Is Khabouris die oudste Nuwe Testament?

In watter taal is die Nuwe Testament oorspronklik geskryf? Grieks of Aramees? As ons hierdie vraag kan beantwoord, kom ons nader aan die oorspronklike woorde van Yeshua (Jesus) en die apostels.

Die oudste en mees volledige Griekse kodekse (‘n kodeks is ‘n antieke handgeskrewe boek) is Kodeks Vaticanus en Kodeks Sinaiticus. Kodeks Sinaiticus is in 1859 deur Graaf Tischendorf gevind in ‘n klooster op die berg Sinai (dit is waarskynlik nie Moses se Sinai nie). Hierdie kodeks bevat die helfte van die Griekse Ou Testament en die hele Griekse Nuwe Testament. Sinaiticus word gedateer uit die laaste helfte van die 4de eeu. Kodeks Vaticanus is ontdek in die biblioteek van die Vatikaan. Dit bevat bykans die volledige Griekse Ou en Nuwe Testamente. Dit word gedateer uit die middel van die vierde eeu. Albei hierdie kodekse is belangrik in Westerse lande en kerke waar gemeen word dat die Nuwe Testament in Grieks geskryf was.

Voorheen was die Yonan Kodeks die oudste Armeense kodeks. Dit het sedert die 4de eeu aan die Yonan familie behoort. Dit was egter nie ongeskonde nie en Mnr. Norman Malek-Yonan en Mnr. Dan MacDougald, albei Amerikaners, het in 1966 gaan soek na ‘n beter weergawe van die Aramese Nuwe Testament. So het dit gebeur dat hulle die Khabouris Kodeks opgespoor het by ‘n klooster in Kurdistan naby die Khabourrivier. Die Khabouris Kodeks is ‘n mooi en goed opgepaste antieke manuskrip en bevat al 22 boeke (die Aramese Nuwe Testament het oorspronklik net 22 boeke gehad) van die Nuwe Testament. Die Khabouris is ‘n kopie van ‘n nog ouer manuskrip. Die fisiese manuskrip dateer uit 1ooo n.C. Die merkwaardigste is dat dit ‘n inskripsie bevat wat sertifiseer dat dit ‘n akkurate kopie van die oorspronklike manuskrip is. Hierdie oorspronklike manuskrip word in die inskripsie gedateer as begin van die 4de eeu of vroeër. Die Khabouris was geskryf op lamsperkament met olyfhout omslae en versier met goud. Die Khabouris is volledig geskryf in Aramees, die taal van Yeshua en die apostels. Nog ‘n Aramese kodeks is die Crawford Manuskrip uit die 12de eeu. Dit bevat al 27 boeke van die Nuwe Testament in Aramees.

Die Khabouris self is nie die oudste kodeks nie, maar die oorspronklike waaruit die Khabouris gekopieer was, sal die oudste Nuwe Testament wees. Daar mag natuurlik nog ‘n ouer manuskrip met nuwe inligting gevind word. Wat vastaan, is dat die Nuwe Testamentiese kanon reeds aan die begin van die vierde eeu na Christus bestaan het. Derhalwe is daar geen dispuut oor watter boeke in die Nuwe Testament moet wees nie.

Yeshua en Sy dissipels se huistaal was Aramees. Dit is absurd om te beweer dat hulle met mekaar sou gesels in Grieks. Maar in watter taal het die dissipels geskryf?

Een stelling wat gemaak word, is dat Grieks die enigste wêreldtaal tydens die Nuwe Testamentiese tydperk was. Dan word daar ‘n teenstrydige stelling gemaak dat Aramees ‘n wêreldtaal was wat van Indië in die Ooste tot by Griekeland in die Weste gebruik is. Wie gaan jy glo? Die laaste stelling klink meer sinvol en pas beter in by wat ons weet. Die apostel Thomas het blykbaar die Evangelie tot in Indië verkondig. Sekerlik nie in Grieks nie.

Die apostels het dikwels aangehaal of verwys na die Ou Testament. Van hulle lesers, en al hulle teenstanders, sou sekerlik hulle Ou Testamentiese aanhalings nagegaan het. Indien die apostel se aanhaling nie strook met wat in jou kopie van die Ou Testament staan nie, kon jy dit uitwys dat hy die Skrif verdraai (en daar is juis heelwat verskille). Beide die Apostel en sy lesers sou dieselfde weergawe van die Ou Testament moes gebruik. Die apostels se grootste teenstanders was Skrifgeleerdes.

Indien Grieks die skryftaal van die apostels was, sou hulle sekerlik die Griekse Ou Testament, die Septuagint, gebruik het. Ons sal dan verwag dat die apostel se Ou Testamentiese aanhaling presies sal ooreenstem met die Septuagint. Dit doen nie altyd nie. Soms stem dit ooreen met die Septuagint maar somtyds nie. Van hierdie aanhalings stem weer ooreen met die Aramese Targums. Ons het vroeër aangevoer dat daar ‘n Oorspronklike Ou Testament in Hebreeus was, waaruit die Septuagint vertaal is. Dit is vanuit hierdie Oorspronklike Ou Testament wat aanhalings gemaak is.

Derhalwe, indien die skrywers van die Nuwe Testament uit die Hebreeus aanhaal, en die Hebreeus en Grieks verskil, sou hulle lesers Hebreeus moes geken het (of hulle kon die skrywers van bedrog beskuldig het). Paulus se benadering was dat die evangelie eerste aan die Jode gebring word, en daarna aan die nie-Jode. Wanneer hy op ‘n nuwe plek gekom het, het hy eerste die plaaslike sinagoge besoek. In watter taal was die sinagoge se Ou Testament? Gesonde verstand dui op ‘n Aramese Nuwe Testament.

Die Khabouris Kodeks word sedert 2004 vertaal in Engels. Verskeie boeke is reeds in PDF-formaat beskikbaar. Daar is ook ‘n Vlaamse vertaling (amper Afrikaans) gedoen deur Jean-Paul Goethals in 2008. Dit sal interessant wees om ‘n vergelykende studie te maak tussen die vertalings vanuit Grieks en die vanuit Aramees.

Ongelukkig is daar nie ‘n Ou Testament beskikbaar wat uit Aramees vertaal is nie.

 

 

 

 

 

 

Save

Save

Save

Die oorspronklike Nuwe Testament

aramees

In die fliek Passion of the Christ praat die Romeine Latyn en die Jode (Judeërs) Hebreeus-Aramees. Hoe sou dit gewerk het as die Jode in die fliek Grieks gepraat het?

Die hoofstroom geleerdes (hulle noem hulleself serious scholars) glo die Nuwe Testament is oorspronklik deur Jode in Grieks geskryf. Hierdie is die gevestigde en wydverspreide siening. Daar word geglo dat Grieks, na Alexander se verowerings (335 – 323 v.C.), die lingua franca van die Midde-ooste geword het.

Daar is ook ‘n minderheidsiening dat die Nuwe Testament oorspronklik in Aramees geskryf is, dit word die Peshitta Primacy genoem. Aramees was die algemene taal in die Midde-ooste sedert die Assiriese Ryk tot die Islamietiese verowerings (omtrent 700 v.C. tot 700 n.C.). Hoewel Grieks meer belangrik geword het, het die gebruik van Aramees toegeneem en was dit die belangrikste taal in daardie gebied.

Volgens ‘n argeoloog wat die Dooie See Rolle bestudeer, Yigael Yadin, was Aramees die skryftaal van daardie tyd. Hy het waargeneem dat die skryftaal van Aramees na Hebreeus verander het teen omstreeks 135 n.C.

Volgens die Joodse historikus Josephus (37 n.C. tot 100 n.), kon hy nie daarin slaag om Grieks te bemeester nie. Dit was ‘n algemene probleem onder sy volksgenote en nie meer as 2 of 3 kon daarin slaag om Grieks onder die knie te kry nie. Dit sou dus vreemd wees as, byvoorbeeld, Joodse vissermanne Grieks kon skryf.

Die pro-Griekse kamp verwys na Paulus wat van Tarsus was en geskryf het aan Christene wat in Griekssprekende stede gewoon het. Dit is vir hulle ‘n bewys dat die Nuwe Testament in Grieks geskryf is. Hier volg ‘n vergelyking van een teks wat lig op die saak werp. (In Engels omdat nie alles in Afrikaans beskikbaar is nie.)

In Efesiërs 4:8 haal Paulus Psalm 68:18 aan: Wherefore he saith, When he ascended up on high, he led captivity captive, and gave gifts unto men. (KJV).

Psalm 68:18 volgens die Masoretiese Teks sê: Thou hast ascended on high, thou hast led captivity captive: thou hast received gifts for men; yea, for the rebellious also, that the LORD God might dwell among them. (KJV).

Dieselfde vers in die Engelse vertaling van die Septuagint lees: Thou art gone up on high, thou hast led captivity captive, thou hast received gifts for man, yea, for they were rebellious, that thou mightest dwell among them. (Die Masoretiese teks stem ooreen met die Septuagint.)

Die voor-Christus Siriese Peshitta stel die psalm soos volg: You ascended on high, led captivity captive and gave gifts to the sons of men (Dit stem ooreen met Paulus se aanhaling.)

Wat leer ons hieruit? Paulus gebruik die Hebreeus-Aramese Ou Testament, nie die Griekse Septuagint nie (natuurlik ook nie die Masoretiese teks nie). Die enigste bron wat Paulus kon gebruik het, was die Siriese Peshitta (of ‘n ander teks wat daarmee ooreenstem).  Die mense aan wie hy skryf, moes sekerlik dieselfde Siriese Ou Testament gebruik het, anders sou hulle hom kon aanspreek dat sy aanhaling verkeerd is en dat hy die Skrif verdraai.

Ons Afrikaanse en Engelse weergawes van die Nuwe Testament is vertaal uit Griekse manuskripte soos The Greek New Testament. Die Griekse manuskripte is op hulle beurt weer vertaal uit Aramees. Dit beteken dat ons vertalings nie uit die oorspronklike gedoen is nie.

Waarom moet ons dit weet? Agtergrond kennis is belangrik by die studie van die Bybel. Dit is ook nodig om hoofstroomdenke te toets en te bevraagteken. Anders word ons passiewe meelopers. Ons kan nooit rus in ons soeke na die beste teks nie, die soeke na die oorspronklike teks van die Bybel.

 

 

Save

Save

Save