Om die Bybel te lees

Prent vanaf: Jesus se Kindertjies Blog

Voor die uitvinding van die drukpers (deur Johannes Gutenberg in 1440) was boeke met die hand geskryf en gekopieer. Daar was nie baie boeke nie, min mense het boeke besit, die belangrikste boeke was geskryf in Latyn, Grieks en Hebreeus. Die Heilige Skrif was nie algemeen beskikbaar nie en kon nie deur gewone mense gelees word nie. Die drukwese het vir die eerste keer die Heilige Skrif beskikbaar gestel in ‘n formaat waarin dit rondgedra kon word en op enige plek gelees kon word. Die volgende stap was om dit te vertaal in die Europese volkstale. Dit alles het daartoe gelei dat gewone mense die Bybel kon lees in hulle eie taal en kon sien hoeveel die kerk van die waarheid afgewyk het. Dit is hoe Protestantisme ontstaan het en hoe daar weggebreek is van die Roomse Kerk.

Die Heilige Skrif, ook bekend as die Bybel, was onlosmaaklik deel van die Boerevolk se geskiedenis. Elke huis het minstens een Bybel gehad, soms was dit die enigste boek in die huis. Dit was daagliks gelees tydens Boekevat en ook gebruik om kinders te leer lees en skryf. Die Bybel was met die Groot Trek in die wakis, op kommando was die Bybel in die saalsak.

Mense wat ‘n verhouding met Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) het, het die behoefte om Hom beter te ken en verstaan. Die Bybel is die boek waarin jy kan lees Wie Hy Is, wat Hy al gedoen het en wat Hy nog gaan doen.

Die Bybel is ‘n dik boek met baie bladsye. Die lees van die Bybel is ‘n formidabele taak. Dit maak dat mense na ‘n makliker uitweg soek, ‘n opsomming, ‘n video of so iets. Ongelukkig is daar nie ‘n maklike uitweg nie, die lees van die Bybel verg dissipline, toewyding en deursettingsvermoë. Elke indiwidu moet self besluit of hy daarvoor kans sien. As jy nie vir Yeshua ernstig opneem nie, waarom moet Hy jou ernstig opneem? As jy die Bybel net oppervlakkig ken, ken jy vir Yeshua ook oppervlakkig, en mag Yeshua ook net oppervlakkig in jou belangstel. Wat jy insit bepaal wat jy uitkry. Daar is nie plek vir ligsinnigheid nie, dit is ‘n ernstige saak. Indien jy wel ernstig is met Yeshua, sal jy bereid wees om opofferings te maak vir Hom. As die lees van die Bybel vir jou moeilik is, sal jy moet plan maak, vasbyt en deurdruk.  Jy sal daarby baat.

Wat bedoel word met die lees van die Bybel is dat jy by bladsy een begin en dat jy alles lees tot by die laaste bladsy. Die hele Bybel moet gelees word, nie net hier ‘n bietjie en daar ‘n bietjie nie. Dit wat jy Sondag in die kerk hoor, is net kort gedeeltes van die Bybel. Dit wat jy by jou Bybelstudie hoor is ook net gedeeltes van die Bybel. Hierdie dele wat jy hoor mag van waarde wees, maar dit vervang nie dat jy die Bybel self moet lees nie.

Wanneer jy deur die Bybel blaai, sal jy sien dat daar hoofstukke en verse is. Dit was nie in die oorspronklike manuskripte nie en is later bygevoeg om soek en verwysings makliker te maak. Somtyds is dit in ooreenstemming met die teks, maar nie altyd nie. Sommige Bybels het opskrifte in die teks as hulpmiddel tot die inhoud. Hierdie dinge kan nuttig wees, maar is nie noodwendig korrek nie. Elke boek in die Bybel het sy eie struktuur. Dit is nodig om op te let dat daar verskillende onderwerpe binne dieselfde boek kan wees.

Die boeke wat in die Bybel is, volg nie noodwendig chronologies op mekaar nie. Die Ou Testament  het eers geskiedenisboeke, dan wysheidsboeke en laastens profetiese boeke. Die Nuwe Testament het eers geskiedenisboeke, dan omsendbriewe en laastens ‘n profetiese boek. Hierdie indeling is mensgemaak en jy hoef dit nie na te volg nie. Waar daar in die Ou Testament twee boeke met dieselfde naam is (bv. 1 Samuel en 2 Samuel), beteken dit dat dit oorspronklik een boek was en moet dan as een boek gelees word. Waar daar in die Nuwe Testament twee verskillende briewe met dieselfde naam is, beteken dit nie dat dit na mekaar geskryf is nie, of dat dit oor dieselfde onderwerp handel nie, dit beteken dat die briewe aan dieselfde mense gerig is.

Die inhoud van die Bybel strek oor ‘n lang tyd. Daar kon honderde jare verloop het tussen een gebeurtenis en die volgende gebeurtenis. In die verloop van hierdie geskiedenis het baie dinge verander. Taal kon verander het, skrif kon verander het. Omstandighede het verander. Kultuur kon verander het, mense en volke het verander.

Die Bybels wat ons gebruik is vertaal uit antieke tale wat nie meer gebruik word nie. Daar is twee tale betrokke by ‘n vertaling: die antieke taal waarin geskryf is en die moderne taal waarin gelees word. Daar is verskillende vertaalmetodes en gevolglik verskil vertalings van mekaar. Een vertaalmetode probeer die oorspronklike taal so akkuraat moontlik vertaal en dit word ‘n letterlike vertaling genoem. Die klem val op die oorspronklike taal. Ek is bekend met twee sulke vertalings: die Ou Afrikaanse Vertaling (OAV) van 1933/53 en die Pad van Waarheid na Lewe (PWL). ‘n Ander vertaalmetode word ‘n ekwivalente vertaling genoem en probeer om die vertaling meer verstaanbaar te maak. Die klem is op die moderne taal. Twee voorbeelde is die Nuwe Afrikaanse Vertaling (NAV) van 1983 en die Nuwe Lewende Vertaling (NLV). Die vertalers gebruik nie noodwendig dieselfde brondokumente nie en dit kan ook tot verskille tussen vertalings lei.

Daar is ‘n verskil tussen die lees van die Bybel en die bestudering van die Bybel. Om net die Bybel te lees vat nie so lank nie. Een berekening sê daar is 929 hoofstukke in die Ou Testament, indien jy net 3 hoofstukke ‘n dag lees kan jy in 10 maande klaar wees. Om die Bybel deeglik en intensief te bestudeer, sal ‘n paar jaar neem. Indien jy vir die eerste keer die hele Bybel aanpak, sal dit beter wees om net te lees.

Wanneer jy die hele Bybel vir die eerste keer deurlees, sal dit goed wees as jy jou vorige kennis van die Bybel kan vergeet. Alles sal vars en nuut wees. Dit sal ‘n avontuur wees om dinge uit te vind wat jy nie voorheen geweet het nie. Jy sal ook uitvind dat dinge wat jy voorheen nie verstaan het nie, nou sin maak. Dit sal ‘n goeie fondament wees waarop jy dan kan voortbou. Wanneer jy die Bybel ‘n tweede keer deurlees, gaan jy vind dat jy baie leer wat jy die eerste keer gemis het. Elke keer wat jy die Bybel deurwerk ontdek jy iets nuuts en opbouend. Met die eerste deurlees, probeer om niemand te raadpleeg oor die betekenis van wat jy lees nie, probeer net om in te neem wat geskrywe is.

Daar is vreeslik baie verskillende interpretasies van die Bybel. Daar is ook baie verdraaiings en baie dwalinge. Dit is hoofsaaklik so omdat die Bybel nie in konteks gebruik word nie. Hoe lees mens binne konteks? Jy interpreteer nie een vers op sy eie nie. Wanneer jy ‘n teks lees, neem jy die vers voor en die vers daarna in ag. Jy moet ook let op die paragrawe voor en na die vers wat jy lees. Jy moet ook die vorige en volgende hoofstukke in gedagte hou. Daar is vier beginsels wat gevolg moet word: wat is die letterlike betekenis van die gedeelte, wat is die agtergrond (die gebeure, wie praat en wie moet luister), taalgebruik en deur dit met ander gedeeltes (wat oor dieselfde saak handel) te vergelyk. Neem ook die kultuur van die tyd in berekening.

Die grootste gedeelte van die Bybel moet letterlik verstaan word. Wanneer dit nie letterlik verstaan moet word nie, sal dit duidelik uit die teks self blyk. Sommige dinge kan nie letterlik beskryf word nie, dan word daar figuurlike taal gebruik. Om beelde en simbole te herken is belangrik, selfs al verstaan jy nie dadelik wat dit beteken nie. Dit is nie God se bedoeling dat ons nie moet verstaan wat Hy aan ons bekend wil maak nie. Wanneer ons ernstig is om Hom te verstaan, sal Hy ons daarmee help.

Daar is ‘n paar benaderings tot die verstaan van die Heilige Skrif wat vermy moet word. Rasionalisme verhef geleerdheid of wetenskap tot die finale gesag by die verstaan van die Bybel. Mistisisme verhef mistiese ervarings (geestelike belewenisse) tot finale gesag en bykomend tot die Bybel. Kerklikheid verhef die kerk tot enigste vertolker van die Skrif en ag kerklike besluite bykomend tot die Skrif. Die moderne neiging is om te sê dat die Bybel deur mense geskryf is en dat dit feilbaar is.

Ons Protestantse voorouers het die Sola Scriptura beginsel nagevolg. Die Bybel is die onfeilbare Woord van God, die oorspronklike geskrifte is deur die Heilige Gees geïnspireer en is die finale gesag in lering en praktyk.

Dit is die Boerevolk se erfenis.

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Facebooktwitterpinterestlinkedin

1 thought on “Om die Bybel te lees”

Laat 'n boodskap

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui