sirag en Brief van Jeremia. Altesaam het hulle 46 boeke in hulle Ou Testament.

Die Ortodokses se kanon bestaan uit die 46 boeke wat die Katolieke erken, plus 1 Esdras, 3 Makkabeërs, 4 Makkabeërs, Gebed van Manasse, Barug en Psalm 151. As ek reg tel, is dit 51 boeke. Hierdie bykomende boeke is opgeneem in die Septuagint (die Griekse vertaling van die Ou Testament wat gedoen is tussen 280 en 130 v.C), maar nie in die Tanakh (die Masorete se Hebreeuse Ou Testament wat tussen die 7de en 10de eeue n.C tot stand gekom het) nie.

Die Septuagint en die Masoretiese teks verskil op baie plekke van mekaar. Aanhalings uit die Ou Testament in die Nuwe Testament, stem oor die algemeen meer ooreen met die Septuagint as met die Masoretiese Teks. Dit is dus duidelik dat die Masoretiese Teks (en dus ook die Tanakh en die Protestantse Ou Testament) nie die beste bron is nie.

In die vroeë jare van die Christendom was die enigste weergawes van die Ou Testament die Griekse Bybel (Septuagint) en die Aramese Bybel (Peshitta). Indien daar toe reeds ‘n kanon bestaan het, moes dit bestaan het uit dieselfde boeke as wat in hierdie twee Bybels was.

In die westelike deel van die Romeinse Ryk het Latyn die algemene taal geword. In omtrent 400 n.C het die Pous aan die geleerde Hiëronymus opdrag gegee om die Bybel in Latyn te vertaal. Hierdie vertaling staan bekend as die Vulgaat. Hiëronymus het die grootste deel van sy vertaling uit Hebreeus gedoen. Sommige van die boeke wat in die Septuagint is, kon hy nie in Hebreeus opspoor nie en gevolglik het hy daardie boeke uitgesluit uit sy vertaling. Hierna het die Katolieke die boeke in die Vulgaat as kanoniek aanvaar.

Die oudheid van die Peshitta word wyd en syd erken. Die presiese ontstaan van die Siries-Aramese vertaling (uit Hebreeus) is tans onbekend, maar dit word teruggevoer na die 1ste of 2de eeu n.C. Hierdie Ou Testament stem wesentlik ooreen met die Ou Testament wat deur Palestynse Jode gebruik is. Dit sluit ook die Apokriewe Boeke in. Die oorspronklike Ou Testament was nie verdeel in kanonieke en apokriewe afdelings nie, alles was een Ou Testament.

Daar is Afrikaanse vertalings van die Apokriewe Boeke beskikbaar. Die eerste staan bekend as “Ou-Testamentiese Apokriewe” deur PA Verhoef, die tweede is “Apokriewe Ou en Nuwe Testament: Verlore boeke uit die Bybelse tyd” deur Jan van der Watt en Francois Tolmie. Hierdie boeke is nie in Afrikaanse Bybels nie en moet apart aangekoop word. Dit is, sover ek kan vasstel, ook nie elektronies beskikbaar nie. Daar is ook ander boeke wat bemark word as “apokrief”, byvoorbeeld “Die boek van Henog” en “Die boek van Jasher”. Hierdie boeke is nie deel van enige kanon nie en was nie ingesluit in die oorspronklike Ou Testament nie.

Vir diegene wat die Bybel sien as “Die Woord van God” en “Die Heilige Skrif” is dit belangrik om te weet watter boeke gesaghebbend is en watter nie. Dit is immers YHWH se kommunikasie met ons, Sy openbaring van Homself aan ons.

 

 

 

Save

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die besmetting van die mens

Is daar fout met die mens? Of is alles wel?

Hoekom is daar mense wat ander mense kwaad aandoen? Is dit hoe dit moet wees? Is dit maar die natuurlike toedrag van sake wat ons so moet aanvaar? Waarom is daar soveel boosheid in die mens? Die meerderheid van die mensdom beskou dit as normaal, dit is hoe dit moet wees. Sommige meen dat die mens, met die verloop van die geskiedenis,  beter word en dat boosheid verminder. Met daardie redenasie sou ons moet sien dat misdaad en onreg vandag baie minder is as wat dit ‘n duisend jaar gelede was. Nêrens is daar getuienis dat dit gebeur nie.

As dit reg is dat daar boosheid in die mens moet wees, dan is alles wat die mens doen mos reg? Misdaad kan nie bestaan nie, want dan bestaan reg en verkeerd nie. Dit is dan die probleem: alle mense dink sekere handelings is reg en ander is verkeerd. Die mens weet in homself dat ander mense gestraf moet word as hulle boosheid pleeg. Daar is binne die mens iets wat hom laat onderskei tussen wat goed is en wat boos is. Alle mense wil wette hê wat hierdie dinge reël.

Wat het gebeur dat die mens besmet geword het met boosheid? Wie kan die toestand van die mens verklaar? Daar is net een godsdiens wat dit verklaar, dit is die christelike geloof. Nie eers almal van die christelike geloof nie. Judaisme, wat die Ou Testament erken, verklaar dit ook nie.

Die verklaring word gevind in die sondeval, beskrywe in Genesis 3. Die mens was nie geskep om boos te wees nie, hy het dit gekies. Dit is die tragedie. Die eerste mense wou soos God wees en het gekies vir kennis van goedheid en boosheid. Dit was uitdruklik teen God se wil, teen sy bevel en teen sy waarskuwing. Hierdie ramp was nie net van toepassing op die eerste twee mense nie, maar ook op alle mense wat uit hulle sou kom. Die ganse mensdom is nou, tot die einde van dae, besmet met ‘n sondige aard.

Hierdie boosheid van die mens is vir die Skepper van die mens onaanvaarbaar. Hy, YHWH, sal dit nooit aanvaar of ‘n kompromie daarmee maak nie. Wat nou? Daar is geen manier hoe die mens op sy eie meriete met YHWH versoen kan word nie. Die boosheid binne die mens sal uitgeroei moet word. Is daar ‘n manier hoe dit gedoen kan word? Romeine 5:11-21 (PWL) verduidelik dit so:

Nie alleen dit nie, maar ons roem ook in God deur ons Meester, Yeshua, Die Gesalfde Een, want dit is in Hom wat ons nou die herstel van ons verhouding ontvang het, net soos deur die hand van een mens die sonde in die heelal ingekom het en deur die sonde die dood en die dood só na alle mense toe deurgekom het omdat almal gesondig het. Tot by die geskrewe wet wás daar al sonde in die wêreld, maar dit is nie as sonde toegereken nie omdat daar geen geskrewe wet was nie, maar die dood het geheers van Adam af tot by Moshe, ook oor hulle wat nie presies gesondig het in die oortreding van ‘n opdrag soos Adam, wat ‘n beeld is van Hom wat sou kom, nie. Die onverdiende geskenk is nie dieselfde as die oortreding nie, want as deur die oortreding van die één baie dood is, hoeveel te meer het die onverdiende guns van God in oorvloed na baie gekom deur die geskenk, deur onverdiende guns, van die een Mens, Yeshua, Die Gesalfde Een. Die gevolg van die geskenk is nie dieselfde as die gevolg van één se sonde nie, want deur één het oordeel gekom tot verdoeming, maar die onverdiende geskenk is vir baie oortredinge tot verklaring van onskuld, want as die dood, as gevolg van die oortreding van die één, geheers het deur die één, veel meer sal húlle, wat die oorvloedigheid van die onverdiende guns ontvang, wat die geskenk van onpartydige opregtheid is, heers in dié lewe deur die Één, Yeshua, Die Gesalfde Een; daarom dan, net soos alle mense skuldig bevind is deur een se oortreding, so ook sal daar deur die onpartydige opregtheid van Een, oorwinning tot lewe wees vir alle mense, want net soos deur die ongehoorsaamheid van die een mens baie sondaars geword het, so sal ook deur die gehoorsaamheid van die Één baie onskuldig word. Die geskrewe wet is bygevoeg sodat die sonde meer sou word en waar die sonde meer geword het, het die onverdiende guns nog uitermate meer geword sodat, net soos die sonde geheers het deur die dood, so ook die onverdiende guns kan heers deur onpartydige opregtheid tot die ewige lewe deur ons Meester, Yeshua, Die Gesalfde Een.

Die mens kan hierdie onverdiende guns, wat gratis is, aanvaar of verwerp. Verwerp dit en alles bly dieselfde. Aanvaar dit en oorwinning oor boosheid is moontlik.

 

Save

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Boerevolk en Kersfees

Die viering van Kersfees onder die Boerevolk is nie baie oud nie en daar is ook geen eie tradisie daaromtrent nie. Dit het eers laat in die negentiende eeu inslag gevind, veral as gevolg van Duitse en Engelse invloed. Aanvanklik was dit suiwer ‘n kerklik-godsdienstige fees sonder uiterlike vertoon. Tot omstreeks 1825 was Kersfees ‘n gewone werksdag en is die dag stil by die huis deurgebring.

Engeland het in 1834 Kersfees amptelik erken. Die Calvinistiese kerke in Suidelike-Afrika het die voortou geneem om Kersfees en die geboorte van Christus amptelik erken te kry. In 1865 het die ZAR en in 1891 het die Vrystaat Kersfees amptelik erken. Vir ‘n ruk was dit die gebruik om Kersfees as Nagmaal te vier. Op sommige plekke is pieknieks gehou. Dit het ook ‘n gesellige gesins- en familiefees geword.

Die kersboom het uit Duitsland na die res van Europa versprei. In Engeland het dit in 1841 gewild geword. In 1855 is die eerste kersboom in Kaapstad opgerig. Die Afrikaanse kerke het die kersboom van 1888 af begin goedkeur, hulle het nie ‘n probleem met die boom of geskenke gehad nie, wel met Kersvader.

Die gee van kersgeskenke was algemene gebruik onder Engelssprekendes in Suidelike-Afrika. Die Boerevolk het op Nuwejaar geskenke gegee, nie op Kersfees nie. Dit was in ooreenstemming met die gebruik in verskillende Europese lande.

Die kersmaal het in 1890 gewild geword by Afrikaanssprekendes. Op plekke was daar ook perderesies, skyfskiet en vuurwerke op die dag voor Kersfees. Die sing van kersliedere en die stuur van kerswense is twee ou Engelse gebruike. Die eerste kerskaartjie dateer uit 1846 in Engeland. Die eerste Afrikaanse kerskaartjie verskyn in 1916. In 1949 het “Kersliedere by kerslig” uit Australië oorgewaai. Dit is aanvanklik deur die kerke afgekeur. Vandag is daar ‘n hele bedryf vir kersfeesmusiek.

Aanvanklik het die Afrikaanse kerke hulle verset teen Kersvader / Sinterklaas. Vandag is Kersvader oral te vinde. Die kerskous het nie onder die Boerevolk navolging gekry nie.

Vandag is daar drie verskillende Kersfeeste: die kerklik-godsdienstige model, die heidense model en die geldmaak model. Al drie is dikwels ineengestrengel.

Onder die Boerevolk is die kerklik-godsdienstige Kersfees nog steeds die belangrikste en daar word steeds kerkdienste op kersdag gehou. Die Boerevolk het geen eie tradisies en gebruike omtrent Kersfees nie. Alles is die navolging van gebruike in Westerse lande soos Duitsland, Brittanje en Amerika.

Kerklik-godsdienstig is nie sinoniem met Christelik of Bybels nie. Daar is natuurlik geen regverdiging uit die Bybel vir Kersfees of die vier van Christus se geboorte nie. Dit is ‘n mensgemaakte instelling waarmee simboliese betekenis gegee word aan gebruike en voorwerpe wat ook ander betekenisse kan hê.

 

 

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Van prentjies tot letters

Tot en met die toring van Babel, was Adam se taal die enigste taal wat bestaan het. Daarna het hierdie taal, as gevolg van die spraakverwarring, verander in ‘n menigte tale. Dit was natuurlik gesproke taal.

Maar wat van die geskrewe taal? Hoe het skrif ontstaan en hoe het dit verander? Het die spraakverwarring ‘n invloed gehad op skrif?

Niemand weet wie skrif uitgevind het nie. Ons weet ook nie wat die rede was hoekom dit in die eerste plek nodig was om te skryf nie. Miskien het die mense, na hulle vermeerder het, verder uitmekaar begin woon en was dit nodig om met mekaar te kon kommunikeer. Dalk was dit nodig om ooreenkomste eerder skriftelik as mondelings te sluit om dispute uit te skakel. Ek weer dink skrif is uitgevind sodat die Bybel geskryf kon word.

Dink daaraan. Iemand het skrif uitgevind, maar daar was niemand wat dit kon lees nie. Dit sal totaal sinloos wees. Skrif en lees gaan saam, die een kan nie sonder die ander nie.

Die Bybel vertel die mens se geskiedenis van die begin af en ek is oortuig dat dit die oudste geskrif is wat bestaan. Die heel oudste geskiedenis is opgeteken in die boek Genesis. Genesis bestaan uit 12 antieke boeke wat op mekaar volg. Die oudstes is geskryf op ‘n manier wat soortgelyk is aan hoe ou kleitablette geskryf is. Dus het Moses iewers in besit gekom van ‘n klompie antieke geskrifte (op kleitablette) wat moontlik in ‘n ouer taal en skrif geskryf was. Hy het dit toe oorgeskryf in die taal en skrif van sy tyd. Die skryfmateriaal in Moses se dae was ook anders as wat in antieke tye gebruik is.

Voor die tweede millenium voor Christus, was die taal en skrif proto-Semities (die taal voor Babel). Die skrif van hierdie ou taal was die fondament van alle latere skrifstelsels – ook die Latynse alfabet en Sjinese skrif. Tydens die tweede millenium voor Christus, was die algemene taal in die Midde-Ooste proto-Wes-Semities (Aramees, met Hebreeus wat later uit Aramees ontwikkel het) en die skrif kan dieselfde genoem word. Hierdie was die tydperk van Abraham, Moses en Dawid en die tyd toe ‘n groot gedeelte van die Bybel tot stand gekom het. Die skrif wat van omtrent 1000 v.C. tot omtrent 300 v.C. gebruik was word paleo-Hebreeus genoem. Dit was die skrif wat tydens die tyd van die Profete gebruik is.

Danksy die navorsing van André H Roosma, kan ons nou iets verstaan oor die begin van skrif. Iemand wil iets kommunikeer aan iemand anders, daar is ‘n boodskap wat oorgedra moet word. Die boodskap word opgebreek in begrippe wat voorgestel word deur ‘n prentjie of simbool. Sê maar die boodskap is dat die koning dood is. ‘n Simbool wat “koning” voorstel en ‘n simbool wat “dood” voorstel, word gebruik.

Destyds was die oer-os (aurog) gesien as die sterkste en belangrikste dier. ‘n Prentjie of simbool van ‘n oer-os het die betekenis van “die belangrikste” of “die sterkste” of “die eerste” gedra.  ‘n Ander begrip is “binne” of “deel van” en dit word verteenwoordig deur ‘n prentjie van die binnekant van ‘n tent. Nog ‘n voorbeeld is die prentjie van ‘n deur. Dit verteenwoordig die begrip “ingang” of “beweging”. So het daar 22 simbole ontstaan en hierdie simbole was die begin van skrif. Deur hierdie prentjies op ‘n sekere manier langs mekaar te rangskik, kry dit ‘n groter betekenis.

Die oud-Hebreeuse skrif was oorspronklik ook prentjies. Later het dit verander in ‘n alfabet waar die prentjie ‘n letter geword het. Hierdie alfabet het uit 22 letters, wat almal konsonante was, bestaan. Omdat daar nie vokale was nie, moes uitspraak mondelings oorgedra word. Nog later is begin om die regte vokale en uitspraak aan te dui met diakritiese tekens. Diakritiese tekens is kolletjies en strepies op of in die letters.

Moderne Hebreeus (sedert die Middeleeue) word met vierkantige letters geskryf. Dit verskil aansienlik van die skrif waarmee die grootste deel van die Ou Testament oorspronklik geskryf is.

Ten spyte van al hierdie veranderings in skrif deur die eeue heen, het die boodskap van die Bybel behoue gebly. Die Bybel is YHWH se kommunikasie met ons, Sy skepsels. Dit is goed om te weet dat dit wat ons lees betroubaar en vas is.

Vandag gebruik ons weer prentjies. Dink aan emosiekone (emojis) en ikone.

 

Save

Save

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die misoes

6299610-hand-of-a-woman-holding-new-life-in-form-of-plant-isolated-on-white-stock-photoIn die tuin van Eden was daar twee besonderse “bome”. Of dit letterlike bome was en of die woord “boom” ‘n simbool van iets anders is, weet ek nie. Gegewe dat die oorspronklike geskiedenis met ‘n “prentjieskrif” opgeteken is, kon dit ‘n begrip gewees het.

In ieder geval, YHWH het die mens verbied om van die boom in die middel van die tuin te eet want anders sal die mens sterf. Die slang het die mens oortuig dat hulle daarvan kan eet sonder dat hulle die dood sal sterf (Wat is die dood en hoe verskil dit van sterf?). Die slang het verder gesê dat indien die mens daarvan eet, hulle soos God sal wees deur goedheid en boosheid te ken.

Toe die mens daarvan eet, was hulle ongehoorsaam aan YHWH. Erger nog, hulle het gemeen hulle sal YHWH se gelykes wees (sal soos God wees). Hulle het gedink kennis van goedheid en boosheid is dieselfde as wysheid. Die gevolge was verreikend. Indien YHWH hulle nie uitwis nie, moes Hy hulle straf. Vir die vrou pyn met geboorte, begeerte na die man en die man se heerskappy oor haar. Om die man se ontwil is die aarde vervloek (die planeet word deur die sondeval verander), hy sal met moeite voedsel kry en onkruid sal dit nog moeiliker maak. Dan sal die mens se liggaam met sy dood weer stof word.

Ons weet hoe dit nou, na die sondeval, is. Hoe dit voor die sondeval was, kan ons ons nie indink nie. Geen kennis van goedheid en boosheid nie? Totaal onskuldig? Die aarde nie vervloek nie? Die mens sal nie terugkeer na stof toe nie?

Daar was nog ‘n boom in die tuin, die boom wat ewige lewe gee. Die mens moes na die sondeval verhinder word om daarvan te eet. Voor die sondeval was die vrugte van hierdie boom nie verbode nie, sou die mens toe daarvan geëet het, sou hy vir ewig lewe. So, indien daar nie ‘n sondeval was nie, sou die mens se liggaam nie teruggekeer het na stof toe nie en hy sou boonop ook vir ewig gelewe het. Om nie liggaamlik te sterf nie is dus nie dieselfde ding as ewige lewe nie.

Die sondeval was nie net ‘n ramp der rampe vir die mens en die aarde nie, dit was ook ‘n ramp vir YHWH. Sy plan vir die mens was nou in skerwe, Sy doel met die skepping van die mens was daarmee heen. Die mens was ‘n volslae mislukking.

YHWH het die mens geskep met die vermoë om te kies, al is dit ook teen YHWH. Die mens moes uit eie keuse gehoorsaam wees, hy moes self kon besluit om YHWH lief te hê en te respekteer. Wat moes YHWH nou doen? Die mens uitwis van die aarde af en weer voor begin? ‘n Tweede mens skep en hoop dit gaan beter? Wat die mens verdien, is uitwissing.

Maar YHWH het geweet dit kan gebeur en hy het dit by Sy beplanning ingesluit. Duidelik is daar meer as een dood en meer as een lewensvorm. Wanneer die mens liggaamlik doodgaan, is daar iets in hom wat nie sterf nie. As hierdie iets kon begin lewe, dan sou daar ‘n nuwe lewensvorm uit die oue ontstaan.

1 Korinthiërs 15:53-57: Want hierdie verganklike moet met onverganklikheid beklee word, en hierdie sterflike moet met onsterflikheid beklee word. En wanneer hierdie verganklike met onverganklikheid beklee is en hierdie sterflike met onsterflikheid beklee is, dan sal vervul word die woord wat geskrywe is: Die dood is verslind in die oorwinning. Dood, waar is jou angel? Doderyk, waar is jou oorwinning? Die angel van die dood is die sonde, en die krag van die sonde is die wet. Maar God sy dank, wat ons die oorwinning gee deur onse Here Jesus Christus.

Hoewel die skepping van die mens op ‘n misoes uitgeloop het, het YHWH ‘n ander oplossing gevind. Die mens se vlees is verganklik, maar dit is moontlik dat die mens onverganklike lewe kan ontvang. Daar is voorwaardes, dit is nie vanselfsprekend nie en daar is net een manier, een weg.

Daar sal nie in die onverganklike ‘n plek vir boosheid wees nie.

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die skepsel

grovenediger-359483__180

As daar ‘n skepping is, is daar ‘n Skepper. As daar ‘n Skepper is, dan is daar ‘n doel met die skepping.

Die Skepper sou sekerlik nie sonder rede al die moeite gedoen het om te skep nie. Hy sou sekerlik ook nie sonder ‘n plan gewerk het nie. Hy moes ‘n droom gehad het van iets wat Hy wou bereik, iets waaroor Hy baie gedink het.  Hy sou die voor- en nadele teen mekaar opgeweeg het en Hy sou ook die koste daarvan bereken het. Die skepping sou alles verander, niks sou daarna weer dieselfde gewees het nie.

Die Skepper sou ook nie slordig gewerk en afskeepwerk gedoen het nie. Hy sou noulettend wees en aandag aan die fynste besonderhede gegee het. Alles moes perfek wees. Toe Hy klaar was, kon hy terugsit en kyk na sy handewerk. Hy sou wou sien dat alles mooi is, dat alles presies reg is, dat alles is soos Hy beplan het. Indien Hy enige gebreke kon sien, sou hy dit tog eers reggemaak het.

Toe Hy alles klaar het en Hy alles reggestel en ingestel het, toe alles reg werk en aan Sy standaarde voldoen, toe eers maak Hy die laaste item op Sy lys. Dit wat Hy laaste geskep het, was dan ook die belangrikste. Hierdie laaste item was nie net die hoogtepunt van Sy skepping nie, dit was ook die middel waardeur Hy Sy doel wou bereik. Die laaste item was die mens.

Wat maak die mens so belangrik? Wat wou hy deur die mens bereik? Het hy al iets daaroor gesê?

Sy doel met die mens is verydel, dit het platgeval. Die mens het nie vir Hom gekies nie. Die mens het gekies vir kennis van goedheid en boosheid.

Hoekom het Hy aan die mens die vermoë gegee om self te kan besluit? Hoekom het Hy die mens so gemaak dat hy kon kies? Dit het tot ‘n ramp gelei want die mens het verkeerd gekies.  Vir liefde om te bestaan, moet die mens kan kies om lief te hê. Om te doen wat reg is, moet die mens kan besluit om nie die verkeerde te doen nie. As daar nie ‘n keuse is nie, dan is dit dwang.

Na regte moes hy die bestaande mens uitgewis het en ‘n nuwe mens geskep het. Die dilemma is dat die nuwe mens dieselfde vermoë sou moet hê om te kan kies. Kies die nuwe mens ook verkeerd, dan is daar niks gevorder nie.

Kan die mens herstel word? Is daar ‘n manier om die oorspronklike doel te bereik? Dit sal moeilik wees.

Joh 3:3-8 (OAV) Jesus antwoord en sê vir hom: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir jou, as iemand nie weer gebore word nie, kan hy die koninkryk van God nie sien nie. Nikodémus sê vir Hom: Hoe kan ‘n mens as hy oud is, gebore word? Hy kan tog nie ‘n tweede keer in die skoot van sy moeder ingaan en gebore word nie? Jesus antwoord: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir jou, as iemand nie gebore word uit water en Gees nie, kan hy in die koninkryk van God nie ingaan nie. Wat uit die vlees gebore is, is vlees; en wat uit die Gees gebore is, is gees. Moenie jou verwonder dat Ek vir jou gesê het, julle moet weer gebore word nie. Die wind waai waar hy wil, en jy hoor sy geluid, maar jy weet nie vanwaar hy kom en waarheen hy gaan nie. So is elkeen wat uit die Gees gebore is.

 

 

 

Save

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die oorspronklike Nuwe Testament

aramees

In die fliek Passion of the Christ praat die Romeine Latyn en die Jode (Judeërs) Hebreeus-Aramees. Hoe sou dit gewerk het as die Jode in die fliek Grieks gepraat het?

Die hoofstroom geleerdes (hulle noem hulleself serious scholars) glo die Nuwe Testament is oorspronklik deur Jode in Grieks geskryf. Hierdie is die gevestigde en wydverspreide siening. Daar word geglo dat Grieks, na Alexander se verowerings (335 – 323 v.C.), die lingua franca van die Midde-ooste geword het.

Daar is ook ‘n minderheidsiening dat die Nuwe Testament oorspronklik in Aramees geskryf is, dit word die Peshitta Primacy genoem. Aramees was die algemene taal in die Midde-ooste sedert die Assiriese Ryk tot die Islamietiese verowerings (omtrent 700 v.C. tot 700 n.C.). Hoewel Grieks meer belangrik geword het, het die gebruik van Aramees toegeneem en was dit die belangrikste taal in daardie gebied.

Volgens ‘n argeoloog wat die Dooie See Rolle bestudeer, Yigael Yadin, was Aramees die skryftaal van daardie tyd. Hy het waargeneem dat die skryftaal van Aramees na Hebreeus verander het teen omstreeks 135 n.C.

Volgens die Joodse historikus Josephus (37 n.C. tot 100 n.), kon hy nie daarin slaag om Grieks te bemeester nie. Dit was ‘n algemene probleem onder sy volksgenote en nie meer as 2 of 3 kon daarin slaag om Grieks onder die knie te kry nie. Dit sou dus vreemd wees as, byvoorbeeld, Joodse vissermanne Grieks kon skryf.

Die pro-Griekse kamp verwys na Paulus wat van Tarsus was en geskryf het aan Christene wat in Griekssprekende stede gewoon het. Dit is vir hulle ‘n bewys dat die Nuwe Testament in Grieks geskryf is. Hier volg ‘n vergelyking van een teks wat lig op die saak werp. (In Engels omdat nie alles in Afrikaans beskikbaar is nie.)

In Efesiërs 4:8 haal Paulus Psalm 68:18 aan: Wherefore he saith, When he ascended up on high, he led captivity captive, and gave gifts unto men. (KJV).

Psalm 68:18 volgens die Masoretiese Teks sê: Thou hast ascended on high, thou hast led captivity captive: thou hast received gifts for men; yea, for the rebellious also, that the LORD God might dwell among them. (KJV).

Dieselfde vers in die Engelse vertaling van die Septuagint lees: Thou art gone up on high, thou hast led captivity captive, thou hast received gifts for man, yea, for they were rebellious, that thou mightest dwell among them. (Die Masoretiese teks stem ooreen met die Septuagint.)

Die voor-Christus Siriese Peshitta stel die psalm soos volg: You ascended on high, led captivity captive and gave gifts to the sons of men (Dit stem ooreen met Paulus se aanhaling.)

Wat leer ons hieruit? Paulus gebruik die Hebreeus-Aramese Ou Testament, nie die Griekse Septuagint nie (natuurlik ook nie die Masoretiese teks nie). Die enigste bron wat Paulus kon gebruik het, was die Siriese Peshitta (of ‘n ander teks wat daarmee ooreenstem).  Die mense aan wie hy skryf, moes sekerlik dieselfde Siriese Ou Testament gebruik het, anders sou hulle hom kon aanspreek dat sy aanhaling verkeerd is en dat hy die Skrif verdraai.

Ons Afrikaanse en Engelse weergawes van die Nuwe Testament is vertaal uit Griekse manuskripte soos The Greek New Testament. Die Griekse manuskripte is op hulle beurt weer vertaal uit Aramees. Dit beteken dat ons vertalings nie uit die oorspronklike gedoen is nie.

Waarom moet ons dit weet? Agtergrond kennis is belangrik by die studie van die Bybel. Dit is ook nodig om hoofstroomdenke te toets en te bevraagteken. Anders word ons passiewe meelopers. Ons kan nooit rus in ons soeke na die beste teks nie, die soeke na die oorspronklike teks van die Bybel.

 

 

Save

Save

Save

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin