Sosiale onderskeid in die Boerevolk

https://www.loot.co.za/product/n-seder-val-in-waterkloof/

Om ʼn onderskeiding tussen sosiale klasse in die Boerevolk te maak, is moeilik. Op ʼn manier is ons almal baie verlangs familie van mekaar. Kan jy sê ʼn familie bestaan uit verskillende sosiale stande? Is een broer van die hoër klas, een van die middel klas en die derde een van die laer klas? Indien wel, hoekom? Almal stam van dieselfde ouers af.

Die meerderheid van ons stamouers was uit die middelstand van Europa. Hulle het min of meer dieselfde geskooldheid gehad. Sommiges was meer welvarend, maar het met die lang oorloë en godsdienstige vervolging verarmd geraak. Aan die Kaap het die wat nie voorheen boere was nie, boere geword. Onder die Kompanjie se bewind was die binnelandse boereklas nie welvarend nie.

In Kaapstad en omgewing het daar ʼn klas welvarende handelaars en landgoedeienaars ontstaan. Hulle word soms Patrisiërs genoem. Sommige van hulle was wel uit dieselfde voorgeslagte as die Boerevolk maar het van hulle familie in die binneland vervreemd geraak. Onder Britse bewind het baie van die Hollandssprekendes verengels, byvoorbeeld lede van die Van der Byl, De Villiers en ander families. Daar was ander Kapenaars wat nie verengels het nie, maar wat ook van hulle families in die binneland vervreemd geword het. Hierdie welvarende Kapenaars het nie net ʼn ander sosiale klas geword nie, hulle het eintlik ʼn ander kultuur aanvaar – ʼn kosmopolitiese Britse kultuur. Dit was nie die Engelse of Walliesers of Skotte of Iere se kultuur nie, dit was internasionalisties en nie-etnies. Daar het dus mettertyd ʼn kloof ontstaan tussen sommige van die Kapenaars en die binnelandse Boerevolk.

Dit was eers met industrialisasie en verstedeliking dat die Boerevolk ander beroepe as boerdery begin beoefen het. Aanvanklik was baie net arbeiders, maar mettertyd kon die meeste daarin slaag om hulleself beter te kwalifiseer. Met beter kwalifikasies het hulle inkomstes verbeter en kon verarmdes weer ʼn middelklas lewenspeil handhaaf. Onder Nasionale Party regerings in die 20ste eeu, kon die sonder beter kwalifikasies steeds ʼn goeie bestaan maak in laer poste in die Staatsdiens en Staatskorporasies – ʼn tipe sosialisme.

Nogtans was daar vele lede van die Boerevolk wat daarin kon slaag om ʼn hoër sosiale klas as middelklas te word, party deur akademiese studie, ander deur senior poste in die staatsdiens en staatskorporasies en sommiges deur sukses in die sakewêreld. Van hierdie persone het hulle verbintenis met die Boerevolk behou en op verskillende terreine hulle volksgenote se belange bevorder. Weereens, nes die Kapenaars destyds, het heelwat ander lede van die hoër klas hulle herkoms verlaat en internasionalisties (deesdae globalisties) geword. Hulle denke en waardes het sodanig verander dat hulle van hulle volk vervreemd geraak het.

Om vandag betroubare inligting oor die Boerevolk te verkry, is onmoontlik. In 2006 was die Blankes in Suid-Afrika (uitgesluit die in Namibië en ander lande) verdeel in 17.4% laer klas, 60.1% middelklas en 22.4% hoër klas.

Die laer klas is diegene wat die laagste inkomste verdien en wat ook ongeskoold is. Hulle status mag aangebore of deur omstandighede wees. Dit sluit in hawelose mense en gesinne wat verplig is om swak betalende werksgeleenthede te aanvaar. Baie is afhanklik van staatstoelaes (Sassa) en die staat se mediese dienste.

Die grootste gedeelte van die Boerevolk behoort tot die middelklas. Verskeie teorieë bestaan oor  die onderverdeling van die middelklas. Na my mening is dit nie van toepassing op die Boerevolk nie. By ons bestaan die middelklas hoofsaaklik uit geskoolde mense, persone wat ʼn vorm van beroepsopleiding gehad het. Hulle verwag om ʼn inkomste te verdien wat in ooreenstemming met hulle opleiding en ondervinding is. Hulle verwag ook ʼn lewenstandaard, behuising en vervoer wat hiermee ooreenstem. Hulle verwag verder dat hulle kinders dieselfde of beter sal kan doen.

Die hoër klas het op grond van rykdom en posisie groot invloed in die samelewing. Dit gee aan hierdie persone ook politieke en sosiale mag. By die Boerevolk bestaan die hoër klas uit akademici, senior amptenare, senior bestuurders, en sakelui. Hulle is in staat om in luukser woongebiede te woon en word gereeld as meningsvormers gebruik.

Hoewel daar tans verskillende sosiale klasse bestaan, kan daar nie veralgemeen word nie. Nie almal in ʼn wit plakkerskamp behoort tot die laer klas nie. ʼn Plakkerskamp is eintlik ʼn soort woonbuurt waarvan die inwoners wissel van dwelmverslaafdes, halfgeskooldes, geskooldes tot verarmde professionele lui. ʼn Vriend wat ʼn karwag van beroep is, is ʼn belese persoon wat sy dagtaak met trots en deeglikheid uitvoer.

Onder die Boerevolk is daar nie ʼn sosiale onderskeid tussen blouboortjie en witboortjie werkers nie. Talle blouboortjie werkers het hulle eie suksesvolle besighede gevestig. Dit is vir my interessant om te luister na die suiwer Afrikaans wat deur middelklasmense gebesig word, veral diegene wat uit ʼn blouboortjie agtergrond kom.

Onder die hoër klas is daar twee groepe. Vriende met beter kwalifikasies is dikwels jare lank oorgesien in aanstellings omdat hulle nie met die “binnekring” saamgestem het nie. Die “binnekring” is gewoonlik polities korrek en is aanvaarbaar vir die “regte” mense. Sommiges van die hoër klas het hulle rykdom en status geërf en behoort tot die ou-geld elite.

Elders in die wêreld word mense binne sekere sosiale stande gebore en die meeste bly in sy stand tot by sy dood. By die Boerevolk bestaan dit nie. Voor verstedeliking  plaasgevind het, was familie en afkoms belangrik binne die konteks van familie uitlê. Familie uitlê was gerig op identifikasie van wie ʼn persoon is, waar hy vandaan is en aan wie hy verwant is.

By die Boerevolk hou sosiale klasse hoofsaaklik verband met opleiding en ondervinding en die inkomste wat as gevolg daarvan verdien kan word. Sosiale klasse is derhalwe veranderbaar. Iemand kan opwaarts beweeg deur self-verbetering. Gewoonlik beweeg persone afwaarts as gevolg van eksterne omstandighede.

As volk bly ons dus verlangs familie van mekaar en raak die lotgevalle van elke individuele lid van die volk ons regstreeks. Dit maak dat almal – van laer klas tot hoër klas – vir ons belangrik is. Ons wil graag ons volk bymekaar sien, in staat om mekaar te versorg en op te bou.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die verlore Sabbat

Foto: https://www.worldslastchance.com/yahuwahs-calendar/die-skepper-se-kalender-a.html

Mense wat die Bybel glo, weet waarom daar weke is. Gen 2:2-3: En God het op die sewende dag sy werk voltooi wat Hy gemaak het, en op die sewende dag gerus van al sy werk wat Hy gemaak het. En God het die sewende dag geseën en dit geheilig, omdat Hy daarop gerus het van al sy werk wat God geskape het deur dit te maak. (Alle aanhalings is uit die AOV.) Die naam Sabbat beteken rus.

Mense wat nie die Bybel glo nie, weet nie waar weke vandaan kom nie. Die week het niks met sterrekundige of natuurlike verskynsels te doen nie en daar is ook geen ander rede waarom daar weke moet wees nie. Ten spyte daarvan was daar deur die geskiedenis heen pogings (deur mense wat nie die Bybel glo nie) om weke in te stel. Party weke was vyf dae lank, ander was ses dae of agt dae lank. Blykbaar wou nie een van hierdie mensgemaakte weke goed werk nie.

Dit is nie seker of die mensdom in die 2500 jaar voor Moses die sewende dag as rusdag onderhou het nie. Daar is geen melding in die boek Genesis wat toon dat mense die Sabbat onderhou het nie. Dit is eers wanneer die volk Israel ter sprake kom dat daar van Sabbat gepraat word. Die Vierde Gebod, in Eks 20:8-11, het dit ingestel: Gedenk die sabbatdag, dat jy dit heilig. Ses dae moet jy arbei en al jou werk doen; maar die sewende dag is die sabbat van die HERE jou God; dan mag jy géén werk doen nie—jy of jou seun of jou dogter, of jou dienskneg of jou diensmaagd, of jou vee of jou vreemdeling wat in jou poorte is nie. Want in ses dae het die HERE die hemel en die aarde gemaak, die see en alles wat daarin is, en op die sewende dag het Hy gerus. Daarom het die HERE die sabbatdag geseën en dit geheilig.

Die Sabbat was deel van die verbond wat YHWH met die volk Israel gesluit het, Eks 31:13-17: Spreek jy met die kinders van Israel en sê: Julle moet sekerlik my sabbatte onderhou, want dit is ‘n teken tussen My en julle in julle geslagte, sodat die mense kan weet dat Ek die HERE is wat julle heilig. Onderhou dan die sabbat, want dit moet vir julle heilig wees. Hy wat dit ontheilig, moet sekerlik gedood word; want elkeen wat daarop werk verrig, dié siel moet uitgeroei word onder sy volksgenote uit. Ses dae lank kan werk verrig word, maar op die sewende dag moet dit wees ‘n dag van volkome rus, heilig aan die HERE. Elkeen wat op die sabbatdag werk doen, moet sekerlik gedood word. En die kinders van Israel moet die sabbat onderhou deur die sabbat te vier in hulle geslagte as ‘n ewige verbond. Tussen My en die kinders van Israel is dit vir ewig ‘n teken; want in ses dae het die HERE die hemel en die aarde gemaak, maar op die sewende dag het Hy gerus en Hom verkwik. Die onderhouding van die Sabbat was ook ‘n verpligting vir elke individuele lid van die volk Israel. ‘n Persoon wat dit nie onderhou het nie, moes die doodstraf ontvang.

Presies wanneer dit die sewende dag was, was vir Israel baie belangrik. In die Ou Testament het Israel ‘n lunisolêre kalender gebruik, soos hulle dit van Moses ontvang het. Kalendermaande het met die nuwe maan begin. Van een nuwe maan tot die volgende duur 29.5 dae, gevolglik het kalendermaande altyd 29 of 30 dae. In ‘n jaar is daar dan 354 dae, 11 dae minder as die sonkalender se 365 dae. Die belangrike Pesagfees moes in die lente plaasvind en die Loofhuttefees in die herfs. ‘n Regstelling vir die 11 dae was gedoen deur ‘n skrikkelmaand by te voeg. Elke maand begin met die nuwe maan (wat ‘n aanbiddingsdag van sy eie is), dan volg 6 werksdae en daarna die Sabbat op die agste dag van die maand. Sabbat val dus altyd op die 8ste, 15de, 22ste en 29ste van elke maand. In die vierde eeu n.C. word die Voorsitter van die Sanhedrin, Hillel II, deur die Romeine gedwing om die lunisolêre kalender te laat vaar en om voortaan die Juliaanse kalender te gebruik.

In Judaïsme is die onderhouding van die Sabbat op die sewende dag van die week ‘n verpligting. Die oorgang na die Juliaanse kalender het beteken dat niemand meer geweet het wanneer die Ou Testamentiese sewende dag was nie. Sedert Konstantyn se hervorming van die Juliaanse kalender onderhou Judaïsme die Romeinse sewende dag, Saterdag, as die Joodse sewende dag. Nog ‘n belangrike gevolg van die kalender verandering was dat weke nou aaneenlopend geword het. Die eerste dag van ‘n nuwe maand (sê maar Woensdag) volg nou direk op die laaste dag van die vorige maand (sê maar Dinsdag). Dit was ‘n totale afwyking van die Ou Testamentiese kalender.

Die moderne sewedag week het ons by die Romeinse Keiser Konstantyn gekry. Hy het in 321 n.C. die Juliaanse kalender verander van ‘n agt dae week na ‘n sewe dae week. Hy het daarin geslaag om met sy hervorming die meerderheid van sy onderdane tevrede te stel. Elke dag van die week is na een van die heidene se gode vernoem, in volgorde van belangrikheid. Vir Christene het hy die eerste dag van die week, die Songod se dag, gegee as ‘n spesiale dag. Vir die Jode het hy die sewende dag van die week, die god Saturnus se dag, gegee as hulle Sabbat. Let wel: die eerste en sewende dae van die Romeine se week – nie die Bybelse week nie.

Die grootste deel van die Christendom het nooit gedink dat Sondag die Ou-Testamentiese Sabbat is nie. Hulle het gemeen die eerste dag van die week is die dag waarop Yeshua opgestaan het uit die dood en het dit die “dag van die Here” genoem en as ‘n heilige dag beskou. Die opstanding van Yeshua was immers die belangrikste dag in die geskiedenis van die mensdom. Verder het hulle op die eerste dag van die Joodse week byeengekom en dit as ‘n dag van aanbidding beskou. Na die kalenderhervorming het hulle ook die Romeinse eerste dag gebruik.

In die Christendom is daar van vroeg af vertoë tot die staat gerig om Sondag ‘n rusdag te maak. Dit het algemeen geword in lande wat nominaal christelik was dat die staat Sondagwette gemaak het. Tot betreklik onlangs was daar in Suid-Afrika ook sulke wette en het kerke gereeld met die regering van die dag oor hierdie wette beraadslaag. Of hierdie wette sedertdien afgeskaf is en of dit net nie meer toegepas word nie, weet ek nie. Slegs noodsaaklike werk is op Sondae gedoen, die meeste mense het nie op Sondae gewerk nie en was tuis by hulle gesinne. Jy kon nie op Sondae gaan inkopies doen nie want die winkels was toe. Dit was ‘n goeie geleentheid om dorp toe te gaan en te sien wat in winkelvensters uitgestal word. Voor die koms van televisie was kuier by vriende en familie gewild. Daar was parke waar mense kon gaan piekniek hou en ontspan. Aangesien die regering al die burgers van die land se belange moes behartig en godsdiensvryheid moes waarborg, was wetgewing nie gemik daarop om gewetensvryheid te beperk nie. Sport op Sondae is toegelaat ten spyte van die teenkanting van kerke.

Alhoewel die meeste Christene die eerste dag van die week, Sondag, as ‘n rusdag gesien het, was daar ook Christene wat gemeen het dat die Ou-Testamentiese Sabbat steeds onderhou moet word. Hulle word dikwels Sewedaags-Sabbatariërs genoem. Vir hulle is Sondag as rusdag nie Bybels korrek nie. Hulle siening is dat die Ou-Testamentiese Sabbat nie net vir Israel bedoel is nie, maar vir alle mense. In navolging van Judaïsme, onderhou hulle ook Saterdae as Sabbat. Kritici sien dit as ‘n vermenging van Judaïsme met die Christendom.

Talle Christene wat Sondag as rusdag toepas, raak verward en dink verkeerdelik dat Sondag die Sabbat is. Hulle wil die eerste dag op dieselfde wyse onderhou as die Bybelse Sabbat.

Die Fariseërs het gereeld strikke vir Yeshua probeer stel. In een so ‘n geval het Hy (Mark 2:27-28) hulle geantwoord: En Hy sê vir hulle: Die sabbat is gemaak vir die mens, nie die mens vir die sabbat nie. Daarom is die Seun van die mens Here ook van die sabbat.

In Hebreërs 4:3-11 word die betekenis van die Sabbat soos volg gegee: Want ons wat geglo het, gaan die rus in, soos Hy gesê het: Daarom het Ek in my toorn gesweer, hulle sal in my rus nie ingaan nie—alhoewel sy werke van die grondlegging van die wêreld af volbring is. Want Hy het êrens van die sewende dag so gespreek: En God het op die sewende dag van al sy werke gerus; en nou hier weer: Hulle sal in my rus nie ingaan nie. Terwyl dit dan so is dat sommige daar ingaan, en diegene aan wie die evangelie eers verkondig is, deur ongehoorsaamheid nie ingegaan het nie, bepaal Hy weer ‘n sekere dag, naamlik vandag, as Hy soveel later deur Dawid spreek, soos gesê is: Vandag as julle sy stem hoor, verhard julle harte nie. Want as Josua aan hulle rus gegee het, sou Hy nie van ‘n ander dag daarná spreek nie. Daar bly dus ‘n sabbatsrus oor vir die volk van God; want wie in sy rus ingegaan het, rus ook self van sy werke soos God van syne. Laat ons ons dan beywer om in te gaan in dié rus, sodat niemand in dieselfde voorbeeld van ongehoorsaamheid mag val nie. 

Die weergawe van die Bloedrivier Gelofte wat sedert die 1930’s algemeen gebruik word, is foutief. Daarin word ondermeer gesê: “ons die dag en datum elke jaar as ‘n dankdag soos ‘n sabbat sal deurbring”. In die amptelike notule van die Volksraad word niks gesê van Sabbat nie. Die amptelike notule het gesê: “dat wy de dag der overwinning, in ‘n boek zullen aantekenen, om dezelve bekend te maken, zelfs aan onze laatste nageslachten, opdat het ter Eere van God gevierd mag worden”.

(Met dank aan Sousiewa wat my aandag hierop gevestig het)

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Inleiding tot Eksodus, Levitikus en Numeri

Foto: Berg Sinai https://wyattmuseum.com/mt-sinaijebel-lawz

In die Ou Testament is die boeke Eksodus, Levitikus en Numeri drie verskillende boeke. Dit is ook so in die Hebreeuse Ou Testament (die Tanakh). Indien ons na die inhoud van die boeke kyk, behoort dit eintlik net een boek te wees. In die tyd waarin hierdie boeke oorspronklik geskryf was, is dit geskryf op leer wat aanmekaar gelas is en dan opgerol is. Sulke boekrolle was moeilik hanteerbaar as dit te groot word en is dan verdeel in twee of meer rolle. As gevolg hiervan is die een boek verdeel in drie. Vir studiedoeleindes is dit beter om die drie boeke as een aaneenlopende boek te bestudeer.

Die name wat aan die drie boeke gegee is, is in Grieks Exodus (=Uittog), Leuitikon (=Boek van Leviete), arithmoi (Latyn Numeri) (=Getalle). Die Hebreeuse name kom van die eerste woorde in elke boek: Eksodus is Sjemot (=naam), Levitikus is Wajkira (=hy het geroep) en Numeri is Bemidbar (=in die woestyn). Indien ons ‘n gesamentlike naam vir net hierdie drie boeke wil gebruik, sou dit die  “Boek van Instruksies” wees – ooreenstemmend met die Hebreeuse woord Torah. Die grootste deel van die boeke handel oor instruksies wat YHWH (die HERE) aan die volk Israel gegee het.

Die eerste vyf boeke van die Ou Testament (in Grieks die Pentateug en in Hebreeus die Torah) word elders in die Bybel en deur Yeshua (Jesus), die Gesalfde, toegeskryf aan Moses. Dit sluit die moontlikheid in dat dit onder toesig van Moses geskryf is. Die boeke Eksodus, Levitikus en Numeri is ook in dieselfde tydvak geskryf as die gebeure wat daarin voorkom. Al drie boeke kan as ‘n ooggetuie verslag beskou word.

In die eerste boek van die Ou Testament, Genesis, het YHWH ‘n verbond met Abraham gesluit waarin hy ondermeer aan Abraham ‘n nageslag en ‘n land van hul eie belowe het. Abraham se kleinseun Jakob en sy gesin, wat een gedeelte van Abraham se nageslag was, het in ‘n deel van Egipte, wat aan die Farao behoort het, gaan woon. In Eksodus word vertel wat van Jakob se nageslag, nou bekend as die volk Israel, geword het. Hulle het vermeerder in getalle maar het in slawerny verval. YHWH het Sy verbond met Abraham onthou en besluit om hulle te bevry en te neem na die land wat Hy aan Abraham beloof het. In Eksodus ontmoet YHWH die volk Israel by berg Sinai en sluit ‘n verbond met hulle. Hy gee aan hulle Sy vereistes van hoe hulle moet leef, besonderhede van ‘n ontmoetingsplek wat hulle moet bou en aanwysings van hoe om Hom te aanbid. In Levitikus gee Hy die offerstelsel en die pligte van die priesters aan hulle. In Numeri word die volk Israel opgestel om die beloofde land te gaan beset, maar hulle weier om te gaan en dwaal vir 40 jaar rond in die woestyn. Hierna is Moses oorlede en word Joshua die nuwe leier.

Die boeke Eksodus, Levitikus en Numeri is gerig aan die volk Israel. Die doel daarvan is om die ontstaan en die afgesonderde aard van die volk op te teken sodat dit ‘n ewige herinnering vir hulle nageslag kan wees. Dit vertel van YHWH se stryd om hulle los te kry uit slawerny en om ‘n verbondsverhouding met hulle te sluit. Die verbond tussen YHWH en Israel is ‘n voorwaardelike ooreenkoms waarin YHWH vereistes stel wat die volk moet nakom, iets wat die nageslagte ook sal moet doen. Terselfdertyd is daar waarskuwings dat indien die volk nie die vereistes nakom nie, YHWH teen hulle sal optree. Dit alles moet opgeteken en bewaar word sodat die volk dit kan onthou en dit as ‘n getuienis gehou kan word.

Daar is dikwels verwarring oor die tydperk wat Israel in Egipte was. Gen 15:13 en Hand 7:6 noem 400 jaar wat Abraham se nageslag in ‘n vreemde land sou woon.  Die tydperk wat die kinders van Israel (Jakob) in Egipte gewoon het, was 430 jaar (Eks 12:40-41). Die wet van Moses het 430 jaar na die roeping van Abraham gekom (Gal 3:17-17). In Gen 15:16 sê YHWH dat hulle vir 4 geslagte in die vreemde land sou wees. Die nageslag van Jakob se seun Levi (Eks 6:16-20) was Kehat, Amram, Moses – vier geslagte. Daar is ook verskillende ander gegewens wat die tyd tussen Jakob se vestiging in Egipte en die Uittog uit Egipte onder Moses as 215 jaar bereken. Die probleem met hierdie syfers kom in by die Massoretiese Teks (wat as grondteks vir ons vertalings dien). Die Samaritaanse Pentateug en die Septuagint (albei antieke vertalings uit die oorspronklike) se weergawe van Eks 12:40 lees: En die verblyf van die kinders van Israel, en hulle vaders, waar hulle as vreemdelinge vertoef het in die land Kanaän en in Egipte, was 430 jaar. (Let op: Kanaan EN Egipte). Dit word ook deur die historikus Josephus bevestig. Dus 215 jaar van YHWH se belofte aan Abraham tot Jakob se vestiging in Egipte, en 215 jaar van Jakob se vestiging in Egipte tot die Uittog onder Moses, 430 jaar in totaal. Die tydperk van 400 jaar is ‘n ander tydperk wat begin met Abraham se saad Isak en duur tot die Uittog.

Nog iets waaroor daar verskillende menings is, is die roete wat Israel gevolg het. Die roete wat Israel gevolg het, was van Raamses (Avaris) af tot by die berg Sinai. Die ligging van die berg Sinai is dus van groot belang. Hierdie berg was geleë in die land Midian (Eks 3:12), wat vandag deel is van Saoedi-Arabië. Die regte berg Sinai is eers in 1984 deur ‘n amateur argeoloog ontdek en dit is vandag bekend as Jabal al-Lawz. Die roete uit Egipte het deur die Rooi See, dit wil sê die Golf van Akaba, gelei tot by berg Sinai. Daar is oorblyfsels van strydwaens op die bodem van die see gevind. Van die berg Sinai af het hulle getrek na Kades-Barnea, die Wildernis van Paran en die Wildernis van Sin.

Die getal van die volk Israel wat uit Egipte gekom het en in Kanaan gaan woon het, is belangrik in die verstaan van verskeie gedeeltes. In Numeri word gemeld dat twee sensusse gehou is. Die eerste sensus (Num 1:1-4) word gehou in die tweede jaar na die Uittog net voor hulle vertrek na die Beloofde Land. Die tweede word gehou in die veertigste jaar na die Uittog en net na die omswerwinge in die wildernis. Met die eerste is 603,550 krygsmanne van 20 en ouer getel.  Met die tweede is 601,730 krygsmanne getel. Indien hierdie syfers korrek is, sou die hele volk wat uit Egipte gekom het omtrent 2,5 miljoen moes gewees het. Daar is heelwat redes waarom dit onwaarskynlik klink: die logistieke probleme van soveel mense met hulle vee, die vrees vir vyande wat meer en sterker as hulle is, hulle onvermoë om Kanaan ten volle in besit te neem, ensovoorts. Die Hebreeuse woord ehlef word vertaal as duisend, maar kan ook hoofman of leier beteken. Indien ehlef verkeerd vertaal is, sal die totale bevolking van Israel nie meer as 400,000 gewees het nie. Toe Jakob na Egipte verhuis het, was hulle 70 persone. Hulle het vir vier geslagte daar gewoon. Om in vier geslagte te vermeerder tot 2,5 miljoen lyk onwaarskynlik.

Hoewel dit nie werklik van hulp is vir die bestudering van Eksodus nie, is dit wel interessant om Eksodus te vergelyk met Egiptiese geskiedenis. Farao Thutmoses I (Amenoteb) het ‘n dogter Nefure (Hatsheput) gehad wat kinderloos was. Tog is daar standbeelde van haar met ‘n babaseuntjie. Hierdie baba se naam was Senmut en hy dra ‘n versiering wat sy status as erfgenaam van die troon aandui. As volwassene was hierdie Senmut ‘n hoogs opgevoede persoon wat saam met Farao Hatsheput regeer het. Senmut het, toe hy 40 jaar oud was, onder geheimsinnige omstandighede verdwyn. Sy grafkelder was nooit gebruik nie. Na sy verdwyning is amper elke beeld van Senmut se neus afgebreek as simboliese gebaar om sy gees dood te maak. Daar is een oorblywende standbeeld van Senmut waarin getoon word dat hy ‘n arendsneus gehad het – iets wat nie kenmerkend van Egiptenare was nie, maar wel kenmerkend van Israeliete was.

Hier volg die struktuur van die  “Boek van Instruksiesˮ:

BOEKROL 1: EKSODUS

Deel 1: Israel en die roeping van Moses (Eks 1 – 5)

Deel 2: YHWH se stryd teen Farao (Eks 6 – 12)

Deel 3: YHWH lei Israel uit Egipte tot by Sinai (Eks 12 – 18)

Deel 4: Die eerste verbond tussen YHWH en Israel (Eks 19 – 24:11)

Deel 5: ‘n Plek waar Israel vir YHWH kan ontmoet (Eks 24:12 – 31)

Deel 6: Israel verbreek die eerste verbond en sluiting van die tweede verbond (Eks 32 – 34)

Deel 7: Die bou van die Tabernakel (Eks 35 – 40)

BOEKROL 2: LEVITIKUS

Deel 1: Die offers wat Israel aan YHWH moet bring (Lev 1 – 7)

Deel 2: Die inwyding van die Priesterhoof en sy seuns (Lev 8 – 10)

Deel 3: Instruksies oor reinheid (Lev 11 – 15)

Deel 4: Die Dag van Toedekking (Yom Kippur) (Lev 16)

Deel 5: Instruksies aan Israel om as afgesonderde volk te leef (Lev 17 – 22)

Deel 6: Tye wat deur YHWH vasgestel is (Lev 23-25 )

Deel 7: Nakoming van die Verbond – Voorspoed en Teenspoed (Lev 26-27 )

BOEKROL 3: NUMERI

Deel 1: Voorbereidings om na Kanaan te trek (Num 1 – 10:10)

Deel 2: Die trek vanaf Sinai na Kades Barnea (Num 10:11 – 12)

Deel 3: Israel weier om Kanaan binne te gaan (Num 13 – 14)

Deel 4: In die wildernis: ‘n Nuwe geslag moet gereinig word (Num 14 – 20)

Deel 5: Die trek van Kades Barnea na Moab (Num 21)

Deel 6: Bileam, die profeet (Num 22 – 25)

Deel 7: Israel gereed vir die beloofde land (Num 26 – 32)

Deel 8: Bylaes oor verskillende sake (Num 33 – 36)

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Is dit die einde van die wit volk van Afrika?

Foto: https://saboteur365.files.wordpress.com/2017/06/white-nationalism-poster-precious-possession.jpg

Lank, lank gelede, toe ek begin werk het, het die staat die Blankes aangemoedig om groter gesinne te hê. Dit is ondermeer met belastingtoegewings gedoen (dit was slegs Blankes wat inkomstebelasting betaal het). Op dieselfde inkomste het ‘n ongetroude persoon die maksimum koers betaal, indien getroud het hy minder betaal, indien getroud met een kind het hy nog minder betaal, en so aan verder tot en met ses kinders.

In 1967 kon die regerende Nasionale Party trots verklaar dat, in die vorige vyf jaar, die aanwas van Nie-blankes minder was as die aanwas van Blankes. Dit was die eerste keer in die geskiedenis van Suid-Afrika dat dit reggekry kon word. Die Blanke aanwas het ook immigrante uit Europa ingesluit. In daardie tyd was die Suid-Afrikaanse ekonomie sterker as ooit daarvoor of daarna. Daar was meer werksgeleenthede as wat daar werkers was en daar was veral ‘n tekort aan vakmanne. As iemand se baas hom kwaad gemaak het, het hy vir sy baas gesê wat hy met sy werk kan maak en die volgende dag oorkant die straat begin werk teen ‘n beter salaris.

In 1900 was daar 1 miljoen Blankes en 3.2 miljoen Bantoes in Suid-Afrika, dus omtrent 3 Bantoes vir 1 Blanke. In 1945, voor die beleid van Aparte Ontwikkeling, was daar 2.3 miljoen Blankes en 8.5 miljoen Bantoes, amper 4 Bantoes vir elke Blanke. In 1965, net voor dr. Verwoerd vermoor is, was daar 3.4 miljoen Blankes en 14.6 miljoen Bantoes, dit wil sê omtrent 4 Bantoes per Blanke. Vir 20 jaar het die verhouding dus min-of-meer konstant gebly. In 1990 was daar 5 miljoen Blankes en 30 miljoen Bantoes, dus 6 Bantoes vir elke Blanke. Dit was die situasie toe die Nasionale Party gekapituleer het. In 2017 was daar 4.5 miljoen Blankes en 45.6 miljoen Bantoes, derhalwe 10 Bantoes vir een Blanke. Blankes se getalle neem steeds af en Bantoes se getalle neem steeds toe. Wat gaan die situasie oor 20 jaar wees? 20 Bantoes per Blanke?

Dit is nie net in Suid-Afrika waar Blankes se getalle afneem nie, dit gebeur wêreldwyd. Die Westerse Wêreld se bevolkings krimp terwyl die Derde Wêreld se getalle toeneem. Daar word gemeen dat die Blankes in die VSA oor omtrent 20 jaar ‘n minderheid gaan wees. Europa is op dieselfde pad. Nie net neem die Blankes se getalle af nie, hulle laat toe dat reuse getalle immigrante uit die derde wêreld hulle lande instroom. Die Blanke ras se voortbestaan word ernstig bedreig.

Wie nie van hierdie situasie bewus is nie, het geen kennis van wat in die wêreld aan die gang is nie. Suid-Afrikaanse blankes wat nie bewus is van die implikasies hiervan nie, moet liewer hulle opinies vir hulleself hou. Die krimping van Blanke getalle en die toename van Nie-blanke getalle is loshande die belangrikste saak wat ons voortbestaan beïnvloed.

Wat het veroorsaak dat die Blanke ras besluit het om selfmoord te pleeg? In Europa was die aanwas van die bevolking in vroeër eeue deur die natuur gereguleer. Baie kinders is gebore, maar sterftes deur oorloë en siektes het die grootte van gesinne verklein. Toe die mens daarin slaag om die sterftesyfer te verminder, het daar ‘n gevaar van oorbevolking ontstaan. Dit het gelei tot bevolkingsuitbreiding na ander kontinente toe. Steeds het die Blankes toegeneem totdat geboortebeperking moontlik geword het. Geboortebeperking het die grootste invloed gehad op die oorgang tot kleiner gesinne. Voorheen was die grootte van die gesin bepaal deur natuurlike faktore, groot gesinne was deel van die lewe. Geboortebeperking het aan die mens ‘n keuse gebied, mense kon ‘n wilsbesluit neem oor hoe groot die gesin moet wees. Die nywerheidsrevolusie het ook ‘n invloed op die grootte van die gesin gehad.

In ons tyd het die Westerse mense se waardes verander. Die Westerlinge (Blankes) het tradisionele en christelike waardes oorboord gegooi en vervang met ‘n vrysinnige ongodsdienstige lewensuitkyk. Die vrysinnige lewenswyse van ‘n groot aantal Blankes bevorder seksuele losbandigheid en aborsie op aanvraag. Dit bevorder pornografie en nie-reproduktiewe en ongesonde seksuele lewenstyle. Die gebruik van dwelms het ook ‘n invloed op reproduksie. Radikale feminisme en vroue wat loopbane najaag veroorsaak vyandigheid teenoor moederskap. Verder veroorsaak egskeidings en ekonomiese behoeftes dat vroue loopbane moet volg en gevolglik moederskap moet beperk. Kinders uit die huwelike van Blankes met Nie-blankes verswak ook die blanke bevolkingsaanwas. Dit alles, en nog meer, breek die tradisionele gesin en gesinswaardes af.

Hoeveel Blankes in Suid-Afrika die Westerse vrysinnige lewenswyse navolg, is onbekend. Die oorgang van vroeër jare se groot gesinne na die kleiner gesinne van vandag het gebeur as gevolg van verstedeliking. Om uit die stedelike armoede te ontsnap moes meer geld aan opleiding van kinders bestee word. In die stede was die beter betrekkings gereserveer vir geskoolde persone. Minder kinders, wat geskoold was, was beter as meer kinders, wat ongeskoold was. Dit was dus in die hele gesin se belang dat daar minder kinders moes wees. Mettertyd het inkomste verbeter en was ‘n meer gerieflike lewenswyse moontlik. ‘n Beter huis, ‘n tweede motor, ‘n swembad en ‘n jaarlikse vakansie kon bekostig word. Ekonomiese faktore het kleiner gesinne verkieslik gemaak. Die oorgrote meerderheid Bantoes het nie in hierdie welvaart gedeel nie en het steeds groter gesinne gehad. Die verskil in aanwas het verder vergroot.

Hoe gaan die getalleverhouding van Blankes tot Bantoes oor 10 jaar wees? Binnekort gaan jou rugbyspan nie meer as 2 Blanke spelers hê nie, daar gaan net 2 Blankes in jou kind se klas wees, jou gesin gaan die enigste Blankes in jou straat wees. Tensy iets gebeur wat dit verander.

Alles is nie verlore nie. Die White Tribe of Africa kan bly voortbestaan. Dit hang van ons af of ons wil bly voortbestaan, of nie. Dit is ons keuse. Dit sal net nie op dieselfde manier wees as voorheen nie. Daar mag dalk net ‘n beter toekoms wag as wat ons van kan droom.

Om reg te kies sal die Blankes in Suid-Afrika bewus moet word van wat om hulle aangaan. Te veel leef in ‘n droomwêreld waaruit hulle nie wil wakker word nie. Die Blankes sal moet ophou om te luister na die leuens van die media, kerke en die “deskundiges”. Hulle sal moet begin om hulle gesonde verstand te gebruik.

Kies jou gesin, jou familie, jou voorgeslagte en jou nageslagte. Kies jou eie mense, kies jou eie taal en kultuur. Kies jou eie volk. Onthou wat jou voorgeslagte deurgemaak het sodat jy hier kan wees. Dink aan die erfenis wat hulle aan jou nageslag nagelaat het. Of was al die lyding, stryd en opofferings tevergeefs? Ons voortbestaan is nie ‘n politieke saak nie, dit is ‘n saak van fisiese oorlewing.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Om die Bybel te lees

Prent vanaf: Jesus se Kindertjies Blog

Voor die uitvinding van die drukpers (deur Johannes Gutenberg in 1440) was boeke met die hand geskryf en gekopieer. Daar was nie baie boeke nie, min mense het boeke besit, die belangrikste boeke was geskryf in Latyn, Grieks en Hebreeus. Die Heilige Skrif was nie algemeen beskikbaar nie en kon nie deur gewone mense gelees word nie. Die drukwese het vir die eerste keer die Heilige Skrif beskikbaar gestel in ‘n formaat waarin dit rondgedra kon word en op enige plek gelees kon word. Die volgende stap was om dit te vertaal in die Europese volkstale. Dit alles het daartoe gelei dat gewone mense die Bybel kon lees in hulle eie taal en kon sien hoeveel die kerk van die waarheid afgewyk het. Dit is hoe Protestantisme ontstaan het en hoe daar weggebreek is van die Roomse Kerk.

Die Heilige Skrif, ook bekend as die Bybel, was onlosmaaklik deel van die Boerevolk se geskiedenis. Elke huis het minstens een Bybel gehad, soms was dit die enigste boek in die huis. Dit was daagliks gelees tydens Boekevat en ook gebruik om kinders te leer lees en skryf. Die Bybel was met die Groot Trek in die wakis, op kommando was die Bybel in die saalsak.

Mense wat ‘n verhouding met Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) het, het die behoefte om Hom beter te ken en verstaan. Die Bybel is die boek waarin jy kan lees Wie Hy Is, wat Hy al gedoen het en wat Hy nog gaan doen.

Die Bybel is ‘n dik boek met baie bladsye. Die lees van die Bybel is ‘n formidabele taak. Dit maak dat mense na ‘n makliker uitweg soek, ‘n opsomming, ‘n video of so iets. Ongelukkig is daar nie ‘n maklike uitweg nie, die lees van die Bybel verg dissipline, toewyding en deursettingsvermoë. Elke indiwidu moet self besluit of hy daarvoor kans sien. As jy nie vir Yeshua ernstig opneem nie, waarom moet Hy jou ernstig opneem? As jy die Bybel net oppervlakkig ken, ken jy vir Yeshua ook oppervlakkig, en mag Yeshua ook net oppervlakkig in jou belangstel. Wat jy insit bepaal wat jy uitkry. Daar is nie plek vir ligsinnigheid nie, dit is ‘n ernstige saak. Indien jy wel ernstig is met Yeshua, sal jy bereid wees om opofferings te maak vir Hom. As die lees van die Bybel vir jou moeilik is, sal jy moet plan maak, vasbyt en deurdruk.  Jy sal daarby baat.

Wat bedoel word met die lees van die Bybel is dat jy by bladsy een begin en dat jy alles lees tot by die laaste bladsy. Die hele Bybel moet gelees word, nie net hier ‘n bietjie en daar ‘n bietjie nie. Dit wat jy Sondag in die kerk hoor, is net kort gedeeltes van die Bybel. Dit wat jy by jou Bybelstudie hoor is ook net gedeeltes van die Bybel. Hierdie dele wat jy hoor mag van waarde wees, maar dit vervang nie dat jy die Bybel self moet lees nie.

Wanneer jy deur die Bybel blaai, sal jy sien dat daar hoofstukke en verse is. Dit was nie in die oorspronklike manuskripte nie en is later bygevoeg om soek en verwysings makliker te maak. Somtyds is dit in ooreenstemming met die teks, maar nie altyd nie. Sommige Bybels het opskrifte in die teks as hulpmiddel tot die inhoud. Hierdie dinge kan nuttig wees, maar is nie noodwendig korrek nie. Elke boek in die Bybel het sy eie struktuur. Dit is nodig om op te let dat daar verskillende onderwerpe binne dieselfde boek kan wees.

Die boeke wat in die Bybel is, volg nie noodwendig chronologies op mekaar nie. Die Ou Testament  het eers geskiedenisboeke, dan wysheidsboeke en laastens profetiese boeke. Die Nuwe Testament het eers geskiedenisboeke, dan omsendbriewe en laastens ‘n profetiese boek. Hierdie indeling is mensgemaak en jy hoef dit nie na te volg nie. Waar daar in die Ou Testament twee boeke met dieselfde naam is (bv. 1 Samuel en 2 Samuel), beteken dit dat dit oorspronklik een boek was en moet dan as een boek gelees word. Waar daar in die Nuwe Testament twee verskillende briewe met dieselfde naam is, beteken dit nie dat dit na mekaar geskryf is nie, of dat dit oor dieselfde onderwerp handel nie, dit beteken dat die briewe aan dieselfde mense gerig is.

Die inhoud van die Bybel strek oor ‘n lang tyd. Daar kon honderde jare verloop het tussen een gebeurtenis en die volgende gebeurtenis. In die verloop van hierdie geskiedenis het baie dinge verander. Taal kon verander het, skrif kon verander het. Omstandighede het verander. Kultuur kon verander het, mense en volke het verander.

Die Bybels wat ons gebruik is vertaal uit antieke tale wat nie meer gebruik word nie. Daar is twee tale betrokke by ‘n vertaling: die antieke taal waarin geskryf is en die moderne taal waarin gelees word. Daar is verskillende vertaalmetodes en gevolglik verskil vertalings van mekaar. Een vertaalmetode probeer die oorspronklike taal so akkuraat moontlik vertaal en dit word ‘n letterlike vertaling genoem. Die klem val op die oorspronklike taal. Ek is bekend met twee sulke vertalings: die Ou Afrikaanse Vertaling (OAV) van 1933/53 en die Pad van Waarheid na Lewe (PWL). ‘n Ander vertaalmetode word ‘n ekwivalente vertaling genoem en probeer om die vertaling meer verstaanbaar te maak. Die klem is op die moderne taal. Twee voorbeelde is die Nuwe Afrikaanse Vertaling (NAV) van 1983 en die Nuwe Lewende Vertaling (NLV). Die vertalers gebruik nie noodwendig dieselfde brondokumente nie en dit kan ook tot verskille tussen vertalings lei.

Daar is ‘n verskil tussen die lees van die Bybel en die bestudering van die Bybel. Om net die Bybel te lees vat nie so lank nie. Een berekening sê daar is 929 hoofstukke in die Ou Testament, indien jy net 3 hoofstukke ‘n dag lees kan jy in 10 maande klaar wees. Om die Bybel deeglik en intensief te bestudeer, sal ‘n paar jaar neem. Indien jy vir die eerste keer die hele Bybel aanpak, sal dit beter wees om net te lees.

Wanneer jy die hele Bybel vir die eerste keer deurlees, sal dit goed wees as jy jou vorige kennis van die Bybel kan vergeet. Alles sal vars en nuut wees. Dit sal ‘n avontuur wees om dinge uit te vind wat jy nie voorheen geweet het nie. Jy sal ook uitvind dat dinge wat jy voorheen nie verstaan het nie, nou sin maak. Dit sal ‘n goeie fondament wees waarop jy dan kan voortbou. Wanneer jy die Bybel ‘n tweede keer deurlees, gaan jy vind dat jy baie leer wat jy die eerste keer gemis het. Elke keer wat jy die Bybel deurwerk ontdek jy iets nuuts en opbouend. Met die eerste deurlees, probeer om niemand te raadpleeg oor die betekenis van wat jy lees nie, probeer net om in te neem wat geskrywe is.

Daar is vreeslik baie verskillende interpretasies van die Bybel. Daar is ook baie verdraaiings en baie dwalinge. Dit is hoofsaaklik so omdat die Bybel nie in konteks gebruik word nie. Hoe lees mens binne konteks? Jy interpreteer nie een vers op sy eie nie. Wanneer jy ‘n teks lees, neem jy die vers voor en die vers daarna in ag. Jy moet ook let op die paragrawe voor en na die vers wat jy lees. Jy moet ook die vorige en volgende hoofstukke in gedagte hou. Daar is vier beginsels wat gevolg moet word: wat is die letterlike betekenis van die gedeelte, wat is die agtergrond (die gebeure, wie praat en wie moet luister), taalgebruik en deur dit met ander gedeeltes (wat oor dieselfde saak handel) te vergelyk. Neem ook die kultuur van die tyd in berekening.

Die grootste gedeelte van die Bybel moet letterlik verstaan word. Wanneer dit nie letterlik verstaan moet word nie, sal dit duidelik uit die teks self blyk. Sommige dinge kan nie letterlik beskryf word nie, dan word daar figuurlike taal gebruik. Om beelde en simbole te herken is belangrik, selfs al verstaan jy nie dadelik wat dit beteken nie. Dit is nie God se bedoeling dat ons nie moet verstaan wat Hy aan ons bekend wil maak nie. Wanneer ons ernstig is om Hom te verstaan, sal Hy ons daarmee help.

Daar is ‘n paar benaderings tot die verstaan van die Heilige Skrif wat vermy moet word. Rasionalisme verhef geleerdheid of wetenskap tot die finale gesag by die verstaan van die Bybel. Mistisisme verhef mistiese ervarings (geestelike belewenisse) tot finale gesag en bykomend tot die Bybel. Kerklikheid verhef die kerk tot enigste vertolker van die Skrif en ag kerklike besluite bykomend tot die Skrif. Die moderne neiging is om te sê dat die Bybel deur mense geskryf is en dat dit feilbaar is.

Ons Protestantse voorouers het die Sola Scriptura beginsel nagevolg. Die Bybel is die onfeilbare Woord van God, die oorspronklike geskrifte is deur die Heilige Gees geïnspireer en is die finale gesag in lering en praktyk.

Dit is die Boerevolk se erfenis.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Wie nie wil hoor nie, sal voel

Hoeveel keer moet dieselfde boodskap herhaal word voordat dit gehoor word? Hoeveel keer moet iemand skree “brand” voordat die mense daarop reageer? Is eenkeer nie genoeg nie?

As iemand die straat afhardloop en skree “vlug, vlug, die Filistyne is op ons!” is dit mos voldoende waarskuwing. Die wat gehoor het en nie gevlug het nie, het die ramp oor hulleself gebring. Hoekom het hulle nie reageer nie? Die persoon wat geskree het, het sy plig nagekom. Hy het sy bes gedoen om almal te waarsku.

So gaan dit met die Boerevolk vandag. Wie weet nog nie van die plaasmoorde nie? Wie weet nog nie van onteiening sonder vergoeding nie? Wie weet nog nie van die grootskaalse armoede onder blankes nie? Wie weet nog nie van die aftakeling van ons taal en kultuur nie? Wie weet nog nie van die volksmoord op blankes nie? As daar regtig iemand is wat niks hiervan weet nie, wat meer kan gedoen word om dit aan hom te vertel?

Daar is mense wat dit wel gehoor het, maar hulle ontken dat dit so is. Hoe is dit moontlik? Kan dit wees dat hulle nie familie en vriende het wat op plase woon nie? Het hulle nog nooit ‘n toevlugsoord vir blankes besoek nie? Ken hulle niemand op skool of universiteit nie? Niemand wat graag ‘n vakleerlingskap wil doen nie? Besoek hulle nie museums en monumente nie?

Dan is daar die wat nie wil weet nie want hulle wil graag “gematig” wees. Die hoofstroommedia behoort aan die staat of groot korporasies en hulle het ‘n vyandige agenda ten opsigte van ons. Hulle beeld mense wat van hierdie dinge praat uit as ekstremiste. Dit is effektiewe intimidasie. Daar is mense wat bang is om ‘n ekstremis genoem te word. Hulle vrees veroorsaak dat hulle aandadig is aan die leuens wat versprei word. Ondervinding leer dat gematigdes altyd die vyand ondersteun en hulle eie mense verraai.

Die slegte nuus is dat alles wat genoem is die werklikheid is. Om die ore toe te druk, laat dit nie weggaan nie. Om te bang te wees om ‘n standpunt in te neem, verander niks nie. Die nog slegter nuus is dat al hierdie verskrikkinge ook by die ontkenner se adres gaan uitkom. Binnekort. Daar is nou nog tyd om voor te berei, om jou en jou huis so goed as wat binne jou perke is te beskerm. Daar is nog tyd om jou familie en vriende in te lig. Al ontstel dit jou, kan jy nou nog iets doen. As jy bang is, is daar nog tyd om dapper te word.

Dan is daar mense wat dit uit kwaadwilligheid ontken. Hulle vind dit goed dat daar ‘n volksmoord moet wees, hulle wil ons uitroei. Ons praat nie van vreemdelinge nie, ons praat van ons eie mense. Vriende, familie, kollegas. Mense wat wil hê dat ons as ‘n volk moet ophou om te bestaan. Dit is mense wat hulle eie mense haat.

Wanneer die Oomblik van Krisis kom, gaan die wat voorbereid is nie net hulleself help nie, hulle gaan ook probeer om ander te help. Hierdie mense wat bereid is om ander te help, gaan mense help wat hulle ken. Omstandighede sal so wees dat dit nie moontlik sal wees om almal te help nie. Hulle gaan ook dubbel versigtig moet wees om onbekendes te help, want onder hulle mag daar vyande wees. Maak dus nou al seker dat jy die mense om jou ken, wie is vriende en wie is vyande. Die wat nou nie wil weet wat aan die gang is nie, moet daarop let dat hulle heel moontlik as vyande geïdentifiseer kan word. Die luukse van onpartydigheid gaan nie bestaan nie.

Hierdie situasie waarin die Boerevolk verkeer, dien as ‘n voorbeeld vir die situasie waarin die volgelinge van Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) verkeer. Wie het nog nie die boodskap van redding gehoor nie? Is dit moontlik dat daar tussen ons mense is wat dit nog nie gehoor het nie? As daar is, laat ons hulle dadelik besoek en vertel.

Hoe gemaak met die wat nie wil hoor nie? In Matteus 10:14 gee Yeshua die opdrag: Wanneer iemand julle nie ontvang en nie na julle boodskap luister nie, gaan uit daardie huis of daardie stad uit en skud die stof van julle voete af. (PWL-vertaling). Hulle het een kans gehad om te hoor, as hulle nie wou nie het hulle daardie kans verbeur. Niemand loop agter hulle aan en smeek hulle om te luister nie.

Paulus het as Apostel by ‘n vreemde stad aangekom, die evangelie verkondig, die wat geglo het as ‘n gemeente gevestig en vertrek (dikwels uit die stad gedryf). Dit alles het hy reg gekry in ‘n paar weke of maande. Met sy vertrek was alles verkondig wat verkondig moes word en was alles gedoen wat gedoen moes word. (Vandag sal ‘n predikant of sendelinge baie jare op een plek bly en nog nie klaar wees met die verkondiging van die evangelie nie). Dikwels is daar vir mense net een kans om te hoor en daarop te reageer.

Wat maak dat mense volstrek weier om inligting te ontvang? Gratis inligting. Waarskynlik omdat jy, wanneer jy ingelig is, ‘n keuse moet maak. Die maak van ‘n keuse is ontstellend. Mense verkies inligting waarvoor hulle betaal en wat nie van hulle verwag om te kies nie. Dit is vermaaklikheid. Vermaaklikheid sus jou en hou jou in ‘n toestand van gemak. Geen wonder dat sommige kerke eerder vermaaklikheidsentrums is nie.

Dan is daar die wat omgee oor wat mense van hulle sê. Om te hoor en te verander mag maak dat jy vriende verloor, dat daar oor jou geskinder word, dat mense met jou spot. Dis jou keuse. Wat is die belangrikste? Lewe of dood, waarheid of leuen? Jou keuse gaan jou behoud of jou ondergang wees.

Daar is mense wat ‘n gees van teenstand het. Hulle is die vyand. As jy aan Yeshua behoort, soek hulle jou ondergang.  Ek dink nie hulleself weet hoekom nie. Sodra hulle van Yeshua hoor ervaar hulle ‘n gevoel van wrewel en teenstand.  Yeshua sê in Johannes 15:20: Onthou die boodskap wat Ek vir julle gebring het: ‘Daar is nie ‘n slaaf wat groter is as sy meester nie.’ As hulle My vervolg het, sal hulle julle ook vervolg. As hulle My boodskap gehoorsaam het, sal hulle julle s’n ook gehoorsaam.

Sommige volgelinge van Yeshua word ook ekstremiste genoem.  Of fundamentaliste, of dwepers. Dit is nou daardie volgelinge wat nie net godsdiens beoefen nie, maar vir wie Yeshua alles is. Hoe belangrik is dit wat mense sê? Jou keuse, jou lewe.

Wat sê ons vir mense aan wie die boodskap oorgedra is, maar wat dit nie ingeneem het nie? ‘n Boodskap hoef net eenkeer oorgedra word, niemand kan dieselfde boodskap tot in lengte van dae oor en oor bly herhaal nie. Daar is ‘n volgende boodskap wat wag om afgelewer te word. Ons kan nie net op een plek bly stilstaan nie.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

God se Toorn is onafwendbaar

Ons gebruik nie gereeld die woord  “toorn” nie. Ons word gereeld kwaad, ons word woedend, maar ons word nie dikwels toornig nie. Ons gebruik “toorn” so min, dat ons nie presies seker is wat dit beteken nie.  “Toorn” is ‘n sterk verontwaardiging wat veroordeling en wraak tot gevolg het. Die persoon wat toornig is, voel dat hy met reg toornig mag wees en dat die persoon wat hom toornig gemaak het, verdien om gestraf te word.

Die woord  “toorn” kom ook in die Bybel voor. Daar word gepraat van die Toorn van God. Ten opsigte daarvan is daar goeie nuus en slegte nuus. Die slegte nuus is dat mense wat God se vyande is, die volheid van Sy toorn sal ontvang. Die goeie nuus is dat diegene wie deur Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) gered is, nie net die toorn sal vryspring nie, maar die volheid van Sy vryspraak sal ontvang. Dit is soos die twee kante van dieselfde munt. Twee persone sal saam wees, een gaan die Toorn van God vryspring, die ander gaan God se wraak en woede ontvang.

Die persone wat in die regte verhouding met die Gesalfde is, wag op God om op te tree teen Sy vyande – gevalle mense en gevalle engele. Dan sal geregtigheid geskied, dan sal boosheid vernietig word. Soos Psalm 5:8-11 dit stel: HERE, lei my in u geregtigheid om my vyande ontwil; maak u weg voor my reg. Want in hulle mond is niks betroubaars nie; hulle binneste bring onheil; hulle keel is ‘n oop graf; hulle maak hul tong glad. Verklaar hulle skuldig, o God! Laat hulle val deur hul planne; dryf hulle weg oor die menigte van hul oortredinge, want hulle is wederstrewig teen U. Maar laat húlle almal bly wees wat by U skuil; laat hulle vir ewig jubel, en beskut U hulle; en laat in U juig die wat u Naam liefhet.

In Openbaring 5:1-4 lees ons hoe Johannes geween het: En ek het in die regterhand van Hom wat op die troon sit, ‘n boek gesien, van binne en van buite beskrywe en met sewe seëls goed verseël. En ek het ‘n sterk engel gesien wat met ‘n groot stem uitroep: Wie is waardig om die boek oop te maak en sy seëls te breek? En niemand in die hemel of op die aarde of onder die aarde kon die boek oopmaak of daarin kyk nie. En ek het baie geween, omdat daar niemand waardig bevind is om die boek oop te maak en te lees of daarin te kyk nie. Wat was in die boek geskrywe? Dit beskryf die Dag van die HERE, wanneer Sy toorn oor die mensdom gaan kom. Waarom ween Johannes? Die Dag van die HERE kan nie plaasvind nie. Want die boek is geslote. Eers as die boek oopgemaak is, kan die Toorn van God begin. Johannes sien uit daarna dat God Sy toorn moet uitgiet.

Die moderne Westerlinge (christene en nie-christene) vind die Toorn van God ontstellend. Hulle meen God is onverdraagsaam, wreedaardig, onregverdig en altyd kwaad. Veral in die Ou Testament. Baie kerke sien God in die Nuwe Testament as sagmoedig, liefdevol en verdraagsaam teenoor alle mense. Deur wat God van Homself openbaar te ignoreer en hulle eie interpretasie van Sy karakter te maak, tree hulle op asof hulle God se meerderes is en oor Hom kan oordeel. Die mens dink God is aan hom verantwoording verskuldig! Baie kerke verkondig ‘n oppervlakkige sentimentele evangelie waarin alles om die mens draai. Kerke wil die wêreld ter wille wees, hulle wil polities korrek wees, hulle wil graag aanvaarbaar wees vir die heersers van die wêreld en wil tred hou met die tydsgees. Dit is ‘n vals evangelie wat deur valse leraars verkondig word.

God is heilig, dit beteken Hy is afgesonderd, Hy is anders. Hy is nie ‘n mens nie en Hy is nie soos ‘n mens nie. Hy is ver verhewe bo Sy skepping en Sy skepsels. Sy skepsels het in sonde verval en van Hom vervreemd geraak. God distansieer Homself van sonde, boosheid en korrupsie. Dit is nie hoe Hy is nie. Hy is in alle opsigte rein en verwerp alles wat onrein is. Hy is liefde, maar Sy liefde is nie die liefde van die vlees nie. Hy verwerp alles wat Sy heiligheid, Sy reinheid en Sy liefde aftakel en aanval. Sy reaksie daarop is ontevredenheid, verontwaardiging, woede en toorn. Die gevolge van Sy toorn is wraak, straf en dood. Daar is geen ruimte vir onderhandeling nie. Diegene wat nie daarvan hou nie, wat nie daarmee saamstem nie, wat dit wreed en onverdraagsaam vind, het geen invloed by God nie. Dit wat hulle dink en sê is van geen belang nie en gaan nie die werklikheid verander nie.

God het ‘n ewige en absolute afkeur in alles wat strydig is met Sy persoon en karakter. Hy het ‘n afsku in onreg, onwaarheid en onreinheid. Wanneer mense onreg pleeg, is hulle strafbaar. Wanneer mense leuens en valsheid toepas, is hulle strafbaar. Wanneer mense immoreel lewe, is hulle strafbaar. Hulle slagoffers is geregtig daarop dat God toornig moet wees.

Die gevalle wêreld word regeer en beheer deur gevalle mense wat in opstand teen God is. God se Toorn is teen hulle gerig. Matteus 24:4-13 gee vir ons ‘n voorbeeld van die wêreld waarin ons leef: En Jesus antwoord en sê vir hulle: Pas op dat niemand julle mislei nie. Want baie sal onder my Naam kom en sê: Ek is die Christus! en hulle sal baie mense mislei. En julle sal hoor van oorloë en gerugte van oorloë. Pas op, moenie verskrik word nie, want alles moet plaasvind, maar dit is nog nie die einde nie. Want die een nasie sal teen die ander opstaan en die een koninkryk teen die ander; en daar sal hongersnode wees en pessiektes en aardbewings op verskillende plekke. Maar al hierdie dinge is ‘n begin van die smarte. Dan sal hulle jul aan verdrukking oorgee en julle doodmaak; en julle sal deur al die nasies gehaat word ter wille van my Naam. En dan sal baie tot struikel gebring word en mekaar verraai en mekaar haat. En baie valse profete sal opstaan en baie mense mislei. En omdat die ongeregtigheid vermeerder word, sal die liefde van die meeste verkoel. Maar wie volhard tot die einde toe, hy sal gered word.

God is ook nie verdraagsaam teenoor mense wat volgens die vlees lewe nie – al is hulle ook christene. Galasiërs 5:19-21: En die werke van die vlees is openbaar, naamlik owerspel, hoerery, onreinheid, ongebondenheid; afgodery, towery, vyandskap, twis, jaloersheid, toornigheid, naywer, tweedrag, partyskap; afguns, moord, dronkenskap, brassery en dergelike dinge, waarvan ek julle vooraf sê, soos ek al vroeër gesê het, dat die wat sulke dinge doen, die koninkryk van God nie sal beërwe nie.

Vir die mense wat hulle liefde, hoop en vertroue op Yeshua die Gesalfde stel, is die Toorn van God reeds afgehandel. Op Golgota. Die gevalle toestand van die mens, die sondes wat deur alle mense gepleeg is en die boosheid van die mensdom is deur God gestraf. Sy eise is nagekom en Sy reg is gepleeg. Yeshua, die onskuldige, het die straf wat ons moes ontvang namens ons gedra sodat ons, die skuldiges, onskuldig verklaar kon word.

Die straf van Yeshua was fisies en geestelik. Sy fisiese lyding was erg, maar Sy geestelike lyding was erger. Jesaja 53:5: maar Hy is deurboor vir ons oortredinge van die wet, Hy is vergruis vir ons onregverdighede; die tugtiging was op Hom sodat dit goed kan gaan met ons en deur Sy kastyding is ons genees. (PWL-vertaling).

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Joodse geloof en Yeshua die Gesalfde

Mens kan nie die godsdiens van Ou Testamentiese Israel Judaïsme noem nie. Die naam Judaïsme kan streng gesproke eers gebruik word nadat Jerusalem die hoofstad van hulle godsdiens geword het. Die godsdiens wat hulle toe beoefen het, was ook nie dieselfde as die Judaïsme van vandag nie. Dit behoort iets anders genoem te word, kom ons noem dit maar die Joodse Geloof.

Na die Vloed van Noag en die Toring van Babel, het God met ‘n nuwe werk onder die mense begin. Daar was ‘n man met die naam Abraham. Hy het God geken en Hom vertrou. Dit was op grond van hierdie man se vertroue op Hom dat God ‘n nuwe rigting met die mens ingeslaan het. YHWH het aan Abraham ‘n nageslag en ‘n eie land beloof en dit bevestig deur ‘n verbond (kontrak) met hom te sluit. By hierdie verbond het YHWH ingesluit dat daar uit Abraham se nageslag ‘n Loskoper sal kom.

Hier is nou iets om te bepeins. Dit is welbekend dat Yeshua die Gesalfde (Jesus die Christus) Homself geïdentifiseer het as YHWH. Eerstens let op Johannes 8:56-59: Abraham, julle vader, het hom verheug dat hy my dag sou sien; en hy het dit gesien en het hom verbly. Toe sê die Jode vir Hom: U is nog nie vyftig jaar oud nie, en het U Abraham gesien? Jesus sê vir hulle: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir julle, voordat Abraham was, is Ek. Hulle het toe klippe opgetel om Hom te stenig; maar Jesus het stilletjies uit die tempel gegaan en tussen hulle deurgeloop; en so het Hy vertrek. Die Jode was ontsteld want Yeshua het gesê dat Hy YHWH (EK IS) is. Let ook op Galasiërs 3:7-9: Julle verstaan dan dat die wat uit die geloof is, hulle is kinders van Abraham. En die Skrif wat vooruit gesien het dat God die heidene uit die geloof sou regverdig, het vooraf aan Abraham die evangelie verkondig met die woorde: In jou sal al die volke geseën word. Sodat die wat uit die geloof is, geseën word saam met die gelowige Abraham. Al die volke is die heidenvolke wat nooit Moses se Wet ontvang het of daarvan geweet het nie.

Van Abraham af tot en met Moses (omtrent 430 jaar), was die godsdiens van Israel: Vertrou YHWH. Die Wet van Moses het eers later gekom. Ek wonder hoe hulle godsdiens gelyk het terwyl hulle slawe in Egipte was. Van waar af het Moses die Wet gekry? In Eksodus 3:14 is die antwoord: En God sê vir Moses: EK IS WAT EK IS. Ook sê Hy: So moet jy die kinders van Israel antwoord: EK IS het my na julle gestuur. In Johannes 18:4-6 lees ons: En omdat Jesus alles geweet het wat oor Hom sou kom, het Hy uit die tuin gegaan en vir hulle gesê: Wie soek julle? Hulle antwoord Hom: Jesus, die Nasarener. Jesus sê vir hulle: Dit is Ek. En ook Judas, sy verraaier, het by hulle gestaan. Toe Hy dan vir hulle sê: Dit is Ek, het hulle agteruitgegaan en op die grond geval.  Yeshua die Gesalfde is EK IS, dit wil sê YHWH. Toe Hy dit sê het hulle terug gedeins en neergeval. Die PWL-vertaling gee Johannes 18:4-6 so weer: Omdat Yeshua alles geweet het wat met Hom sou gebeur, het Hy uitgegaan en vir hulle gevra: “Wie soek julle?” Hulle antwoord Hom: “Yeshua, van Natzeret.” Yeshua sê vir hulle: “ אנא אנא – Ek is, was, sal wees Wie Ek is, was, sal wees.” Y’hudah, die een wat Hom sou oorgee, het by hulle gestaan. Toe Yeshua vir hulle sê: “ אנא אנא – Ek is, was, sal wees Wie Ek is, was, sal wees,” het hulle agteruit beweeg en op die grond neergeval.

EK IS WAT EK IS het die Wet aan Moses gegee op die berg Sinai. Yeshua die Gesalfde is EK IS WAT EK IS. Derhalwe: Yeshua het die Wet aan Moses gegee.

Israel het die Wet van Moses net nou en dan nagekom. Dit het so gegaan vir omtrent 900 jaar, toe het YHWH genoeg gehad en die Babiloniërs gestuur om Jerusalem en die Tempel te vernietig en die volk in ballingskap weg te voer. Dit word die Eerste Tempel Tydperk genoem. Eers was daar die tydperk voor die tempel gebou is van omtrent 480 jaar. Israel het die tabernakel verwaarloos, die verbondsark gebruik as ‘n gelukbringer en toe veroorsaak dat die Filistyne dit buit. Van die eerste koning af tot die koninklike opvolging beëindig is, was Israel se geloof beïnvloed deur wie aan bewind was. Wanneer die koning YHWH gedien het, het Israel dit ook gedoen. Wanneer die koning afgode gedien het, het die volk dieselfde gedoen.

Na die ballingskap het Israel die Tempel herbou en het sommige van hulle probeer om ernstig oor hulle godsdiens te wees. Die tydperk tussen die vernietiging van die eerste en tweede tempels word die Tweede Tempel Tydperk genoem. Na die ballingskap het Israel teruggekeer na Juda. Die tempel en stad is herbou en daar is gepoog om die volk te suiwer. Daar is besef dat die ramp wat hulle getref het, van God kom. Die Wet van Moses is van toe af met meer erns gelees. Dit is in hierdie tydperk dat die Skrifgeleerdes, Fariseërs en Sadduseërs ontstaan het. Die studie van die Wet en die interpretasie daarvan het aandag gekry. Dit is hierdie mense se interpretasies waaroor Yeshua met hulle gebots het. Hulle het ‘n mensgemaakte godsdiens ingestel.

Nadat Israel vir Yeshua die Gesalfde verwerp het, is die tempel en stad deur die Romeine vernietig. Met die vernietiging van die tempel, het die bring van offerandes onmoontlik geraak. Daar was nie meer priesters nodig nie. Dit was nie meer moontlik om alles wat die Wet van Moses vereis het na te kom nie. Die invloed van Skrifgeleerdheid het toegeneem en teen die 6de eeu na Christus het die Rabbynse Judaïsme ontstaan. Rabbynse Judaïsme is vandag die hoofstroom in die Joodse geloof. Volgens hulle is daar ‘n geskrewe Wet en ‘n mondelingse Wet en hulle erken albei. Voorheen het groepe soos die Sadduseërs en Hellenistiese Judaïsme die bestaan van ‘n mondelingse Wet teengestaan.

Yeshua die Gesalfde het dikwels met die Joodse voormanne gebots oor hulle interpretasie van die Wet. In Sy Bergpredikasie het Hy Sy verduideliking gegee van wat die Wet eintlik beteken. Verder sê Hy in Matteus 5:17: Moenie dink dat Ek gekom het om die wet of die profete te ontbind nie. Ek het nie gekom om te ontbind nie, maar om te vervul. Wat het Hy daarmee bedoel? Hy het die Wet gegee, die Wet het na Hom verwys, Hy het alles gedoen wat die Wet vereis. Met Sy dood en opstanding is al die vereistes van die Wet nagekom. Hy het die Wet vervul. Vir diegene wat Hom vertrou, is die Wet nagekom in Hom en deur Hom. Nou is dit slegs Hy op wie ons ons oë moet rig.

Daar is ‘n wydverspreide siening onder Jode en Christene dat Yeshua die Wet afgeskaf of verander het. Yeshua het wel met die godsdienstige leiers se interpretasies verskil, maar Hy het nie met die Ou Testament verskil nie. Dit is belangrik om te onderskei tussen wat Yeshua regtig gesê het en dit wat mense dink Hy gesê het.

Vroeg in die Nuwe Testament lees ons van die Judaïseerders. Hulle was Christene wat Joodse gebruike en praktyke in die gemeentes wou inbring. Spesifiek wou hulle hê dat Christene wat nie Jode was nie (dus uit die heidenvolke) die Jode se godsdienspraktyke moes navolg. Onder meer wou hulle vereis dat gelowiges uit die heidenvolke besny moes word. Hulle wou die Wet van Moses en die Evangelie van Christus verenig. Vir hulle was die kruisiging en opstanding van die Gesalfde nie voldoende nie, hulle wou iets daarby voeg. Yeshua kon op Sy eie nie die mens red nie, die mens kon nie net deur vertroue op Yeshua gered word nie, die mens moes self daarvoor werk deur ook iets te doen.

Die waarheid is dat die wat Yeshua vertrou, die Heilige Gees ontvang. Die Heilige Gees gee aan die mens ‘n nuwe natuur wat in staat is om God tevrede te stel. Lewe in die Gees is vry van wettisisme en wetteloosheid. Die Gees van God is in die mens en produseer die vrugte van die Gees. Die mens wat onder beheer van die Heilige Gees is, het nie die geskrewe Wet nodig nie.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Is Boerekos superieur?

Deesdae is alles net teorie en niks praktyk nie. Ek het ook ‘n teorie. My teorie is dat die Boerevolk se kultuur superieur is want dit word deur die sogenaamde “Blanke Suid-Afrikaners” nagevolg. Almal braai, almal eet biltong, almal gebruik blatjang. Maar dit is alles die Boerevolk se kultuurgoed – Boerekos – wat deur hulle “Tradisionele Suid-Afrikaanse Kos” genoem word.

Nou weet ons dat niemand die Boerevolk sy eie goed gun nie. Een van die aanslae teen ons kultuur is om ons eiegoed toe te skryf aan iemand anders. Byvoorbeeld dat van ons Boerekos geregte van Oosterse slawe afkom. Hierdie fiksie is gepopulariseer in sekere tydskrifte en kookboeke. En moenie die politici vergeet nie.

Die Europeërs wat van 1652 af hulle aan die Kaap kom vestig het, was reeds bekend met die gebruik van speserye in kos. Hulle koskultuur, hoofsaaklik van Hollandse oorsprong, is verder versterk deur die Hugenote en die Mogol politieke gevangenes. Teen 1725 het die eiesoortige Kaapse koskultuur sy beslag gekry. Hierdie vroeë Kaapse koskultuur is dieselfde as wat vandag as Boerekos bekendstaan.

Die eerste Europeërs het aanvanklik gesukkel om te oorleef. Hulle was noodgedwonge verplig om te leer jag en veldkosse te gebruik. Luukses was daar nie en hulle moes leer om met minder verskeidenheid klaar te kom. Vleis was skaars en hulle moes staatmaak op die eet van groente. Dit het tot gevolg gehad dat dit ‘n kenmerk van Boerekos geword het dat daar verskeie groentes op tafel was.

Slawe het uit verskeie kontinente en lande gekom. In hulle lande van herkoms was hulle van die armste van die armstes en het slegs oorlewingskos geken. Hulle het moontlik ‘n bydrae tot Boerekos gemaak deur die gee van name aan geregte. Indien die name wel van hulle af gekom het, het die oorspronklike betekenis in hulle lande van herkoms iets heel anders gewees as wat die Kaapse gereg was. Die Kaapse geregte self het al bestaan voordat daar slawe aan die Kaap was. Die enigste nuwe invloed van buite was hoe om korrelrige rys te kook.

Die Britse anneksasie van die Kaap in 1806 het ‘n groot invloed gehad op ons koskuluur. Sommige Kapenaars het ‘n voorliefde vir alles wat Engels was, gehad. Hulle het dus die Engelse kookkuns slaafs nagevolg en hulle eie kultuur prysgegee. (Dit ten spyte daarvan dat die Engelse nog nooit bekend was vir lekker kos nie.) Nie almal was ingenome met die Engelse nie en sommige “Dutchmen” het die Groot Trek onderneem om van hulle af weg te kom. Die Voortrekkers kon eers nadat hulle gevestig was, begin om groente, kruie en speserye te kweek. Na die Anglo-Boere Oorlog was baie van die Boerevolk erg verarm en het gesukkel om te oorleef. Gevolglik het hul eie Boerekos van hulle tafels af verdwyn. Dit was eers later in die twintigste eeu dat die Boerevolk weer op die been kon kom en weer hulle eie koskultuur kon beoefen.

As ek ‘n koskenner was, sou ek Boerekos in twee afdelings gegroepeer het: kos wat dadelik geëet word en kos wat vir latere gebruik bewaar moes word. Kosse wat dadelik geëet word sou mens dan verder kan verdeel in kos wat in die kombuis berei word, en potjiekos en braaivleis wat buite berei word.

Dit was van oudsher af noodsaaklik om kossoorte te kan bewaar. Dit is gedoen op verskeie maniere soos pekel, droging, beroking, inlê en verwerking in iets anders soos souse, asyn en konfyt. Die Boerevolk is veral bekend vir biltong, Boerebeskuit, blatjang ensovoorts.

Veeboere in die Swellendam en Graaff-Reinet distrikte het, ten spyte van groot veekuddes, ‘n harde bestaan gevoer. Die opset by so ‘n plaas was om baie groente en vrugtebome te plant. Die lae reënval het veroorsaak dat min graan geplant is.  Deur vee van die hand te sit kon koffie, suiker, en speserye gekoop word. Ander produkte wat verkoop of verruil kon word was botter en velle. Ander produkte wat aangekoop moes word was kledingstowwe, kruit en gereedskap. Onder hulle het ‘n eiesoortige koskultuur ontstaan waarin vleis die stapelvoedsel was. Vars vleis is verkry deur vee te slag of deur wild te jag. Wanneer vars vleis nie beskikbaar was nie, het die veeboere soms maande lank van biltong gelewe. Hierdie voorliefde vir vleis bestaan vandag nog by die Boerevolk.

Op lang reise moes kos by die huis voorberei en saamgeneem word. Dit is padkos genoem. Tot onlangs toe was daar nie eetplekke langs snelweë nie en is padkos saamgeneem wanneer met vakansie gegaan is.

Bobotie is van Europese oorsprong en het saam met Van Riebeeck na die Kaap gekom. Die naam bobotie is al vroeg in die Kaap gebruik. Die Verenigde Volke se internasionale resepboek verkeer onder die verkeerde indruk dat bobotie van die slawe af kom en dat dit ‘n “tipies Suid-Afrikaanseˮ gereg is. Sosaties word ook verkeerdelik as afkomstig van slawe beskou. Frikkadelle het ‘n baie ou geskiedenis en het van Europa af gekom. In ‘n tipiese bredie word skaapvleis stadig geprut tot dit sag is en daarna word groente en speserye bygevoeg. Potbraai is ‘n metode om taai vleis sag te maak. Dit kom oorspronklik uit Brabant.

Daar is geen ander Boerekos produk wat so gewild soos Boerewors is nie. Die maak van wors bestaan al duisende jare. Elke worsmaker van Van Riebeeck tot vandag het gehelp om Boerewors te ontwikkel. Daar is ook ‘n wetlike vereiste dat Boerewors uit minstens 90% vleis en 10% speserye en ander middels moet bestaan en dat nie meer as 30% vet mag bevat nie. Gewoonlik word koljander en naeltjies in die speserye gebruik. Goeie Boerewors word van die beste vleissnitte gemaak en die speserye word so vermeng dat daar nie een smaakmiddel is wat oorheers nie. Boerewors is baie gewild by die Boerevolk en ook by baie ander Suid-Afrikaners en uitgewekenes.

Potjiekos is ‘n eg Boerekos gereg en word saam met boerewors, biltong, melktert, koeksisters en bobotie as tipiese Boerevolk geregte beskou. Die pot is oorspronklik afkomstig van die Nederlandse hutspot (ook genoem “dutch-oven”) en is van gietyster. ‘n Tipiese potjiekosresep het een of ander vleis as basis saam met groente en sous. Gewoonlik word die bestanddele in lae geplaas en glad nie geroer nie. Dit is baie gewild by die Boerevolk.

Om vleis te braai is baie oud en het uit Europa hierheen gekom. Braai hier by ons het by die Boerevolk begin, maar het ook gewild geword by ander Suid-Afrikaners. Dit is ‘n sosiale tradisie waartydens (meestal) vleis op ‘n rooster of ander braaier gaar gemaak word. Bykosse sluit in broodjies, slaai, aartappels of patats. Mieliepap is dikwels ook ‘n bykos. Daar is verskillende metodes van braai: oor oop kole, met ‘n ketelbraaier, met ‘n spitbraai, met ‘n gasbraaier of met ‘n skottelbraai. ‘n Braai is ‘n sosiale geleentheid wat spesifieke tradisies en norme het.

Daar is drie gebiede waar ander kultuurgroepe met Boerekos verbind word. Een is die vergissing by sommige persone dat Europese geregte wat deur Van Riebeeck saamgebring is, eintlik by die Maleier slawe ontstaan het. Tweedens is die populariteit van Boerekos by blanke nie-etniese Suid-Afrikaners. (Het blanke nie-etniese Suid-Afrikaners ‘n kultuur?) My gevolgtrekking is dat ten spyte van propaganda, die Boerevolk se kultuur sterker is as hulle “kultuur”. In die derde plek sien ons dat baie produkte wat vroeër tuisgemaak was, nou kommersieel vervaardig en bemark word – met Engelse handelsname. Dit wil klink of hierdie vervaardigers wil voorgee dat hierdie egte Boerekos-produkte geskep of vervolmaak is deur Engelse.

Gewoonlik neem die verowerdes die kultuur van die veroweraars aan – byvoorbeeld die Kapenaars na die Britse besetting. Ten opsigte van Boerekos werk dit anders. Die Boerevolk is die verowerdes en hulle koskultuur word oorgeneem deur die veroweraars. Kan dit wees dat die Boerevolk ‘n beter en sterker kultuur het as wat die veroweraars het?

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Die Nuwe Testamentiese gemeente en die hedendaagse kerk

Wanneer mens die Nuwe Testament lees, word jy getref deur hoeveel die Nuwe Testamentiese gemeentes verskil het van die hedendaagse kerk. Soos dag by nag. Hoe het so ‘n groot afwyking gebeur? Ons vra dit nie bloot uit nuuskierigheid nie, ons vra dit want dit is wesentlik om te verstaan wat gebeur het en wat vandag van ons verwag word. Die verlede verklaar die hede.

Die tydperk direk na die Apostels en tot die Eerste Konsilie van Nicea word die pre-Niceaanse tydperk genoem. Dit word onderverdeel in die tydperk van die Apostoliese Vaders (skrywers wat tussen ongeveer 90 en 160 n.C. geskryf het) en die Pre-Niceaanse Kerkvaders (skrywers wat tussen ongeveer 120 en 325 n.C. geskryf het). Die Eerste Konsilie van Nicea, in 325 na Christus, was die finale doodskoot van die gemeentes wat deur die Apostels tot stand gebring was. Dit was toe daar ‘n verenigde kerk (kerkgenootskap of kerkorganisasie) ontstaan het. Hierdie kerkgenootskap is terselfdertyd deur die staat erken en die vervolging van christene het opgehou. Die proses van verandering het dus al voor 325 n.C. begin.

Die Nuwe Testament is geskryf deur persone wat Yeshua (Jesus) persoonlik geken het en daarna deur die Heilige Gees geïnspireer was om alles wat die volgelinge van Yeshua sal nodig hê op skrif te stel. Na die Apostels nie meer daar was nie, moes vasgestel word watter geskrifte geïnspireerd was en watter nie. Van hierdie pre-Niceaanse skrywers het lyste gemaak van geskrifte wat deur christene in hulle omgewing gebruik was. Dit was geskrifte wat deur die gelowiges self as geïnspireerd beskou was. Dit is aan hierdie skrywers te danke dat ons weet watter geskrifte van vroeg af gebruik was. Die Fragment van Muratori dateer uit ongeveer 170 n.C. en bevestig dat 22 geskrifte as betroubare Apostoliese geskrifte gereken was. In 185 n.C. het Irenaeus (Frankryk) na 21 boeke verwys. Hippolytus (Italië) het in 220 n.C. ook ‘n lys van boeke opgestel. Origenes (Egipte) het in 225 n.C. 27 boeke uitgewys. Eusebius (Palestina) het 26 boeke in 324 n.C. genoem. Deur vas te stel watter boeke as geïnspireerd beskou is, kon ook vasgestel word watter boeke nie geïnspireerd was nie. Die latere besluite oor die kanonieke boeke het slegs bevestig wat reeds praktyk was.

Die Apostels het al te doen gekry met dwaalleringe. Hulle grootste probleem was die Judaïseerders, christene wat Judaisme wou toepas binne die liggaam van Christus. Ketterse groepe het, volgens die pre-Niceaanse geskrifte, eers in die tweede eeu na Christus ontstaan. Kettery is ‘n bewustelike en opsetlike afwyking van die fundamentele geloofsleer. ‘n Groot probleem met hulle was dat hulle dieselfde boeke gebruik het as wat die gemeentes gebruik het. Die pre-Niceaanse skrywers het gevolglik aandag gegee aan die verwerping van ketterse leerstellings, geskrifte wat nie geïnspireerd was nie en die verdediging van die christelike geloof.

Docetisme was een van die eerste ketterse groepe. Hulle het geleer dat Yeshua (Jesus) nie ‘n fisiese liggaam gehad het nie, dit het net gelyk of Hy een het. Ignatius van Antiogië het hulle weerlê. Marcionisme was die leer van ‘n sekere Marcion. Vir Marcion was die God van die Ou Testament en die God van die Nuwe Testament twee verskillende gode. Hy het die hele Ou Testament verwerp en het slegs Lukas en dele van Paulus se briewe as Heilige Skrif erken. Verskeie van die vroeë skrywers het teen sy leerstellings geskryf. Vroeg in die tweede eeu het die Gnostisisme ontstaan. Die naam kom van ‘n Griekse woord wat  “kennisˮ beteken. Dit was ‘n mengsel van die christelike leer en ander heidense gelowe en filosofieë.

Dit het by sommige christelike gemeentes gebeur dat hulle nie meer die leiding van die Heilige Gees gevolg het nie. Hulle het al meer vertrou op menslike leiers. Hulle het ook nie meer as die liggaam van Christus gefunksioneer nie. Dit het die Heilige Gees bedroef. Sulke gemeentes het geestelik “doodˮ geword. Iewers in die 160’s het ‘n sekere Montanus getuig dat hy ‘n besoek van die Heilige Gees ontvang het en dat hy geroep is om te profeteer. Twee vroue het ook ‘n roeping as profetesse gekry. By die Montaniste was profesie meer gesaghebbend as uitsprake van menslike leiers. Die pre-Niceaanse skrywer Tertullianus het later by die Montaniste aangesluit. Hoewel hulle ketters genoem was, sou hulle vandag waarskynlik deel van die pinksterbeweging gewees het.

Die versterking van menslike leierskap is voorgestaan deur Ignatius van Antiogië (35 – 107 n.C.). Hy was ‘n Apostoliese Vader, dit wil sê hy het een of meer van die Apostels persoonlik geken. Hy het homself as ‘n opvolger van die Apostels beskou. Hy was Biskop van Antiogië en het 7 briewe geskryf. In die Nuwe Testament is ‘n ouderling en biskop dieselfde amp. Ignatius was die eerste persoon wat geleer het dat elke gemeente ‘n biskop moet hê en dat dit ‘n hoër amp as ouderling is. Hierdie leer het eers laat in die 2de eeu algemeen geword. Hy was ook die eerste persoon wat van ‘n “katolieke kerkˮ gepraat het.

Hierdie leer van Ignatius was die begin van die agteruitgang binne die christelike gemeentes. Een mens het nou die hoofleier in die gemeente geword, Yeshua was nie meer die hoofleier nie. Die gemeente het ‘n gewone menslike instelling geword. Die kerkgenootskap wat in die 4de eeu tot stand gekom het, was georganiseer volgens die model van die Romeinse Ryk – hierargies. Die kerkgenootskap was nou ‘n “regspersoonˮ en kon grond besit vir kerkgeboue, begraafplase en kerklike amptenare. Die biskoppe was gesien as die direkte opvolgers van die Apostels. In Later jare het die kerkgenootskap betrokke geraak by die burgerlike administrasie en het biskoppe ‘n belangrike politieke rol vervul.

Die volgende stap agteruit was dat sommige leiers hulle heil in geleerdheid gesoek het. Die opvolgers van die Apostoliese Vaders, word Kerkvaders genoem. Dit was vanuit die geledere van die pre-Niceaanse Kerkvaders wat die eerste teoloë gekom het. Clemens van Alexandrië (150 – 215 n.C.) het gewerk daaraan om die christelike leer en die Griekse wysbegeerte met mekaar te versoen. Origenes van Alexandrië (185 – 254 n.C.) het die eerste filosofiese uiteensetting van christelike leerstellings gemaak. Van sy sienings was so onbybels dat hy as ketter verklaar is. Athanasius van Alexandrië (293 – 373 n.C.) word onthou vir sy rol in die Eerste Konsilie van Nicea. Oor die algemeen word teologie gesien as soortgelyk aan filosofie, ‘n intellektuele besinning oor God en mens. Dit het gelei daartoe dat daar ‘n skeiding gekom het tussen geleerdes (ingewydes wat hul eie “taalˮ praat) en leke (buitestaanders) wat aangewese is op wat aan hulle gesê word. Leke het meestal nie ‘n Bybel besit nie, kon niks vir hulleself vasstel nie en was geestelik afhanklik van die kerkgenootskap.

En dit is die tragiese verhaal van hoe die liggaam van Christus, wat ‘n organisme is, die kerk, wat ‘n organisasie is, geword het. Maar alles was nie verlore nie. Regdeur die geskiedenis was daar groepe buite die kerkgenootskappe wat waarlik die Nuwe Testamentiese gemeente was. Die betroubare getuienis was en word steeds gelewer.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinyoutube
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin