Die bloed van die Boer

boer_cape-dutch_afrikaner

In die huidige politieke klimaat hoor mens af en toe dat die Boerevolk ‘n bastervolk is. Die een redenasie is dat die vermenging van Hollander, Duitser en Fransman ‘n verbastering sou wees. Die ander redenasie is dat ons voorouers met slawe en ander nie-blankes ondertrou het.

Die navorsing van H.T. Colenbrander, soos vervat in sy werk De Afkomst van de Boere (1902), is welbekend. Hy het sy monsters op drie verskillende maniere gekies. Eerstens op grond van die Ou-Kaapse families (van 1652 tot omtrent 1807), tweedens op grond van persone wat saam met Retief was en by Bloedrivier betrokke was en derdens op grond van die name van Kaapse Rebelle. Sy werk is dus gerig op die mense wat as die Boerevolk identifiseer, nie op mense wat as Afrikaanssprekend of as Blankes identifiseer nie. Hiervolgens, min of meer, is die Boerevolk saamgestel uit 50% Hollanders, 28% Duitsers, 17% Franse en 5% Engelse en ander.

Dit is nie maklik om te onderskei tussen die verskillende plekke in Europa waar ons voorouers vandaan gekom het nie. Nederland het maar kort voor van Riebeeck tot stand gekom. Duitsland het nog nie bestaan nie. Frankryk was bewoon deur mense van verskillende Europese afkomste. Die Tagtigjarige Oorlog het groot ontwrigting veroorsaak en mense het ‘n nuwe heenkome elders gaan soek. Hoe word ‘n voorouer se afkoms bepaal? Waar hy gebore is, waar hy gewoon het, watter taal hy gepraat het? Hollanders, Duitsers, Skandinawiërs en Engelse is almal van Germaanse afkoms. Vermoedelik was die meeste Hugenote ook van Germaanse afkoms.

Uit ‘n etniese oogpunt kan ons sê dat die Boerevolk van Germaanse afkoms is. Meer spesifiek kan ons beweer dat hulle grootliks afstam van die stamme wat Franke genoem is. Dit was die situasie tot en met die Anglo-Boereoorlog.

Reeds voor die Anglo-Boereoorlog was daar drie groepe wat van Europese afkoms was: Die Boerevolk van die Kaapse binneland en die republieke, die Afrikaanssprekende blankes in die Weskaap en die Engelstalige bevolking. Wat het sedertdien gebeur? Het hierdie samestelling so gebly of het dit verander? Na die oorlog het heelwat Europeërs hulle in Suidelike Afrika kom vestig. Die Suid-Afrikaanse regering het dit aangemoedig vir ekonomiese en politieke redes. Daar het heelwat ondertrouery plaasgevind tussen die verskillende groepe blankes.

Om politieke eenheid onder blankes te bevorder, is daar eerstens gepoog om alle Afrikaanssprekende blankes te verenig onder die naam Afrikanervolk. Daarna is blanke eenheid bevorder onder die begrip Blanke Suid-Afrikaner. Is daar vandag net een blanke etniese groep of is daar verskillende blanke groepe? Die White Tribe?

Die dilemma is dat die naam blanke internasionaal onaanvaarbaar is. Etnisiteit word nie bepaal deur velkleur alleen nie en slegs etniese groepe kan aanspraak maak op onder andere selfbeskikking. ‘n Etniese groep is mense wat sekere eienskappe in gemeen het. Ondermeer dieselfde afkoms, geskiedenis, kultuur en taal.

Ons kan Dr DF Malan aanhaal: Bring bymekaar wat uit innerlike oortuiging bymekaar hoort. Ons moet ook almal wat bymekaar hoort in dieselfde kraal (of is dit laer?) kry. Ons sal ook afskeid moet neem van ou verskille en twiste. Jou huistaal en jou volkstaal hoef nie dieselfde te wees nie. Jou persoonlike geskiedenis en jou volk se geskiedenis hoef ook nie dieselfde te wees nie.

Ons sal alles wat van ons ‘n volk maak, opnuut moet identifiseer. Ons huis is gebou van fondament tot dak, maar aanbouings mag nodig wees. Dit is ons uitdaging.

 

Save

Save

Save

Wat is in ‘n naam?

65cf6508740529f3c69c37181e412405Volgens die woordeboek, beteken die woord naam twee dinge: (1) dit dui ‘n saak of persoon aan en (2) dit dui bekendheid of reputasie aan. Ons kan ook sê dit identifiseer en onderskei.

Eeue gelede het kinders name gekry wat iets beteken het. Die ouers het met die naamgewing ‘n wens uitgespreek dat die kind mag wees soos sy naam is. So beteken Hendrik “heerser oor die tuisland”. In die Bybel het name ook betekenis. Jonatan beteken “Jahweh het gegee”. Die naam minderheidsverslag beteken ook iets. Ons volk is ‘n minderheid, ons taal word deur ‘n minderheid gepraat en die Bybel word deur ‘n minderheid gelees. Dan volg ekself nie die hoofstroom nie en is ek ‘n minderheid van ‘n minderheid!

Sommige mense voel sterk daaroor dat ons volk se naam Afrikaners is. Ander voel sterk dat ons Boere genoem moet word. Ek het groot geword met die begrip dat Afrikaner en Boer sinonieme is – albei name verwys na dieselfde groep mense. Hierdie meningsverskille het my laat besluit om vas te stel watter naam volkskundig korrek is. Met ander woorde, watter naam beskryf ons as behorende tot ‘n spesifieke kultuurgroep.

My woordeboeke beskryf Afrikaner as iemand wat deur geboorte of afstamming Afrikaans is – bedoelende afstam van Nederlanders, Duitsers en Hugenote. Daar is ook Afrikaner-Nasionalisme, ‘n ideologie wat eiesoortig aan Afrikaners is.

Boer word beskryf as ‘n lid van die Afrikanervolk of as Suid-Afrikaner van Hollandse afkoms. Boer word ook gekoppel aan ander name soos Boerboel, boerebeskuit, boerebedrieër, Boerehater, boeremusiek, boerematriek, boereraat, boerewysheid, Boeretaal, Boerevrou. Hierdie woorde verwys na ‘n sekere kultuurgroep.

Daar word gesê dat boer na landbou verwys. Byvoorbeeld, boerewors is tuisgemaakte plaaswors en word onderskei van slagterswors. Dit mag lank gelede so gewees het, nou is dit nie meer so nie. Boerewors word onderskei aan sy resep en bestanddele. Die produk se ontstaan is eie aan ons volk en word na ons vernoem. ‘n Boerehater is iemand wat Suid-Afrikaners van Hollandse afkoms haat. Boererate en Boerewysheid is kennis wat van een geslag na die volgende oorgedra word. Dit is ook onderdele van ons volkskunde.

Uit ‘n volkskundige oogpunt is Boer en Boerevolk die korrekte naam vir ons. Afrikaner is eerder ‘n politieke en taalkundige benaming.

 

Save

Save