Die ware Boerekerk

Illustrasie: http://www.volkstaat.org/index.php?option=com_content&view=article&id=1137:boere-kerk-werner-kruger&catid=59:laaste&Itemid=109

Toe die VOC moes besluit wie Vryburgers mag word, is daar gelet op goeie sedelike gedrag, voorbeeldige karakter en Protestantse christelikheid. Hierdie kriteria is streng toegepas tot en met 1806, toe die Britte die Kaap beset het. Dit was die karakter van ons voorgeslagte en hierop is ons volk gebou.

Ons stamouers was baie gesteld op ʼn christelike leefwyse en het ʼn patroon ontwikkel waar daar binne die gesin ʼn tafelgebed met elke ete was. Toe hulle na 1715 begin het om die binneland in te trek, het dit moeilik geword om gereeld kerkdienste by te woon. Dit is waar Boekevat en Huisgodsdiens begin het.

Elke aand, na die aandete, was die hele gesin, die kuiermense en huisbediendes teenwoordig. Die vader van die huis het dan die Familiebybel geneem en oopgemaak by ʼn gedeelte wat hy wou lees. Van die kinders is verwag om op te let en na die voorlesing vrae daaroor te kan antwoord. Daarna sluit die vader dit af met gebed en ʼn paar godsdiensliedere word gesing. Dit is wat Boekevat genoem word. Boekevat was tot in die 20ste eeu nog op plase gehou, maar nie meer in die stede nie.

...

Op die voorposte het die werksweek omstreeks 12 uur op die Saterdag geëindig. Die boerderywerk word gestaak, die gereedskap word gebêre en die werf word skoongemaak. Die week se roetine is verbreek, daar word gebad en skoon klere aangetrek. Teen 4 uur drink die gesin koffie. Saterdagaand word daar gekuier of die gesin vermaak hulleself. Indien daar ʼn dans in die omgewing is, was dit bygewoon. Die kinders kon tot donker speel. Die Sondagoggend word begin deur noodsaaklike take te doen, dan word Sondagdrag aangetrek en om 10 uur die oggend kom die gesin bymekaar in die voorkamer vir Huisgodsdiens en die voorlees van ʼn preek. (In later jare kon na ʼn preek oor die radio geluister word). Die res van die dag was rustig, die kinders moes stil wees. Daar was ʼn groot middagmaal en daarna word daar eers gerus. Later die middag word saam met bure en ander mense gekuier. Almal dra hul Sondagklere, drink koffie en gesels.

Mense wat ver van die naaste dorp was, kon maar selde ʼn kerk besoek. Hulle het moeite gedoen om minstens 1 nagmaal per jaar by te woon. Hierdie was ʼn groot geleentheid, die wa moes in gereedheid gebring word, kos moes voorberei word vir die reis en die beddegoed en klere moes nagesien word. Daar moes voorberei word vir alle sake wat op die dorp gedoen moet word. Produkte om verkoop te word (huide, velle, kerse en seep) moes reggekry en gelaai word. Alle kerklike sake sal op die dorp gedoen moet word (soos doop, katkisasie, aanneming, voorstelling en huwelik). Die waens en tente is op die kerkplein opgeslaan. By die nagmaal was daar ʼn blye weersiens van familie en vriende. Jongmense kry kans om lede van die teenoorgestelde geslag te leer ken. In die 20ste eeu het hierdie manier van nagmaalviering verander weens beter vervoer en verstedeliking. Vandag is nagmaal deel van die gewone eredienste en is dit vir almal moontlik om dit gereeld by te woon.

In die 20ste eeu kon selfs die mense op plase Sondae die kerk besoek. Saterdag het ʼn dag van inkopies en georganiseerde sport geword. Voor 1994 was daar Sondagwette wat bepaal het dat slegs noodsaaklike werk op Sondae gedoen mag word. Die meeste mense het nie op Sondae gewerk nie en was tuis by hulle gesinne. Hulle kon nie op Sondae gaan inkopies doen nie want die winkels was toe. Dit was ʼn goeie geleentheid om dorp toe te gaan en te sien wat in die winkelvensters uitgestal word. Voor die koms van televisie was kuier by vriende en familie gewild. Daar was parke waar mense kon gaan piekniek hou en ontspan. Aangesien die regering al die burgers van die land se belange moes behartig en godsdiensvryheid moes waarborg, was wetgewing nie gemik daarop om gewetensvryheid te beperk nie. Sport op Sondae is toegelaat ten spyte van die teenkanting van kerke. Vandag is dit iemand se eie keuse hoe hy Sondae wil deurbring.

In die 20ste eeu het ouers die volle godsdienstige opvoeding van hulle kinders in die hande van die kerk en skool geplaas. Kinders het voor 1994 ʼn Bybelperiode in die skool gehad, Sondae is die kinders Sondagskool en kategese toe. Daar was ook die kinderkrans en KJV. In later jare het kerke jeugbedienings ingestel. Kinders en jongmense is nie meer slegs in die ouerhuis opgevoed nie. Daar was bitter min gesinne wat nog Boekevat gehou het, en nog minder wat Huisgodsdiens gehou het.

Weens die huidige omstandighede is die christelike opvoeding van kinders terug in die ouers se hande, soos dit hoort. Baie mense het die kerkgenootskappe verlaat, baie kerke verkondig dwalinge en die staatskole bied nie ʼn christelike opvoeding aan nie.

Die ware Boerekerk was die gesin wat hulle godsdiens saam tuis of op die wapad beoefen het. Die gesin is die beginpunt waarop ware christelike gemeentes vandag gebou kan word. Verskillende gesinne wat Huisgodsdiens hou kan periodiek bymekaarkom en as ʼn Bybelse gemeente funksioneer, onafhanklik van kerk en staat.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hoe ons die Boeretaal “gooi”

Illustrasie: https://www.wendymaartens.co.za/kinderboeke/afrikaans/

Ons volkstaal, Boere-Afrikaans, is  ʼn aanpassing van 17de eeuse Nederlands (voordat Standaard-Nederlands ontstaan het). Die veranderinge wat hier plaasgevind het, was dat Boere-Afrikaans ʼn vereenvoudiging van Nederlands geword het. Woordgeslag het verdwyn, daar is nie meer persoonsvorms van die werkwoord nie, daar word nie meer onderskei tussen sterk en swak werkwoorde nie, buigingsuitgange van selfstandige naamwoorde het afgeslyt, werkwoordvorms is vereenvoudig en die lidwoord “het” word nie meer gebruik nie. Afrikaanse leenwoorde kom meestal uit Engels, Maleis en Afrikatale terwyl moderne Nederlandse leenwoorde meestal uit Engels en Frans kom.

Ons het ʼn tradisie om nuwe woorde te skep eerder as om vreemde woorde te leen by ander tale. Voorbeelde van meer onlangse nuwe skeppings is megagreep en skootrekenaar.

Ons naamgewing van plante, insekte en diere toon ons skeppingsvermoë met ons taal. Dit toon ook die stadiums van naamgewing waardeur ons voorgeslagte gegaan het. Aanvanklik is name gekies vanuit ons voorouers se Europese agtergrond, byvoorbeeld vaderlandswilg. Latere name het ʼn Afrika agtergrond, soos kafferboom (“kaffer” beteken van Afrika, nie van Europa nie). Daar is ook leenwoorde uit Afrikatale soos boegoe en koedoe. Daarna word name gegee op grond van die eienskappe daarvan, soos byvoorbeeld tolbos.

...

Sommige plekname kom uit stamlande, ander kom uit die Bybel. Eie skeppinge van plekname eindig dikwels met -pan, -vlei, -spruit, -fontein, -rivier. Ander spreek van nood, soos Welgevonden en Moedverloren. Daar is ook name uit geskiedkundige wedervarings soos Vegkop en Weenen. Daar het ook vernoeming van persone plaasgevind, byvoorbeeld Pretoria en Stellenbosch.

Die gee van byname aan mense is ʼn ou volksgebruik. Dit is meestal gegee om persone met dieselfde name van mekaar te onderskei. Liggaamlike en geestelike kenmerke is gebruik vir die vind van byname. Persone se beroepe, gewoontes en ander unieke eienskappe is ook gebruik. Party byname was om ʼn persoon te spot en ander om iemand te huldig.

Ons het ook ons eie gesegdes geskep. Die ouer gesegdes handel hoofsaaklik oor die ossewa, jag, landbou, veeteelt en die omgewing. Byvoorbeeld: Soos ‘n os neerslaan.

Volksverhale is mondelings oorgelewerde stories en moet onderskei word van letterkunde. ʼn Volksverhaal is kultuurbesit en word oorvertel deur een geslag aan die volgende. Daar is verskillende soorte volksverhale wat oorvertel word.

In volksverhale is daar allerlei wonderlike dinge wat nie in die werklikheid gebeur nie. Diere en ander dinge tree op soos mense en kan ook praat. Ouer verhale vertel van dinge van lank gelede. Voorbeelde van verskillende soorte volksverhale is sprokies, spookstories, liegstories en nog meer.

Ons het ʼn tradisie van storievertellers. ʼn Goeie storie kan ʼn ware verhaal wees wat vermaaklik aangebied word. Dit kan ook grootliegstories, jagverhale, en bangmaakstories wees. Stories word vertel om kampvure, op stoepe en oral waar mense op iets wag en die tyd probeer omkry. Ingesluit hierby is ook die vertel van grappe. Ons het ʼn eie onderskeibare sin vir humor.

Humor is ʼn integrale deel van ons volkstaal. As ons ongelukkig is met iets, skerts ons oor dit om van stres ontslae te raak en ons misnoeë met iets aktueel uit te spreek. Taalvaardigheid word gebruik om iemand te vermaak en te laat lag, selfs wanneer daar slegte nuus of ander negatiewe gebeure is. Dit help ons om nie in sak en as te verval nie.

Daar is ʼn verskil tussen ʼn mite en ʼn volksverhaal. In mites word gepoog om verklarings te vind vir onverstaanbare verskynsels en daar is altyd iets bonatuurliks, soos gode, by betrokke. Volksverhale kom voor by plattelanders en poog om samelewingskwessies aan te spreek

ʼn Legende is ʼn verhaal wat binne die geskiedenis plaasvind. Dit kan dalk waar wees of dalk nie. Dit vertel van gebeure wat moontlik kon gebeur het maar wat nie bevestig kan word nie. Die legendes wat by ons bekend is, sluit in Antjie Somers, Die Vlieënde Hollander en Racheltjie de Beer.

ʼn Fabel is ʼn kort storie met ʼn sedeles. Mense se deugde en ondeugde word uitgebeeld met diere as die karakters. Van die bekendste fabels is Die skilpad en die haas en Die wolf en die skaapwagter.

ʼn Sprokie is ʼn storie oor mense en fantastiese wesens soos feetjies, hekse, reuse, kabouters en mense. Dit is kinderverhale en sluit in Rooikappie, Sneeuwitjie en Die drie varkies. Die bekendste sprokies is van Europese herkoms. Hulle het ʼn drieledige bou met die klem in die derde afdeling.

Raaisels was hoog aangeskryf in die kultuur van die Germane. Dit word gebruik om die hoorders se skerpsinnigheid te toets. Vir die persoon wat eerste die raaisel oplos, was daar ʼn beloning. Allerlei kunsgrepe word in raaisels gebruik: beeldspraak, teenstelling, verswyging, verkorting, woordspeling en dubbelsinnigheid.

ʼn Rympie vertel ʼn eenvoudige verhaal en maak gebruik van rym, ritme en klankherhaling. Dit kom uit ons stamlande maar ons het ook ons eie skeppings. Daar is verskillende soorte rympies, soos wiegrympies, minnerympies, babarympies en speletjierympies.

Sommige van ons volksliedjies is gegrond op Engelse modelle (Sarie Marais). Volksliedjies het behoue gebly by Nuwejaarsaand, bruilof en verjaarsdag geleenthede. Daar word onderskei tussen dansliedjies, piekniekliedjies en minneliedjies. Die volkslied se voortbestaan word bevorder by die boeredans, kinderkrans, piekniek en volkspele. Verstedeliking, kultuurbotsing en kommersiële vermaak is nadelig vir volksliedjies.

Volkstoneel het in die verlede ʼn belangrike rol gespeel op die platteland. Om die gehoor te boei was dit nodig dat die toneel die volkstaal moet gebruik. Daar was ook vroeër debatsverenigings wat gedien het as ʼn intellektuele sentrum vir jongmense.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Van Bittereinders en Onversetlikes

Dit is nie presies seker hoeveel Boere aan die Anglo-Boereoorlog deelgeneem het nie. Daar word bereken dat met die uitbreek van die oorlog die Republieke 55 000 man onder wapen gehad het. Daar het omtrent 13 000 rebelle uit die Britse kolonies en 2 000 Europeërs by hulle aangesluit. In totaal was daar dan 70 000 man aan Boerekant.

Omtrent 4 000 het gesneuwel en omtrent 1 000 het weens siekte gesterf. Tussen 20 000 en 30 000 Boere is gevange geneem en na kampe vir Krygsgevangenes gestuur. Ongeveer 5 500 Boere het as Joiners oorgeloop na die Britte toe en ʼn verdere 15 000 het as Hensoppers oorgegee. Die oorblywendes wat aanhou veg het, is Bittereinders genoem. Daar was 20 000 Bittereinders oor met die Vrede van Vereeniging.

In die Krygsgevangenekampe het daar later twee faksies ontstaan, die Onversetlikes (of Onversoenbares) en die Inskiklikes. Die Britte het groot druk op die Krygsgevangenes uitgeoefen om ʼn eed van getrouheid aan die Britse Koning af te lê. Die wat nie wou nie was die Onversetlikes, die wat wou was die Inskiklikes. Die wortel wat die Britte voor die Boere se neuse gehou het, was dat diegene wat die eed neem, sou kon huis toe gaan. Dit het tot groot onmin tussen die Krygsgevangenes gelei. Dit was ʼn gewetensvraag oor lojaliteit en elkeen moes in homself die antwoord kry.

...

Die Joiners het verraad gepleeg deur na die vyand oor te loop. Was dit omdat hulle hulself as Britte beskou het of was dit vir eie gewin? Die Hensoppers het die wapen neergelê en nie verder aan die oorlog deelgeneem nie. Die meerderheid het dit gedoen vir eie voordeel. Hulle was nie lojaal aan die land waarvan hulle burgers was nie. Hulle was ook nie lojaal aan hulle volk nie. Hulle eie belange en gerief het die swaarste geweeg.

Die Kaapse en Natalse Rebelle was nie lojaal aan Brittanje nie, maar was wel lojaal aan hulle volk. Hulle het geen voordeel daaruit getrek nie, net nadeel. By hulle was daar geen eie gewin nie.

Bykans een derde van die republikeinse Boere, die Joiners en Hensoppers, was ontrou aan hulle eie mense. Dink daaraan: een derde van die mense in die kerk, een derde van die ouers by die skool, een derde van die bure, een derde van die vriende en familie. Een derde van die bekendes voor die oorlog was dislojaal en kon nie vertrou word nie. Voor die oorlog was dit nie bekend wie hulle was nie.

Wat van iemand wat bang geword en weggehardloop het? Al was hy lafhartig, was hy nie dislojaal nie. En ʼn pasifis? Hy hoef nie dislojaal te wees nie.

Lojaliteit, in alledaagse gebruik, beteken toewyding en getrouheid aan ʼn volk, land, groep of persoon. Dit is nie getrouheid aan ʼn ideaal of ideologie nie. Ook nie aan ʼn politieke party of staat nie. ʼn Kind moet van kleins af leer om lojaal aan sy gesin, familie en vriende te wees. Later in sy lewe moet hy dit ontwikkel tot waardes en deugde. Lojaliteit – of die gebrek daaraan – is ʼn karaktereienskap. Dit is ʼn goeie karaktertrek om lojaal te wees, dit is ʼn waarde waarvolgens iemand leef, dit is ʼn deug waaroor hy beskik.

Die groot Boerehelde van die Anglo-Boereoorlog was die Bittereinders op kommando, die Onversetlikes in die Krygsgevangenekampe en die Rebelle. Hulle het volksbelang bo eiebelang gestel. Daarvoor het hulle persoonlik ʼn prys betaal en geen voordeel ontvang nie. Was hulle nie dalk dwaas nie? As lojaliteit ʼn karaktereienskap geword het, kan daardie persoon nie anders nie. As hy dislojaal optree, verraai hy nie net ander mense nie, maar ook homself.

Tydens die Anglo-Boereoorlog was daar geen middeweg nie. Jy was of ʼn Bittereinder of jy was ʼn Hensopper. Jy was of ʼn Onversetlike of ʼn Inskiklike. Daar was nie ʼn grys gebied nie. Jy kon nie op die draad sit nie. Jy is of lojaal of jy is dislojaal. Jy kan nie jou keuse geheim hou nie, almal gaan weet. Jyself gaan ook weet.

Vandag is ons weer daar waar ons voorouers was. Weer word ons getoets oor lojaliteit. Wie gaan die inbors hê om by sy volk te staan? Wie gaan die innerlike krag hê om staande te bly? Wie gaan vir homself voordeel soek ten koste van sy volk? Wie is die koring en wie is die kaf?

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Word die Boerevolk deur God gestraf?

Illustrasie: https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/soveel-sterf-al-vanjaar-in-plaasaanvalle/

Ek het die afgelope week vir die eerste keer gehoor van ʼn prediker met die naam Roger Teale. Daar word gesê dat hy ʼn profeet is. Hy het Suid-Afrika in 1993 of 1994 besoek en voorspel dat daar groot moeilikheid kom. Sy besoek was dus tussen die 1992 ja-stem referendum en die 1994 “eerste demokratiese verkiesing”. Die ja-stemmers sou beslis nie met hom saamgestem het nie, hulle het toe vertel van die groot voorspoed wat kom, die regverdigheid wat kom, en sulke dinge.

Roger Teale het twee punte gemaak in sy voorspelling. Eerstens het hy gesê dat die moeilikheid wat kom God se oordeel oor ons is. Tweedens het hy twee tekens gegee wat sal gebeur: alles sal brand en niemand sal kan vlug nie want binnelandse vliegtuie sal nie vlieg nie. Deesdae sien ons heelwat brande orals.

Wat my pla is die stelling dat dit God se oordeel is. Veral ten opsigte van die Boerevolk. Kan dit wees dat God die Boerevolk straf? Indien wel, waarvoor?

...

Blykbaar is daar baie mense wat nie daarvan hou as mens sulke vrae vra nie. Hulle voel ongemaklik daarmee. Daar is ook baie mense wat meen dat dit vanselfsprekend is dat God aan ons kant is. Dit is ondenkbaar dat God teen ons is. Nog ʼn standpunt is dat God die wat Hy liefhet, tugtig. Dit is waar, God dissiplineer die wat aan Hom behoort, maar tugtiging en straf is twee heeltemal verskillende sake. Tugtiging is om op te voed, om reg te stel, dit is dissipline. Straf is oordeel en wraak.

Die wat bekend is met die Ou Testament, sal weet dat God die “uitverkore volk” Israel eers getugtig het en uiteindelik gestraf het. Vir tugtiging het God droogtes en ander rampe gebruik om hulle na Hom toe terug te bring. Hy het ook profete gestuur, maar hulle is doodgemaak. Om hulle te straf het Hy hulle land en eie regering weggevat, Hy het hulle in ballingskap laat wegvoer, net die heel armstes het in die land oorgebly. God het hulle oorgegee in die hande van hulle vyande. Hy het toegelaat dat hulle vyande, heidene wat afgode dien, sterker en ryker kan word sodat hulle Israel kan verpletter. Israel het hulle taal, Hebreeus, verloor en Arameessprekend geword.

As ek hieraan dink, kry ek ʼn hol kol op my maag en ʼn koue rilling gaan langs my ruggraat af. Word ons, die Boerevolk, deur God gestraf? Is dit wat aan die gang is?

Ek kan niks sê oor Roger Teale nie want ek weet niks van hom af nie. Maar indien God ons straf, moet ons weet waaroor ons gestraf word. Dan was daar sekerlik ook waarskuwings aan ons gerig waarna ons nie geluister het nie.

Daar mag dalk nog ʼn verdwaalde linkse wees wat sal sê dat Apartheid ons groot sonde was. Maar ek dog dan ons het amper 30 jaar gelede dit self afgeskaf. Dit kan nie die groot sonde wees nie. Dalk was die afskaffing van Apartheid die groot sonde? Dit kan wees dat God ons wou straf en toe iemand gestuur het om ons te mislei sodat ons aan ons vyande oorgelewer kan word. In hierdie geval sou ons sonde verder terug in die geskiedenis moet wees.

Ons kan met veiligheid sê dat God by Bloedrivier met ons was en ons gehelp het. Ons sonde of sondes moes dan iewers tussen 1838 en 1990 plaasgevind het. Ons weet dat die kerk niks met die Voortrekkers te doen wou hê nie en gevolglik niks met Bloedrivier of die Gelofte te doen het nie. Dit is eers nadat die Voortrekkers ʼn eie land kon bekom dat die kerk in hulle begin belangstel het. Dalk was dit ons sonde dat ons kerke toegelaat het om hulle neuse in volksake te steek.

Ek het ook al gewonder oor die Anglo-Boereoorlog. Het ons die oorlog verloor weens sonde by ons? Tot dusver kon ek geen inligting kry wat aantoon dat daar so ʼn groot sonde by ons aanwesig was nie. Sover ek kan sien moes dinge tussen 1902 en 1990 verkeerd gegaan het.

Die Afrikaner-Broederbond het in 1918 ontstaan in Johannesburg. Dit is nie vir my duidelik of hulle ʼn afdeling van die Vrymesselaars is en of hulle ʼn losstaande organisasie is nie. Ek het ook al gewonder oor die stigters se herkoms. Meeste van ons mense was erg verarmd en ook nie geleerd nie. Die meer welvarendes was dikwels die Hensoppers en Joiners. In ieder geval, die Broederbond het ongelooflike groot invloed binne ons volk verkry en hulle tentakels was orals.

Daar word vermoed dat die Broederbond ʼn leidende rol gespeel het in die verandering van die bewoording van die Gelofte, die ontwerp van die Voortrekkermonument as ʼn tempel, die moord van Dr. Verwoerd. Wat waar is en wat nie, weet ek nie. Hulle het sedert 1968 beheer oor die regering gekry en selfs beleid begin bepaal. Die eerste daarvan was die nuwe sportbeleid. (Dit moet in gedagte gehou word dat die Apartheidswandade wat tussen 1968 en 1990 plaasgevind het, die Broederbond se eie beleid en wandade was.) Hulle het ook die Nasionale Persgroep help opbou. Verder het hulle agter die skerms gewerk vir die afskaffing van Apartheid en om van PW Botha ontslae te raak. Dit was hulle, dit was nie ek nie en miskien ook nie jy nie. Word ons gestraf vir al die sondes van die Broederbond?

Wat ek wel van kan praat is dat ons volk sedert 1968 sportbeheb geword het. Ek weet nie presies hoe dit gebeur het nie. Voorheen was sport ontspanning, toe word dit vermaak en nou gaan dit oor geld. Na my mening het sport ʼn afgod geword, sportliefhebbers is bereid om enige iets op te offer vir die behoud daarvan. As dit nie ʼn afgod is nie, moes sportliefhebbers lankal ʼn streep getrek het en gesê het: tot hiertoe en nie verder nie.

Ek en my tydgenote kan nog ons ouers en grootouers se doen en late onthou. Hulle was eerlik, jy kon hulle woord neem, moraliteit was hulle riglyn in hulle daaglikse omgang met ander. Egskeidings en buite-egtelike kinders was skaars. Ons geslag was nie meer so nie. Die geslag na ons het nog verder verval. Daar is ʼn reg en verkeerd en dit word nie meer toegepas nie.

Dan is daar die liefde vir geld. Ons voorouers was arm in wêreldsgoed en het geld en besittings nie te hoog geag nie. Die Voortrekkers het dit wat hulle nie op ʼn wa kon laai nie, so te sê verniet weggegee. Met die Anglo-Boereoorlog was die makliker en meer voordeliger weg om nie oorlog te verklaar teen die magtige Britse Ryk nie. Maar vryheid en onafhanklikheid was vir hulle meer werd. Sedert ons verstedelik het, is ons nie meer so nie. Geld gee aan ons goeters en gerief, maar dit gee ook aan ons aanvaarding en status. Maar dit is nie die besit van geld wat ons probleem is nie, die probleem is dat ons nie bereid is om daarvan afstand te doen nie. Nie vir vryheid nie, nie vir selfbeskikking nie, nie vir moraliteit nie, nie vir dit wat reg is nie.

Die ergste is die afvalligheid van God af. Ja, daar is kerke en daar is mense op die kerkbanke, maar kerke is nie God nie. In plaas van “wat moet ek vir God doen?” vra ons “wat kan God vir my doen?”. God vra jou alles, jy kan nie met Hom onderhandel nie, jy kan nie met Hom redeneer nie. Jy kan Hom vra, maar Hy kan jou weier. Solank ons saak met Hom nie reg is nie, gaan Hy ons nie help nie. Hy sal ook nie Sy straf opskort nie.

Is die Boerevolk voor 1992 gewaarsku? Ek meen so. Die meerderheid het nie geluister nie Maar daar was tog ander wat gehoor het en magteloos moes toekyk hoe ons die afgrond ingelei word. Die wat ons gewaarsku het, was dikwels Engelssprekendes wat Afrikaans met ʼn Engelse aksent gepraat het. Onder ons eie mense is die wat gewaarsku het, verguis. Wie was toe uiteindelik reg: Terre’Blanche of de Klerk?

In die lig hiervan, wat is jou gevolgtrekking? Is dit God wat die Boerevolk straf? Of is dit iemand anders se skuld?

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Wees dapper vir die waarheid

Illustrasie: https://www.facebook.com/mannawoord/photos/

In die sewe briewe in Openbaring verskyn daar in elkeen die woorde “Aan die wat die oorwinning behaal…” en dan volg daar die belofte van ʼn beloning. Daar is ʼn stryd aan die gang en sommiges gaan oorwin en ander nie.

ʼn Belangrike deel van die stryd wat ons vandag voer, is die stryd tussen waarheid en leuen. Die leuen is orals en vermom homself as die waarheid. Dit maak dit moeilik om die leuen uit te ken. Tog moet ons nie net die leuen herken nie, ons moet dit ook oorwin.

ʼn Algemene probleem van ons tyd is vals nuus. Dit is waar media nuus versprei wat onwaar is, asof dit waar is. Dit het so erg geword dat selfs die groot mediagroepe dit doen. Niemand kan meer glo wat die hoofstroommedia verkondig nie. Dit is nie noodwendig blatante leuens nie, dit is ook die verdraaiing van waarheid ter wille van propaganda. Ek en jy moet bedag wees daarop dat ons nie kan glo wat ons op televisie sien of in die koerant lees nie. Ons moet skepties wees oor wat ons vertel word, ons moet wakker wees en die tegnieke wat gebruik word, leer ken.

Dit het algemeen geword dat politici blatante leuens vertel om hulle eie agendas te bevorder. ʼn Paar jaar gelede is ʼn politikus gekonfronteer omdat sy op ʼn openbare vergadering gelieg het. Sy was verbaas dat daar ʼn probleem daarmee was, want dit was dan net politieke retoriek. Dit het blykbaar aanvaarbaar geword dat politici voor verkiesings enige iets mag sê om stemme te werf. Nou die dag het die Suid-Afrikaanse president op ʼn internasionale perskonferensie gelieg en daarmee weggekom. Is dit nou in orde as die leiers en staatsmanne ook leuens vertel? Wie kan nog geglo word?

Selfs die wetenskaplikes se uitsprake moet bevraagteken word. Die probleem is nie die wetenskaplike metodiek nie, maar die mense wat wetenskaplikes is. Dikwels is die sienings van wetenskaplikes bloot ʼn mening. Verder word wetenskaplikes se loopbane, die befondsing van hulle werk, publikasie van artikels en hulle status binne hulle professionele kringe beïnvloed deur hulle uitsprake en standpunte. Let op hoe stellings deur wetenskaplikes bewoord word. Daar word gesê: Wat ‘n vreemde toeval is dit dat ‘wetenskap’ altyd sonder uitsondering die liberale wêreldbeskouing ondersteun.

Die wêreld is vrot van onwaarhede. Dit is nie reg nie en dit is nie goed nie. Dit is hoe dit is en ek en jy kan dit nie stop nie. Ons kan dit nie ignoreer nie maar ons moet weet hoe dinge werk. Ons kan toesien dat ons nie self daaraan meedoen nie en ons kan ons bes doen om die leuen teen te werk deur die waarheid te verkondig.

Om leuens te vertel is die maklike uitweg. So kan jy probleme vermy of jouself bevoordeel. Dit het ook nadelige gevolge vir die persoon wat dit doen. Jy verloor jou geloofwaardigheid. Indien iemand oor een ding gelieg het, hoekom sou hy nie oor iets anders ook lieg nie. Eenmaal ʼn leuenaar, altyd ʼn leuenaar?

Vertrouensverhoudings kan bestaan met kliënte, werkgewers, vriende, huweliksmaats, kinders, ensomeer. Beide partye moet mekaar kan vertrou. As daar ʼn vertrouensverhouding tussen mense bestaan, vernietig leuens die vertroue en verwoes dit die verhouding. Dit verwoes ook respek en liefde. Om vertroue terug te wen, is besonder moeilik en kan baie lank duur.

‘n Leuen is nie net valsheid nie, dit is ook bedrog. Iemand wat lieg is soos ʼn akteur wat ʼn rol speel en dit is huigelary. Leuens is oneerlikheid en dit is nou verwant aan ander vorms van oneerlikheid. Wanneer iemand vir homself lieg pleeg hy selfbedrog. Dan is daar ook die wat vir YHWH lieg deur beloftes te maak wat hulle dan nie nakom nie. Daar is mense wat lieg en weet dat hulle lieg, daar is ook mense wat lieg en nie weet dat hulle lieg nie want hulle glo hulleself.

Christene behoort te glo dat die Bybel gesaghebbend is. Yeshua die Gesalfde sê in Johannes 8:44 aan sy teenstanders: Julle het die duiwel as vader, en die begeertes van julle vader wil julle doen. Hy was ʼn mensemoordenaar van die begin af en staan nie in die waarheid nie, omdat daar in hom geen waarheid is nie. Wanneer hy leuentaal praat, praat hy uit sy eie, omdat hy ʼn leuenaar is en die vader daarvan. Leuens is die navolging van Satan en hoort nie by Christene nie.

Leuens is kenmerkend van die ou, gevalle, mens. Die apostel Paulus het die volgende daarvan gesê in Kolossense 3:8-10: Maar nou moet julle ook dit alles aflê, naamlik toorn, woede, boosheid, laster, skandelike taal uit julle mond. Lieg nie vir mekaar nie, omdat julle die oue mens met sy werke afgelê het en julle jul met die nuwe mens beklee het wat vernuwe word tot kennis na die beeld van sy Skepper, …

Die Christen is ʼn sondaar wat sy ou lewe laat vaar het om nou as nuwe mens te lewe. Dit is nie maklik nie. Dit is waar die stryd begin warm word. Jy kan dit nie alleen en in eie krag doen nie. Jy kan dit nie regkry sonder die hulp van die Heilige Gees nie. Dit gaan ʼn tydjie neem, maar dit kan gedoen word. Jy moet oorwin om die beloning te ontvang.

Die vreemde ding is dat baie mense nie daarvan gaan hou as jy nie meer leuens vertel nie. Eers was hulle nie gelukkig daaroor dat jy lieg nie, nou is hulle ongelukkig daaroor dat jy opgehou lieg het. Die voordeel wat leuens ingebring het, is nou nie meer daar nie. Miskien wil jou werkgewer hê dat jy nou en dan ʼn bietjie moet lieg, miskien is dit jou gesin wat dit wil hê.

Om die stryd te  stry, om te volhard en om te oorwin, vereis dat jy dapper moet wees. Dit is ʼn geestelike oorlog, die magte van die bose gaan jou teiken. Oorwin een aanslag, dan kom daar ʼn nuwer en groter aanslag. Jy mag nie vlug nie, jy moet veg. As jy volhard tot die einde toe, is jy een van Yeshua die Gesalfde se dapper helde. Is dit nie iets om na te streef nie?

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Kakiebos Kersfees

Illustrasie: http://www.agrieco.net/article.aspx?id=974

Wanneer is Kersfees vir die eerste keer in Suid-Afrika gevier? Tussen 1652 (toe Van Riebeeck geland het) en 1806 (toe die Britse Besetting plaasgevind het), was almal in die Kaap van Goeie Hoop salig onbewus van iets soos Kersfees. Hulle het nog nooit daarvan gehoor nie, Kersfees het glad nie bestaan nie.

Met die Slag van Bloedrivier het die Volksraad ʼn Joernaal  laat hou van daaglikse gebeure. Hierdie Joernaal (gehou deur die Volksraad se Sekretaris) strek van 3 tot 27 Desember 1838. Die inskrywing vir 25 Desember 1838 lui soos volg: Des anderen daags, zynde de 25e, werd er ʼn kapitein van Dingaan, deur de kafferspioenen gevangen opgebracht. Deze verhaalde veel; doch men kon maar weinig geloven. Hy verhaalde echter van de marteling, evenals de vorige. Daar is geen melding van Kersfees, rusdag, godsdiens of iets anders nie.

Hierdie onkunde oor Kersfees was algemeen by Protestante in die Kaap, Skotland en die VSA. Die Protestantse leiers (soos Calvyn en Knox) was heftig teen hierdie fees gekant. Op plekke is dit selfs verbied. Na die Amerikaanse Rewolusie is Kersfees as ʼn Engelse tradisie gesien en ontmoedig.

Wat het gebeur dat ons vandag wel Kersfees vier? Ons voorgeslagte het nie Kersfees gevier nie, hulle was daarteen gekant. Die aanvaarding en instelling van Kersfees was ʼn ernstige afwyking van die Protestantse leer. Dit het reguit ingedruis teen Johannes Calvyn se standpunt daaroor.

Dit is duidelik dat Kersfees saam met die Britse Besetters na die Kaap gekom het. Die bevordering van Kersfees het blykbaar sedert die 1820’s plaasgevind. Die Kaapse Kerk (NG Kerk) was groot bewonderaars van alles wat Brits was en het reeds in 1824 gepraat van Kersfees as ʼn godsdienstige dag. Aangesien hulle die Voortrekkers onder tug geplaas het, was hulle invloed in die Vrystaat en Transvaal beperk. Sedert die 1850’s is daar in die Kaapkolonie begin met Kersfeesviering en is Kersdag tot vakansiedag verklaar. Sedert die 1890’s het Koningin Victoria se oproep om Kersfees te vier, steun in die Kaapkolonie gekry.

Die viering van Kersfees het mettertyd ook die Boererepublieke ingedring. Die Suid-Afrikaanse Republiek (ZAR) het in 1865 dit goedgekeur dat burgers op 25 Desember tuis mag bly en dit as ʼn godsdienstige rusdag mag gebruik. Die Vrystaatse Republiek het dit in 1891 nagevolg. Kerke het die dag vir nagmaal aangewend, die burgers het dit gebruik vir piekniek en vermaak.

Die kommersialisasie van Kersfees het eers later in die 20ste eeu stoom begin optel. Winkelsentrums het met uitstallings, plakkate, die speel van kersliedere en spesiale aanbiedings die publiek se belangstelling geprikkel. Dit is ook nie net die gee van geskenke waarop geld spandeer word nie. By ons val Kersfees binne die somervakansie en selfs die wat nie verlof neem nie maak ʼn mini-vakansie daarvan. Gevolglik word geld ook spandeer op kampering, ekstra kos en drank. Daar is glo ondernemings wie se verkope oor Kersfees meer as 50% van hulle jaarlikse verkope is.

Kersfees word algemeen as ʼn christelike fees beskou. Moslems in Westerse lande beywer hulle vir die afskaffing daarvan. (Hoewel die meerderheid Westerlinge nie meer Christene is nie, vier hulle nog steeds Kersfees!). Die naam is afkomstig van die Middelnederlandse woord Kerst wat Christus beteken.

Wanneer is Kersfees vir die eerste keer gevier? In die eerste eeue van die Christendom was daar nie so ʼn fees nie en was Christene gekant teen alle praktyke, ook geboortedag herdenkings, wat in paganisme voorgekom het. Nadat die Rooms-Katolieke Kerk ontstaan het, is Kersfees binne die Kerk toegelaat. Christene buite die Kerk het nie Kersfees gevier nie.

Oor die paganistiese herkoms van Kersfeesgebruike is heelwat geskryf. Die datum 25 Desember is dieselfde as die Romeine se Dies solis invicti nati (dag van die geboorte van die onoorwinlike son). Baie nuwe lidmate van die Katolieke Kerk het volgehou met hulle paganistiese feeste. Die Kerk kon nie daarin slaag om hierdie fees uitgeroei te kry nie en het dit toe oorinterpreteer as die geboorte van Christus. Dit is gedoen deur die geboorte van die son gelyk te stel met die geboorte van Christus.

Die tradisies van die kersboom, Kersvader, liggies, kleure, geskenke ensomeer is alles vanuit die paganisme. Niks daarvan is christelik of Bybels nie. Kerkgenootskappe probeer al vir eeue om Kersfees christelik te maak deur dit as die geboortedag van Christus voor te stel. Hulle het tradisies geskep met ʼn baba, skaapwagters en wyse manne. Die gee van geskenke word dan gekoppel aan die Wyse Manne uit die Ooste wat aan Christus geskenke gebring het (die wyse manne het eers ʼn geruime tyd na die geboorte opgedaag). Ook hiervan is niks christelik of Bybels nie. Die kerklike Kersfees is ʼn mensgemaakte tradisie.

Waarom vier Christene nog steeds Kersfees? Dit is tog duidelik dat daar niks Bybels daaraan is nie, inteendeel alles daaraan is onbybels. Elke keer wanneer daar in die geskiedenis ʼn terugkeer na die  ware Christelike leer was, is Kersfees ook verwerp.

Is daar ʼn soort “groepsgees” wat mense laat voel hulle moet meedoen met die wêreld? Is dit die kommersiële opwinding wat almal saamsleur? Of is dit die skyn van christelikheid wat mense oortuig?

Uiteindelik maak dit nie saak wat ek of jy daarvan sê nie, of wat ek of jy wil glo of nie wil glo nie. Elkeen sal self besluit of hy Kersfees wil vier, of nie. Die reg of verkeerd word deur Christus self besluit. Ons moet voor Hom staan en aan Hom rekenskap gee.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Christene buite die kerk: die Paulisiane

Illustrasie: http://www.onegodonelord.com/theos-7/

Wat is die waarheid oor die Paulisiane: was hulle volgelinge van Yeshua, die Gesalfde, of was hulle ketters? Is dit wat die Kerk van hulle sê waar, of is dit ʼn verdigsel?

Die Paulisiane was ’n Christelike beweging wat in Kappadosië (Armenië)  ontstaan het en wat uitgebrei het na ander lande, ondermeer Bulgarye. Tot die twintigste eeu was die enigste inligting oor hulle dit wat deur die Kerk van hulle gesê is. Sedert die ontdekking van die boek “Die Sleutel tot die Waarheid” in 1893, en die vertaling daarvan in Engels, het hulle eie weergawe van hulle leringe en gebruike bekend geword.

Die Bisantynse Kerk het die Paulisiane beskuldig dat hulle ʼn gnostiese beweging was (wat glo mense is goddelike siele wat in ʼn stoflike wêreld gevange is). Hulle is beskuldig dat hulle dualisme aanhang (twee gode – een goed en een kwaad). Hulle is ook manicheërs genoem (ʼn heidense godsdiens wat ʼn bietjie Christelikheid insluit). Verder was hulle beskuldig dat hulle die leer van docetisme volg (Christus het net skynbaar ʼn vleeslike liggaam gehad). Daar is ook gesê dat hulle die Ou Testament verwerp en net ʼn deel van die Nuwe Testament aanvaar. Hulle is tot ketters verklaar en vervolg.

Die bestaan van ʼn boek van die Paulisiane, “Die Sleutel tot die Waarheid”, was tot in die elfde eeu bekend, maar dit het verlore geraak. In 1893 is  “Die Sleutel tot die Waarheid” in ʼn biblioteek in Armenië ontdek deur Frederick Cornwallis Conybeare. Die manuskrip is ʼn kopie van ʼn teks uit omstreeks 800 n.C. Hierdie teks gee ʼn heel ander weergawe van die Paulisiane se leringe en praktyke. Daar is geen sprake van enige iets wat op gnostiese of manichese opvattings dui nie. Die Ou Testament, die vier kanonieke Evangelies en die Briewe van Paulus word gebruik.

Daar word gemeen dat die Paulisiane uit die vroegste Apostoliese gemeentes gekom het. In 1 Petrus 1:1-2 word verwys na Kappadosië (die ou naam van Armenië): Petrus, ʼn apostel van Jesus Christus, aan die vreemdelinge van die verstrooiing in Pontus, Galásië, Kappadocië, Asië en Bithínië, uitverkore volgens die voorkennis van God die Vader, in die heiligmaking van die Gees, tot gehoorsaamheid en besprenkeling met die bloed van Jesus Christus: Mag genade en vrede vir julle vermenigvuldig word! Hulle was veral bekend tussen die middel van die sewende eeu en die einde van die negende eeu. Die naam Paulisiane is aan hulle gegee omdat hulle die briewe van die Apostel Paulus hoog geag het.

Die Paulisiane het bekend geword na die bekering in 660 n.C. van ʼn jong Armeniër met die naam Konstantyn. Hierdie Konstantyn was aanvanklik ʼn aanhanger van die heidense godsdiens manicheïsme. Op ʼn dag het ʼn Christen wat vir Moslems gevlug het, by hom skuiling teen sy agtervolgers gesoek. Uit dankbaarheid het die Christen ʼn afskrif van die vier evangelies en die briewe van die Apostel Paulus aan Konstantyn geskenk. Konstantyn (hy het sy naam verander na Silvanus) het hierdie boeke bestudeer en hom geroepe gevoel om die Christene te laat terugkeer na die oorspronklike leringe en praktyke van die Nuwe Testament. Hy was suksesvol en het ʼn probleem vir die Bisantynse Kerk geword omdat hy hulle leerstellings en praktyke verwerp het en as afgodery bestempel het. Hy is deur die kerk tot ketter verklaar en in 685 n.C. gevonnis tot steniging. Slegs een persoon kon gevind word wat bereid was om hom te stenig. Hierdie gebeure het daartoe gelei dat die keiserlike offisier, Simeon, tot bekering gekom het en later ʼn Paulisiaanse leier geword het.

Weens vervolging moes die Paulisiane vlug en het in Armenië verstrooid geraak. Ten spyte van vervolging, het hulle getalle steeds toegeneem omdat talle lidmate van die Kerk by hulle aangesluit het. In die negende eeu het vervolging so toegeneem dat die Paulisiane oorgegaan het tot gewapende verset. Die gevolg was dat die regentes Theodora II ʼn grootskaalse vervolging beveel het. 100,000 Paulisiane het omgekom en hulle grond en eiendom is deur die Bisantynse Ryk gekonfiskeer. Weer moes die Paulisiane na nuwe plekke toe vlug. Tussen die 7de en 12de eeue het die Paulisiane versprei in Armenië. In die 10de eeu het hulle ook versprei na Bulgarye en daarvandaan weswaarts. Aan die einde van die 17de eeu was daar nog Paulisiane wat in Bulgarye gewoon het.

In die teks van “Die Sleutel tot die Waarheid” word die Paulisiane se sedes en gebruike beskryf as soortgelyk aan dit wat in die eerste eeue by die meeste Christene voorgekom het. Uit die teks is dit ook duidelik dat hulle die doop van kinders verwerp. Slegs volwassenes wat  tot geloof gekom het en gevra het om gedoop te word, is gedoop. Persone wat uit ʼn ander geloofsgroep (byvoorbeeld die Ortodokse Kerk) gekom het, is herdoop.

Hulle was hewig gekant teen die verering van ikone, relieke en heiliges. Die verering van hierdie voorwerpe en persone dateer uit die vierde eeu en kom voor by die Katolieke en Ortodokse Kerke. Die Paulisiane het dit as afgodery beskou.

Daar was nie verskillende klasse gelowiges nie. Hulle leiers was van dieselfde klas as die gewone lidmate en het nie titels of onderskeidende kleredrag gehad nie. Gemeentes was onafhanklik en het oor hulleself regeer. Omdat hulle as ʼn beweging nie eiendom kon besit nie, het hulle nie geboue opgerig nie. Hulle het nie instellings soos sinodes of konsilies gehad wat hoër as die gemeentes was nie.

Uit die beskrywings in die “Die Sleutel tot die Waarheid” kry mens die indruk dat die Paulisiane baie naby aan die Nuwe Testamentiese gemeentes was. Dit is heel moontlik dat toe Konstantyn op die toneel verskyn het, daar nog steeds ou gemeentes was wat nooit deel van die Kerke geword het nie. Indien dit waar is, het die oorspronklike Nuwe Testamentiese gemeentes nog steeds onafhanklik van die Kerke bestaan en ʼn suiwer getuienis vir Yeshua gelewer.

Die meerderheid kerkhistorici verbind die Paulisiane met die Bogomils, Kathare en Albigense. Al drie hierdie groepe word beskou as gnosties en is ook tot ketters verklaar. Die verbinding tussen hierdie groepe lyk onwaarskynlik want dit berus op aannames en veronderstellings.

Wat is die waarheid? Kerk en staat het saamgewerk om die Paulisiane te vernietig. Om dit te regverdig is allerlei vals aantygings teen hulle gemaak. Vandag kan ons sien dat hulle getuienis ʼn lamp was wat helder in die duisternis gebrand het.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Inleiding tot Rut

Illustrasie: http://www.freebibleimages.org/illustrations/ruth-3/

Die geskiedenisboeke van die Ou Testament kan verdeel word in Die Geskiedenis van die Twaalf Stamme van Israel (Joshua tot 2 Konings) en Die Geskiedenis van Juda (1 Kronieke tot Ester). Die boek Rut is deel van die Die Geskiedenis van die Twaalf Stamme van Israel en word geplaas na Rigters en voor 1 Samuel. Dit is onbekend wie die boek geskryf het en wanneer dit geskryf is. Die geslagsregister aan die einde van die boek strek tot by Dawid. Gevolglik moes die boek gefinaliseer gewees het nadat Dawid gebore is.

Die gebeure in Rut het plaasgevind in die tydperk van die Rigters. Rut was koning Dawid se oumagrootjie en die boek dien as ʼn oorbrugging vanaf Rig 21:25 (In dié dae was daar geen koning in Israel nie: elkeen het gedoen wat reg was in sy oë) tot by 1 Sam 13:14 (Die HERE het vir Hom ʼn man na sy hart gesoek; en die HERE het hom as vors oor sy volk aangestel, omdat jy nie gehou het wat die HERE jou beveel het nie).

Die doel van die boek is om ʼn gedeelte van Dawid se geslagsregister aan te vul en sy aanspraak op die koningskap te versterk. Dit hou ook verband met die vervulling van ʼn profesie aangaande Yeshua, die Gesalfde. Die eiendomsreg op ʼn bepaalde stuk grond, Efrata in Bethlehem, word deur die gebeure in Rut bevestig. Rut 4:11: Toe sê al die mense wat in die poort was, en die oudstes: Ons is getuies; mag die HERE die vrou wat in jou huis inkom, maak soos Ragel en soos Lea wat saam die huis van Israel gebou het; en verwerf mag in Efrata en maak ʼn naam in Betlehem! Dawid verwys na sy kinderjare in Ps. 132:6: Kyk, ons het daarvan gehoor in Efrata; ons het dit gevind in die velde van Jaär. Die profeet Miga verwys na Efrata as die geboorteplek van die Gesalfde. Miga 5:2: En jy, Betlehem Efrata, klein om te wees onder die geslagte van Juda, uit jou sal daar vir My uitgaan een wat ʼn Heerser in Israel sal wees; en sy uitgange is uit die voortyd, uit die dae van die ewigheid.

Die boek Rut begin met die geskiedenis van ʼn man van Bethlehem in Juda wat sy land en erfgrond verlaat het en hom en sy gesin in die land Moab gaan vestig het. Sy naam was Elimeleg. Dit wil voorkom of hy hom en sy gesin permanent daar wou vestig want hy het sy twee seuns met Moabitiese meisies laat trou. Deut. 23:3-4 bevat instruksies omtrent ondertrouery met Moabiete: Geen Ammoniet of Moabiet mag in die vergadering van die HERE kom nie; selfs hulle tiende geslag mag nooit in die vergadering van die HERE kom nie; omdat hulle julle, by jul uittog uit Egipte, nie met brood en water op die pad tegemoetgekom het nie; en omdat hy Bileam, die seun van Beor, uit Petor in Mesopotamië, teen jou gehuur het om jou te vloek. Elimeleg het dus ʼn verkeerde besluit geneem. Sy twee seuns het in Moab gesterf. Vir sy weduwee, Naomi, was dit rampspoedig. Sy kon nie in die vreemde land bly nie, maar terselfdertyd het sy geen heenkome in Juda gehad nie. Omdat haar seuns gesterf het, was daar nie meer ʼn erfgenaam vir haar man se eiendom nie, dit sou oorgaan na ʼn naby familielid van Elimeleg. Hierdie erfreg bepaling was belangrik om te verhoed dat ʼn stam se grondgebied nie vervreem word nie.

Die Wet van Moses het voorsiening gemaak vir gevalle waar iemand sonder erfgename sterf.  Deut. 25:5-6: As broers bymekaar woon en een van hulle sterwe sonder dat hy ʼn seun het, dan mag die vrou van die oorledene nie daarbuite ʼn vreemde man s’n word nie; haar swaer moet by haar ingaan en haar as sy vrou neem en die swaershuwelik met haar sluit; en die eersgeborene wat sy baar, moet staan op naam van sy oorlede broer, dat sy naam nie uit Israel uitgedelg word nie. Kortliks maak dit daarvoor voorsiening dat Elimeleg se erfenis behoue kan bly as Naomi nog ʼn kind kon hê by ʼn broer van hom. Die kind sou dan Elimeleg se erfgenaam wees. Hierdie bepaling is uitgebrei sodat Naomi se oorlede seun op dieselfde manier ʼn seun kon hê wat dan Elimeleg se erfgenaam kon wees. Indien Naomi se skoondogter, Rut, met ʼn familielid trou en ʼn seun het, sou hierdie seun die erfgenaam van Elimeleg se seun wees.

In Israel was die familieverwant wat as loskoper opgetree het, iemand wat die verantwoordelikheid gehad het om namens ʼn familielid wat in die moeilikheid was, op te tree. In Hebreeus was die loskoper goel genoem. Dit was moontlik dat die loskoper sy verantwoordelikheid kon oordra aan ʼn ander familielid, indien omstandighede dit vereis. Die familielid van Elimeleg wat die loskoper was, wou nie die swaershuwelik met Rut sluit nie en het sy reg oorgedra aan Boas.

Die boek Rut beeld liefde en lojaliteit in menslike verhoudings uit. Eerstens Rut se onbaatsugtige en onwrikbare toewyding aan Naomi in haglike omstandighede, tweedens Boas se vriendelikheid en hulpvaardigheid aan die twee hawelose weduwees. Hulle demonstreer hiermee die omgee wat YHWH van Sy mense verwag.

Daar is kommentators wat meen dat Boas se vader Salmon getroud was met Ragab die hoer van Jerigo. Hierdie mening is onwaarskynlik.

Rut is ʼn voorbeeld van die beste in Hebreeuse verhaalkuns. Dit is kompak, helder en doeltreffend. Die geskiedenis word simmetries aangebied. Dit begin met ʼn kort beskrywing van nood en word afgesluit met ʼn kort beskrywing van hoop. Die hele geskiedenis word in tien dele vertel met ʼn keerpunt in die middel. Kontras word ook gebruik: Rut en Orpa, Boas en die naamlose bloedverwant. Rut is ʼn jong behoeftige vreemdeling, Boas is ʼn middeljarige, welgestelde Israeliet.

Hier volg die struktuur van Rut:

RUT 1: VAN MOABIET TOT ISRAELIET

Elimeleg verlaat Israel (1:1-4)

Naomi besluit om na Juda terug te keer (1:5-14)

Rut kies om saam met Naomi te gaan (1:15-22)

RUT 2: RUT SE ONTMOETING MET BOAS

Rut en Boas ontmoet (2:1-16)

Rut vertel Naomi van Boas (2:17-23)

RUT 3: RUT VRA BOAS OM DIE SWAERSHUWELIK MET HAAR TE SLUIT

Naomi se raad aan Rut (3:1-5)

Boas onderneem om lossing vir Rut te bekom (3:6-18)

RUT 4: RUT EN HAAR TOEKOMSTIGE SEUN WORD LOSGEKOOP

Boas word die losser (4:1-12)

Boas trou met Rut en hulle het ʼn seun (4:13-17)

Stamboom van Dawid (4:18-22)

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Selfbeskikking is ons plig

Foto: https://nuus.info/is-daar-n-toekoms-in-suid-afrika-vir-die-witman/

Teen hierdie tyd besef meeste van ons dat ons nie meer ʼn eie land het nie. En indien ons dit sou kon terugkry, sal dit ʼn bouval wees wat gesloop en oorgebou moet word. Dit alles omdat ons toegelaat het dat ons belieg en bedrieg kon word.

Ek wonder soms of ons nie iets soortgelyk oorgekom het as wat die Israeliete in Numeri 13 en 14 oorgekom het nie. Hulle het geweier om die beloofde land in besit te neem en het toe 40 jaar in die wildernis rondgeswerf. Ons het sekerlik iets gedoen of nagelaat om te verdien wat ons oorgekom het.

Die verdere probleem is dat ons, as ons nie ʼn eie land het nie, ook nie die Bloedrivier-gelofte kan nakom nie. Volgens die amptelike notule van die Volksraad het ons voorouers onderneem: Des Zondags morgens, vóordat de godsdienst begon, liet de Hoofd-Kommandant degenen die de godsdienst zouden verrigten, by malkander komen, en verzocht hen, met de gemeente te spreken, dat zy allen volyverig in geest en in waarheid, tot God mogten bidden, om Zyne hulp en bystand, in het slaan tegen de vyand; dat hy aan de Almagtigen ‘n gelofte doen wilde, (indien allen wel willen), – “om zo de Heere ons de overwinning geven mogt, ‘n Huis tot zyns Grote Naams gedagtenis te stichten alwaar het Hem zal behagen,” – en dat zy ook moesten afsmeken, de hulp en bystand van God, om deze gelofte zeker te kunnen volbrengen, en dat wy de dag der overwinning, in ‘n boek zullen aantekenen, om dezelve bekend te maken, zelfs aan onze laatste nageslachten, opdat het ter Eere van God gevierd mag worden.

Daar is minstens drie redes waarom ons selfbeskikking moet soek. Die “nuwe Suid-Afrika” het misluk. Wat ons voorgeslagte met moeite en opoffering gebou het, is nie meer ons s’n nie en is in elk geval nou ʼn puinhoop. Suid-Afrika is ʼn verlore saak, daar is niemand wat die land se probleme kan oplos nie. Die Suid-Afrikaanse leiers probeer nie eers nie, hulle het besef hulle moet vir hulleself gryp wat te gryp is voor die realiteite die land inhaal. Die Boerevolk moet na homself kyk en weer voor begin en iets nuuts bou. Ons moet, as’t ware, uit Babilon terugkeer.

Die moraliteit en etiek van die “nuwe Suid-Afrika” is direk in stryd met ons Christelike geloof en erfenis. Vir Christene is ʼn goddelose staat ʼn groot probleem. Ongelukkig keur baie kerke en predikante die goddeloosheid toe. Eens op ʼn tyd het YHWH ons gehelp by Bloedrivier. Sal Hy ons weer help? Verdien ons dit om gehelp te word? Ons moet die hand in eie boesem steek. Wat ons verbrou het, moet reggemaak word. Hoe gaan ons dit doen as ons geen seggenskap oor ons eie sake het nie? Onthou: ons het dit oor onsself gebring.

Sover ek kan sien, het ons nog nie ons onderneming met die Gelofte nagekom nie. As dit korrek is, en ons maak dit nie reg nie, is ons verlore. Wat is bedoel met: ‘n Huis tot zyns Grote Naams gedagtenis te stichten alwaar het Hem zal behagen. “Waar dit Hom behaag” beteken seker die land wat Hy aan ons gee? Watter land is dit en waar is dit geleë? Wat beteken dit om ʼn huis te stig? ʼn Gebou word gebou of opgerig, dit word nie gestig nie. Hierdie “huis” is om tot Sy Naam se gedagtenis te wees. Is die “huis” nie dalk die Boerevolk nie? (Onthou: hierdie is die woorde van die amptelike notule wat ter plaatse opgestel en as korrek goedgekeur is deur die Volksraad.)

Vir die wat nuut is ten opsigte van selfbeskikking, dit is ʼn internasionale reg wat ook in die Suid-Afrikaanse Grondwet erken word. Hierdie reg is slegs opeisbaar deur volke. Daardie reg – die “reg op selfbeskikking” – beteken dat ʼn volk homself regeer met wette deur sy eie gesagsliggame gemaak volgens die volk se unieke waardes en lewenswyse. Dit is ʼn reg wat aan volke kleef en nie aan rasse nie. … Daarom lui Artikel 235 van die Grondwet dat ʼn taal– en kultuurgemeenskap wat dit wil, selfbeskikking in ʼn eie gebied kan eis. …  Die Reg aanvaar dat nie almal in ʼn volk noodwendig hulleself wil regeer nie. Daarom kan selfbeskikking ook geëis word deur ʼn deel van ʼn volk. … Die reg op selfbeskikking kleef aan ʼn volk – nie aan enige politieke partye, organisasies of individue binne ʼn volk nie. (Uittreksel uit die VVK se Regsargument.)

Die begrip “volk” word nie duidelik omskryf in internasionale reg nie, gevolglik is dit vatbaar vir verdraaiing deur propagandiste. Mens kan sê ʼn volk is ʼn groep mense wat hulle eie taal het, wat ʼn gemeenskaplike geskiedenis het, wat dieselfde kultuur en tradisies het. Godsdiens kan ook, maar hoef nie, ʼn gemeenskaplike faktor wees. Dit is nie ʼn vereiste dat almal in dieselfde land gebore is of onderdane van dieselfde staat hoef te wees nie.

Daar is verskillende vorms van selfbeskikking, soos kulturele selfbeskikking en territoriale selfbeskikking. Territoriale selfbeskikking is die enigste wat aan die Boerevolk se behoeftes sal voldoen, dit word ook ʼn Volkstaat genoem. Dit is die gedagte dat daar ʼn spesifieke grondgebied moet wees wat eksklusief aan die Boerevolk behoort. ʼn Volk wat nie sy eie grondgebied besit nie, se status verminder tot die van ʼn minderheidsgroep met bittermin regte. Die wyse waarop Suid-Afrika ontwikkel het, was die oorsaak dat die Boerevolk tans verspreid oor ʼn groot gebied woon. Dit maak die identifisering van ʼn bepaalde gebied iets wat nie vinnig beantwoordbaar is nie. Dit is wel ʼn interessante uitdaging vir die wat skeppend kan dink. Die identifisering van so ʼn gebied, wat ook ekonomies vatbaar sal wees, is moontlik. Daar is ook interessante moontlikhede vir die tipe regeringsvorm wat ingestel kan word. Met ʼn eie grondgebied kan sesessie ook oorweeg word.

Die grootste hindernis tot die bereiking van volwaardige selfbeskikking is die Suid-Afrikaanse staat. Hoewel al die aspekte deur die Suid-Afrikaanse grondwet en internasionale reg erken word, kan die staat steeds weier om dit toe te staan. Die staat word verder in sy weiering gesteun deur ander state (sê maar ander Afrika state) en deur almal wat vyandig teen die Boerevolk is. Sesessie kan gesien word as hoogverraad teen die Suid-Afrikaanse staat. Indien sesessie deurgevoer word, mag dit met militêre mag beveg word. In so ʼn geval sal ʼn oorlog teen die bestaande staat gewen moet word en sal ʼn vredesverdrag die sesessie moet goedkeur.

Die situasie waarin ons verkeer, is ons eie skuld. Ons is nie verslaan in ʼn oorlog nie, ons het vrywillig daarvoor gestem. Ons het willens en wetens dit oor onsself gebring. Dit gaan nie maklik wees of gou gaan om ons hieruit te kry nie. Omgord die lendene en wees geduldig.

Ek vermoed dat ons as volk se verlies aan selfbeskikking te doen het met ons as volk se verhouding met YHWH. Na die wonderwerk van Bloedrivier op 16 Desember 1838 het ons ʼn eie grondgebied met eie regering gekry. Ons het dit verloor met die Britse anneksasie van Transvaal. Toe kom Paardekraal op 16 Desember 1880 en ons verslaan die magtige Britse Ryk daarna. 16 Desember 1899 is in Britse geskiedenis bekend as die einde van die Swart Week. In hierdie week het Boeremagte die een groot oorwinning na die ander oor die Britte behaal. Binne twee maande draai die gety en die Boeremagte lei een neerlaag na die ander. Wat het gebeur dat daar so ʼn skokkende ommeswaai plaasgevind het? Ons verloor die oorlog en word gedompel in ellende en armoede. 16 Desember 1938 was die afsluiting van die Simboliese Ossewatrek wat tot ʼn ontwaking onder die Boerevolk gelei het en gevolg is deur die Nasionale Party oorwinning 10 jaar later. Van 1948 tot 1966 word gesien as ʼn goue tyd in ons volksgeskiedenis, maar na 1966 is daar ʼn progressiewe agteruitgang. In 1994 word Geloftedag afgeskaf en vervang met Versoeningsdag. Wat het tussen 1966 en 1994 gebeur wat ons tot die eerlose oorgawe gebring het? Het ons opgehou om die eer aan YHWH te gee? Betaal ons as volk nou die prys van ʼn keuse om sonder YHWH te leef?

Ons het selfbeskikking gehad maar het dit weggesmyt. Sonder selfbeskikking gaan ons net in groter ellende beland. Ons het nie ʼn keuse nie: dit is selfbeskikking of ondergang. Volgens die Gelofte hou ons selfbeskikking direk verband met ‘n Huis tot zyns Grote Naams gedagtenis te stichten alwaar het Hem zal behagen.

Die Paardekraal-gelofte van 16 Desember 1880 lui soos volg: In de tegenwoordigheid van den Almachtigen God, de kenner aller harten, onder bidden opziend om Zijn genadige hulp en ontferming, zijn wij, Burgers van de Zuid-Afrikaansche Republiek, plechtig overeengekomen, gelijk wij bij dezen overeenkomen, om voor ons en onze kinderen een heilige verbond op te richten, het welk wij met plechtigen eed bezweren. Ruim veertig jaren is het gelede, dat onze vaderen de Kaapkolonie ontvlucht zijn, om een vrij en onafhanklik volk te worden. Deze veertig jaren waren veertig jaren van smart en lijden. Wij hebben Natal, den Oranje-Vrijstaat en de Zuid-Afrikaansche Republiek gesticht, en driemaal heeft de Engelsche Regering onze vrijheid vertrapt. En onze vlag, die onze vaderen met hun bloed en tranen gedoopt hebben, van den grond neergehaald. Als door een dief in de nacht is onze vrije Republiek weggestolen. Wij kunnen en wij mogen dat niet dragen. God wil, dat de eerbied onzer vaderen en de liefde jegens onze kinderen ons voorschrijft, het erfpand der vaderen ongeschonden aan onze kinderen over te leveren. Daarom is het dat wij hier bijeentreden en dat wij elkander de hand geven als mannen, broeders, plechtig belovende, trouw te houden aan ons land en volk en met het oog op God same te werken, tot den dood toe. Zoo waarlijk helpe ons God Almachtig.

Daar is dus net een opsie. Herstel die Gelofteverhouding tussen YHWH en die Boerevolk. Laat ons onsself ondersoek en uitvind waar ons verkeerd gegaan het. Laat ons regmaak wat ons verbrou het. Laat ons terugkeer na ʼn lewenswyse en moraliteit wat YHWH sal behaag. Miskien sal Hy ons weer genadig wees en red uit die gemors waarin ons onsself laat beland het.

Los asseblief net jou predikant en kerk, of jou herder en geloofsgroep, by die huis. Hulle het al genoeg skade aangerig.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Ongodsdienstige Christene

Foto: http://www.essencerestored.org/two-types-of-meetings-in-the-early-church/

Ingeval daar iemand is wat nie weet waar die naam Christene vandaan kom nie, dit kom uit Handelinge 11:26: En hulle het ʼn hele jaar lank in die gemeente saam vergader en aan ʼn aansienlike skare onderwys gegee; en die dissipels is in Antiochië vir die eerste keer Christene genoem.

Voor dit is die volgelinge van Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) die Weg genoem, Hand 9:2: … en van hom briewe gevra aan die sinagoges in Damaskus, sodat as hy mense sou vind wat van die Weg was, manne sowel as vroue, hy hulle geboeid na Jerusalem kon bring. In Hand 24:5 word die volgelinge van Yeshua ook Nasareners genoem: Want ons het gevind dat hierdie man ʼn pes is en ʼn verwekker van oproer onder al die Jode in die wêreld en ʼn voorman van die sekte van die Nasareners.

Hierdie name is nie deur Yeshua se volgelinge aan hulleself gegee nie, ander mense het hulle so genoem. Aanvanklik was al Yeshua se volgelinge Jode en is hulle gesien as ʼn Joodse sekte, net soos die Fariseërs en Sadduseërs sektes in Judaïsme was.  Toe was hulle die Weg en Nasareners genoem. Eers nadat Petrus die Koninkryk oopgesluit het vir nie-Jode (Hand 10) het mense uit die vreemde nasies ook Yeshua begin volg. Toe het die naam Christen posgevat.

Vandag is die name Christene of Christelike geloof of Christendom vir baie van Yeshua se volgelinge ʼn probleem want dit verwys dikwels na mense wat nie volgelinge van Yeshua is nie. Daar is Ware Christene en Valse Christene, daar is godsdienstige organisasies (kerke) wat hulleself Christelike Kerke noem maar wat mensgemaakte leerstellings verkondig, daar is lande wat Christelike Lande genoem word hoewel min van die burgers volgelinge van Yeshua is, en nog meer. Die Ware Christen wil in hierdie situasie homself onderskei van die res van die Christendom, wat slegs in naam Christene is. Sou die Ware Christene begin om ʼn ander naam te gebruik, dan word dit kort voor lank ook verdraai.

Die woord godsdiens is ook ʼn probleem. Godsdiens is wanneer mense glo dat daar ʼn god of gode is wat aanbid moet word. Hierdie god of gode is verhewe bo die mens en kan die mens bevoordeel of benadeel. Hoe die god of gode optree word bepaal deur of mense sekere reëls en rituele nakom.

Kerke het ook rituele en reëls, party minder, party meer. Kerke is godsdienstige organisasies, ook bekend as kerkgenootskappe of denominasies. Die eerste kerkgenootskap het 300 jaar na Christus ontstaan en is bekend as die Rooms-Katolieke Kerk. Die doel was om erkenning binne die Romeinse Ryk te kry en om die Christelike Geloof te wettig. As ʼn wetlik erkende organisasie is hulle lidmate gevrywaar van vervolging deur die staat en kon hulle ondermeer eiendom besit. In later jare het die een kerkgenootskap verdeel in ʼn Westerse Katolieke Kerk en Oosterse Ortodokse Kerke. Nog later het die Kerkhervorming plaasgevind en het ʼn groot getal Protestantse Kerke ontstaan. Nog meer onlangs het die Pinksterkerke ontstaan en toe Charismatiese Kerke en daarna nog nuwe kerke.

Deur die eeue heen, was daar verskeie krisisse in kerklike geledere wat opgelos is deur die aanvaarding van geloofsbelydenisse. Baie kerkgenootskappe het skriftelike geloofsbelydenisse waarin hulle uiteensit wat hulle interpretasie van geloofsvraagstukke is. Dit dien ook om een kerkgenootskap van ʼn ander te onderskei en om die lede van een kerkgenootskap saam te bind. In ʼn geloofsbelydenis word daar gepoog om die kerkgenootskap se interpretasie van wat die Christelike geloof is, te formuleer.

Elke kerkgenootskap het hul eie rituele (sakramente) en reëls (kerkwet) wat die lede daarvan moet nakom. Indien een of meer persone nie dit gehoorsaam nie, kan die betrokke kerk hulle lidmaatskap opskort. Indien dit ʼn groot leerstellige verskil is, kan die ongehoorsames tot ketters verklaar word. Waar die kerkgenootskap deur die staat erken word, is ketters ʼn onerkende geloofsgroep en het die staat in die verlede dikwels met militêre mag teen hulle opgetree. Die kerkgenootskap is, weens sy verhouding met die staat, ʼn organisasie wat hom ook met wêreldse sake bemoei.

Daar is verskillende redes waarom ʼn individu lid van ʼn sekere kerkgenootskap is. Een daarvan is dat hy as kind binne ʼn sekere kerk opgegroei het. ʼn Ander rede is dat lidmaatskap van ʼn sekere kerk met ʼn spesifieke kultuurgroep verband hou. Dit is nie noodwendig dat ʼn lid van ʼn kerkgenootskap met die geloofsoortuigings van die kerk saamstem nie. Gevolglik het die kerkgenootskap dikwels Ware Christene en Nominale Christene as lede.

As jy vra wat die kenmerke van die Christelike Geloof is, kry jy as antwoord die leerstellings wat deur kerkgenootskappe onderskryf word. Dit verskil van kerk tot kerk, maar dit verskil ook volgens die teologiese opinies van geleerdes. Ware Christene se standpunt sluit in die goddelikheid van Yeshua, Sy kruisdood en opstanding uit die dood en die redding van mense as gevolg daarvan. Die redding van mense is deur genade en nie deur werke nie, dit is slegs deur Christus. Deur genade beteken dat daar nie reëls en rituele is wat nagekom moet word nie, dit beteken dat die mens niks kan doen om dit te verdien nie.

Yeshua het die volgende gesê:

Joh. 3:36  Hy wat in die Seun glo, het die ewige lewe; maar hy wat die Seun ongehoorsaam is, sal die lewe nie sien nie, maar die toorn van God bly op hom.

Joh. 8:24  Ek het dan vir julle gesê dat julle in jul sondes sal sterwe; want as julle nie glo dat dit Ek is nie, sal julle in jul sondes sterwe. 

Joh. 10:9  Ek is die deur; as iemand deur My ingaan, sal hy gered word, en hy sal ingaan en uitgaan en weiding vind.

Joh. 11:25-26  Jesus sê vir haar: Ek is die opstanding en die lewe; wie in My glo, sal lewe al het hy ook gesterwe; en elkeen wat lewe en in My glo, sal nooit sterwe tot in ewigheid nie. Glo jy dit?

Yeshua se apostels het soos volg getuig:

Joh. 3:16-17  Want so lief het God die wêreld gehad, dat Hy sy eniggebore Seun gegee het, sodat elkeen wat in Hom glo, nie verlore mag gaan nie, maar die ewige lewe kan hê. Want God het sy Seun in die wêreld gestuur nie om die wêreld te veroordeel nie, maar dat die wêreld deur Hom gered kan word. 

Hand. 4:12  En die saligheid is in niemand anders nie, want daar is ook geen ander naam onder die hemel wat onder die mense gegee is, waardeur ons gered moet word nie. 

1 Tim. 2:5-6  Want daar is een God en een Middelaar tussen God en die mense, die mens Christus Jesus, wat Homself gegee het as ʼn losprys vir almal, as die getuienis op die regte tyd, …

Die Ware Christelike Geloof is nie die nakoming van reëls en rituele nie, dit is nie ʼn godsdiens nie, dit is nie ʼn kerkgenootskap nie en is ook nie die opinies van geleerdes nie. Dit is ook nie die nakoming van die wet van Moses nie. Yeshua is nie ondergeskik aan Moses nie, Hy is ook nie ondergeskik aan die wet nie.

Die essensie van die Ware Christelike Geloof is die vertroue in ʼn persoon – Yeshua die Gesalfde. Yeshua is die enigste een wat betroubaar is en vertrou kan word. Hy het reeds gedoen wat in die Ou Testament belowe is, Hy gee nou reeds ‘n nuwe innerlike lewe aan almal wat Hom volg, Hy gaan in die toekoms dit wat Hy onderneem het tot stand bring.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin